القاعده شرایط عضویت در این گروه را آسان‌تر کرد

Image caption خسارات سنگین وارد شده به مرکز خرید وست-گیت پس از محاصره چهار روزه توسط یک گروه وابسته به القاعده

القاعده شرایط عضویت در این گروه را آسان‌تر کرده است. این سازمان مشغول پذیرش نسل جدیدی از اعضا و گسترش حوزه نفوذ خود شده است.

اسامه بن لادن نمی‌خواست گروه اسلامگرای سومالیایی شباب به شبکه القاعده بپیوندد. او در نامه‌ای که پس از کشته شدنش در ابیت آباد در سال ۲۰۱۱ کشف شد، رهبر این گروه را مورد انتقاد قرار داده و گفته بود که آنها مجازات های نامتناسبی را برای "کسانی که مجرم بودن آن‌ها معلوم نیست" در نظر می‌گیرند.

ولی ایمن الظواهری، رهبر جدید القاعده، مشکل چندانی با نواقص و ایرادهای شباب ندارد. کمتر از یک سال پس از مرگ بن لادن، ظواهری شباب را به عضویت در گروه خود پذیرفت.

به گفته ریچارد برت، مسئول سابق گروه رصد القاعده و طالبان در سازمان ملل، به نظر الظواهری، این کار باعث "گسترش حوزه نفوذ القاعده" می‌شد.

پذیرش شباب نشان از شروع دوره ای جدید در رهبری القاعده است. الظواهری و پیروانش، نسبت به رهبران قبلی، آغوش بازتر و جاه طلبی بیشتری دارند.

دنیل گرین، محقق انستیتوی سیاست خاورمیانه واشنگتن، می‌گوید: "آنها مشغول ایجاد شعبه‌های جدید هستند."

لیا فارل، تحلیلگر سابق امنیتی در پلیس فدرال استرالیا، می‌گوید: "اگر همه افراد مرتبط، شعبه‌ها و شاخه‌ها را به حساب بیاوریم، می‌بینیم که القاعده امروز از همیشه گسترده‌تر است."

دلیل آنها برای پذیرش اعضای جدید واضح است. خانم فارل، با توصیف الظواهری و پیروانش، می‌گوید که "القاعده سنتی" در سال‌های اخیر حمله مهمی به غربی‌ها نکرده است.

Image caption الظواهری مشغول گسترش زنجیره القاعده است

به همین دلیل است که رهبران القاعده به روش‌های دیگری برای تثبیت جایگاه خود در صحنه بین‌المللی روی آورده و سختگیری برای ورود اعضای جدید را کنار گذاشته‌اند.

در روز ۲۱ سپتامبر، گروه شباب به مرکز خرید وست-گیت در نایروبی حمله کرد و بیش از ۶۰ نفر را به قتل رساند. نحوه وحشیانه انجام این عملیات ضامنی بود برای اینکه القاعده تا مدتی در صدر اخبار قرار بگیرد.

در همین حال، یک گروه دیگر وابسته به القاعده، یک شهر مرزی در سوریه را تصرف کرده است. رهبران این گروه تنها کسانی نیستند که می‌خواهد زیر پرچم القاعده فعالیت کنند.

پیکارجویان در اندونزی و کشورهای دیگر برای جلب توجه الظواهری به تکاپو افتاده اند. خانم فارل می‌گوید: "آنها عملا دارند می‌گویند خواهش می‌کنم ما را هم راه بدهید."

پیکارجویان می‌ دانند که عضویت در القاعده، سازمان هایشان را دگرگون خواهد کرد.

آقای برت می‌گوید: "مگر یک اسم مهم است؟ بله خیلی مهم است."

Image caption ایالات متحده به خاطر تهدید القاعده کنسولگری های خود در لاهور و شهرهای دیگر را مدتی تعطیل کرد

به گفته او، نام القاعده برای بسیاری از پیکارجویان نوعی "خلوص" را القاء می‌کند و "نشانه این است که شما هم‌زمان دور از فساد و بی ترحم هستید".

عضویت در این گروه پیامدهای دیگری هم دارد.

