رؤسای فرهنگستان علوم و کمیته زبان برکنار شدند

دادخدا سیم الدین اف
Image caption دادخدا سیم الدین اف تلاشهایی برای رسمیت بخشیدن به زبان پارسی در مؤسسات مختلف انجام داده است

امامعلی رحمان با صدور فرمانهایی به تغییرات گسترده کادری در بخش علم و فرهنگ تاجیکستان دست زده است.

از جمله رئیسان فرهنگستان علوم و کمیته زبان و اصطلاحات تاجیکستان به دلیل بازنشستگی از سمتهایشان برکنار شدند.

فرهاد رحیم‌اف که تا حال معاون وزیر آموزش و پرورش تاجیکستان بود، جایگزین محمدشاه هلال اف در فرهنگستان علوم شد. گوهر شرافزاده که قبلا رئیس دانشکده تکمیل تخصص ماموران دولتی بود، جایگزین دادخدا سیم الدین اف در کمیته زبان و اصطلاحات شد.

به نوشته سایت رسمی ریاست جمهوری تاجیکستان، با تغییرات کادری در بخش علم و فرهنگ، اکنون ترکیب سن و سالی رهبران مؤسسات علمی و فرهنگی کشور جوانتر شده و مثلا، فرهاد رحیم‌اف، رئیس جدید فرهنگیستاان علوم، "همگی 45 سال دارد."

ضمنا رحمت‌الله‌ میربابایف که قبلا رئیس دانشکده مالیه و اقتصاد تاجیکستان بود، در مقام معاون اول وزیر معارف و علم جایگزین فرهاد رحیم‌اف شد.

در جریان تغییرات کادری که طی سه هفته اخیر در تاجیکستان ادامه‌ دارد، رهبران برخی از مؤسسات آموزشی، از جمله دانشکده مالیه و اقتصاد، هنرستان ملی، دانشکده بازآموزی تخصصی مأموران دولتی، دانشگاه تیکنیکی، دانشگاه کشاورزی، بخش محلی دانشگاه دولتی لاماناسف مسکو در دوشنبه، دانشکده معدن و دانشکده انرژی عوض شدند.

عزّت‌الله ستاری که قبلا رئیس دانشگاه کشاورزی تاجیکستان بود، به سمت رئیس فرهنگستان علوم کشاورزی منسوب شده و فراغت عزیزی که تا حال معاون وزیر فرهنگ بود، اکنون به سمت رئیس هنرستان ملی تاجیکستان منسوب شده است.

دادخدا سیم الدین اف که تا حال ریاست کمیته زبان و اصطلاحات تاجیکستان را به عهده داشت، و محمدشاه هلالاف که سالیان زیادی رئیس فرهنگستان علوم تاجیکستان بود، از چهره‌های سرشناسی هستند که در تغییرات کادری اخیر از سمتهایشان برکنار شده‌اند.

اسم پرفسور سیم الدین اف که ریاست کمیته زبان و اصطلاحات تاجیکستان را از زمان تأسیس این نهاد در سال 2009 بر عهده داشت، با بحثهای مربوط به زبان که از موضوعات حساس و بحثبر انگیز بوده، از جمله در زمینه تبدیل املا، کاربرد واژه‌ها و یا ترجمه‌های غیرصحیح پیوند داشته است.

از جمله، هذف حرف "و" پیش از حروف "ه" و "ع" در املای کلماتی که این حرفها را دارند، چند سال پیش به اختلافاتی میان آقای سیم الدین اف و آکادمیسین محمدجان شکوری، از فرهنگیان دیگر سرشناس که سال 2010 درگذشت، دامن زده بود.

طی چهار سال فعالیت این کمیته تحت رهبری پرفسور سیم الدین اف صدها سازمان، مؤسسه و شرکتهای دولتی و خصوصی در تاجیکستان با توصیه این کمیته تبدیل نام کرده و در مواردی برای نقض قانون زبان توسط دادگاهها جریمه شده‌اند.

پرفسور سیم الدین اف از معدود دانندگان تاریخ زبان پارسی و زبانهای باستانی و میانه‌ ایرانی، از جمله پارسی باستان و میانه‌، اوستایی، سغدی و باختری محسوب می‌شد. در مقابل، گوهر شرافزاده به عنوان زبان‌شناسی مطرح در جامعه شناخته نشده است.

محمدشاه هلال اف، رئیس پیشین فرهنگستان علوم تاجیکستان، از شمار معدودی از مقامات این کشور بوده است که از عملیات مرگبار نیروهای دولتی در شهر خاروغ، مرکز ولایت بدخشان تاجیکستان، در تابستان سال 2012 انتقاد کرده بود.

وی در مصاحبه‌های خود به رسانه‌ها از جمله گفته بود که "هرچند از بین بردن گروههای جنایتکار در بدخشان امری ضروری بود، اما این کار نباید از راه عملیات نظامی گسترده انجام می‌یافت."

در دوره ریاست آقای هلال اف انتقاداتی در مورد فعالیت فرهنگستان علوم، نحوه تهیه و دفاع از رساله‌های علمی و اعتبار پژوشهای علمی در مطبوعات مطرح شده است.

فرهاد رحیم‌اف، رئیس جدید فرهنگستان علوم، هرچند پژوهشهایی در زمینه فیزیک و ریاضیات انجام داده و در این رشته مدرک دکترا دارد، ولی در محافل علمی به عنوان دانشمند چندان مطرح نیست. با این حال، شیوه مدیریت او را می‌ستایند.

مطالب مرتبط