آقای گرین می‌گوید: "اعتبار شما در میان دیگر گروه‌ها زیاد می‌شود. ولی همچنین می‌دانید که با این اسم جدید احتمال مرگ شما هم بیشتر می‌شود."

بنا بر گزارش اندیشکده نیو آمریکا در واشنگتن، در نه سال گذشته، بیش از ۱۶۰۰ پیکارجو در پاکستان توسط هواپیماهای بدون سرنشین کشته شده‌اند.

بسیاری از رهبران تراز اول القاعده در این حملات کشته شده‌اند. در نتیجه شرایط آسان‌تر عضویت در این سازمان – و تعریف نسبتاً گسترده القاعده در گزارش سال ۲۰۱۱ کاخ سفید – القاعده حالا از همیشه بزرگ‌تر است.

کاترین زیمرمن، از مؤسسه آمریکن انترپرایز، در گزارش خود در ماه سپتامبر می‌گوید که این سازمان به جز "هسته مرکزی القاعده" - الظواهری و پیروانش – حالا شامل تعداد زیادی گروه‌های وابسته هم می‌شود.

از جمله این گروه‌های وابسته می‌توان به القاعده عراق، القاعده مغرب اسلامی، القاعده شبه جزیره عربستان و شباب اشاره کرد.

علاوه بر این‌ها، القاعده هوادارانی هم دارد که در ارتباط رسمی با این گروه نیستند.

Image caption گروهی از شورشیان سوری از حضور گروه‌های وابسته به القاعده ناراضی هستند

نومن بنوتمن و جاناتان راسل، در گزارش ماه سپتامبر خود برای اندیشکده ضد افراطگرایی کویلیام در لندن، می‌نویسند: "بیش از ۱۰۰ هزار هوادار در سراسر دنیا به اهداف القاعده کمک می‌کنند و خود را وابسته به ایدئولوژی این سازمان می‌دانند."

الظواهری کار گروه‌های پیکارجو برای پیوستن به زنجیره القاعده را راحت‌تر کرده است. با این حال، به گفته خانم فارل، همچنان برای عضویت در این شبکه حداقل یک سال زمان لازم است.

رهبران پیکارجویان تلاش می‌کنند که مکاتبات خود را به شکل محرمانه انجام دهند. یعنی مثلاً یک مدرک را بر روی یک حافظه یو اس بی کپی می‌کنند و سپس آن را به فرد دیگری می‌دهند که آن را به دست پیغام رسانی در پاکستان می‌رساند.

به گفته ست جونز، نویسنده کتاب "شکار در تاریکی"، وظیفه این پیک رساندن پیغام به دست الظواهری است.

پس از برقراری ارتباط، پیکارجویان مشغول مذاکره بر سر شراکت می‌شوند.

آقای جونز می‌گوید: "گفتگو با مسائل ایدئولوژیک آغاز می‌شود. ممکن است درباره مسائلی مثل مشروعیت حملات و یا اهداف یک گروه خاص بحث شود."

پس از حصول توافق، الظواهری اعلام می‌کند که این گروه پیکارجو به عضویت القاعده درآمده است.

Image caption شباب بیش از ۶۰ نفر را در مرکز خرید وست-گیت به قتل رساند

القاعده همچنان به خاطر حملات وحشیانه به ایستگاه های مترو، مراکز خرید و جاهای دیگر بدنام است. با این حال افراد زیادی همچنان به این سازمان می پیوندند.

به گفته آقای برت، الظواهری می‌گوید که مقامات غربی هرگز موفق به از میان برداشتن آنها نخواهند شد. او می‌گوید که القاعده چیزی بیش از یک سازمان است: "القاعده یک ایده است."

آقای برت می‌گوید: "تمام تلاش‌ها برای از بین بردن تشکیلات بوده است و توجهی به دلیل جذب مردم به این سازمان نشده است."

قدرت القاعده در جذب اعضای جدید گواهی بر بادوام بودن این تشکیلات و نشانه ای از چالش های پیش روی مقامات غربی برای مهار تهدید آنها است.

مطالب مرتبط