رهبران دهها کشور در مراسم یادبود ماندلا شرکت دارند

ورزشگاه سوئوتو
Image caption هزاران نفر در مراسم بزرگداشت ماندلا در سوئتو شرکت دارند

سران، رهبران و مقامات ارشد دهها کشور جهان در مراسم یادبود نلسون ماندلا، رئیس جمهوری پیشین آفریقای جنوبی، شرکت دارند. در مورد ترکیب هیات ایرانی و احتمال حضور محمد خاتمی در این مراسم، گزارش‌های متفاوتی منتشر شده بود.

روز سه شنبه، ۱۹ آذر (۱۰ دسامبر)، مراسم رسمی بزرگداشت نلسون ماندلا، رهبر جنبش ضد آپارتاید و نخستین رئیس جمهوری سیاهپوست آفریقای جنوبی، در ورزشگاه اف‌ان‌بی شهرک سووتو، در حومه شهر ژوهانسبورگ، برگزار می‌شود.

باراک اوباما، همراه با جورج بوش، بیل کلینتون و جیمی کارتر، رئیسان جمهوری سابق آمریکا، دیوید کامرون همراه با تونی بلر، گوردون براون و جان میجر، نخست وزیران سابق بریتانیا، و رئیسان جمهوری افغانستان، فرانسه، کوبا، معاون رئیس جمهوری چین و رهبران تعداد دیگری از کشورهای جهان و همچنین دبیرکل سازمان ملل و روسای تعدادی از سازمان‌ها و نهادهای بین‌المللی از جمله شرکت‌کنندگان در این مراسم هستند.

منابع آفریقای جنوبی به خصوص حضور رئیس جمهوری آمریکا در راس میهمانان خارجی را مهم دانسته و آن را نشانه احترام عمیق ماندلا برای ایالات متحده، به خصوص رد مفهوم جدایی نژادی در آن کشور دانسته‌اند.

چارلز، ولیعهد بریتانیا، به نمایندگی از سوی ملکه این کشور ریاست هیات اعزامی بریتانیا را برعهده دارد. ماندلا در بریتانیا از احترام ویژه‌ای برخوردار بود و روز گذشته، هردو مجلس پارلمان بریتانیا در اقدامی کم سابقه، دستور کار عادی خود را به نشانه احترام به نلسون ماندلا به حالت تعلیق درآوردند و جلسه پارلمان به سخنرانی در ستایش از رئیس جمهوری پیشین آفریقای جنوبی اختصاص یافت.

نمایندگی اسرائیل را رئیس و تعدادی از نمایندگان پارلمان آن کشور برعهده دارند و بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر، گفته است که هزینه سنگین و اقدامات امنیتی لازم برای سفر به ژوهانسبورگ، مانع از حضور او در این مراسم شده است.

Image caption اوباما همراه با چند تن از رئیسان جمهوری سابق آمریکا وارد آفریقای جنوبی شده است

انتظار می‌رود حدود هشتاد هزار نفر برای ادای احترام به رئیس جمهوری پیشین آفریقای جنوبی در استادیوم محل برگزاری مراسم حضور یابند و دهها هزار نفر دیگر هم در خارج از این محل از طریق صفحه‌های بزرگ تلویزیون، شاهد اجرای این مراسم خواهند بود.

در سال ۲۰۱۰، نلسون ماندلا در مراسم آغاز دور نهایی مسابقات جام جهانی فوتبال در این استادیوم شرکت کرد که از جمله آخرین مراسم بزرگی بود که رهبر فقید آفریقای جنوبی در آنها حضور یافت.

منابع خبری گفته‌اند که رئیس جمهوری آمریکا و رئیسان جمهوری پنج کشور دیگر همراه با جیکوب زوما، رئیس جمهوری آفریقای جنوبی، در جایگاه اصلی اجرای مراسم حضور خواهند داشت و به نمایندگی از سوی کشورهای شرکت‌کننده، سخنانی را در ستایش از نلسون ماندلا ایراد خواهند کرد. گفته شده است که به خصوص حضور رئیس جمهوری آمریکا نشانه احترامی است که ماندلا برای تاریخ و فرهنگ سیاسی ایالات متحده قایل بود.

آقای اوباما، مانند نلسون ماندلا، نخستین سیاهپوستی بوده که به ریاست جمهوری کشورش انتخاب شده است. وی در واکنش اولیه به درگذشت نلسون ماندلا، رئیس جمهوری پیشین آفریقای جنوبی را الهام‌بخش خود توصیف کرد.

مراسم یادبود روز سه شنبه، مراسم رسمی بزرگداشت نلسون ماندلا محسوب می‌شود و دولت آفریقای جنوبی از کشورهای دیگر درخواست کرده است به دلیل کمبود امکانات در روستای کونو، محل خاکسپاری ماندلا، خواستار حضور در آن محل نشوند.

نمایندگان ایران در مراسم کم سابقه

مراسم یادبود نلسون ماندلا ساعت ۱۱ صبح به وقت محلی در استادیوم اف‌ان‌بی آغاز می‌شود و حدود چهار ساعت به طول خواهد انجامید.

با وجود بارندگی در ژوهانسبورگ، شمار بزرگی از مردم شب گذشته را در نزدیکی استادیوم محل برگزاری مراسم گذراندند تا بتوانند با باز شدن درها، وارد این محل شوند. به مناسبت حضور رهبران کشورهای جهان در این مراسم، پلیس آفریقای جنوبی تمهیدات امنیتی ویژه‌ای را در این محل تدارک دیده است.

Image caption خاتمی به شرکت در مراسم بزرگداشت ماندلا ابراز تمایل کرده اما "در پی لجبازی" نبوده است

به گزارش خبرگزاری رویترز، در این مراسم، پس از سخنرانی نمایندگان خانواده آقای ماندلا، دبیرکل سازمان ملل و رئیسان جمهوری حاضر در جایگاه ویژه سخنرانی خواهند کرد. اوباما اولین رئیس کشور خارجی حاضر در این مراسم است که سخنرانی خواهد کرد و ظاهرا این سخنرانی بیست دقیقه به طول خواهد انجامید.

به گفته منابع دیپلماتیک، حضور گسترده شمار قابل توجهی از رهبران کشورهای جهان در مراسم بزرگداشت ماندلا نشانه اهمیت ویژه آفریقای جنوبی در صحنه بین‌المللی است که یکی از نتایج رهبری نلسون ماندلا در مرحله ای حساس از تاریخ این کشور محسوب می‌شود. در مورد دلیل انتخاب سران برخی کشورها برای حضور در جایگاه ویژه و ترتیب سخنرانان، اطلاعات رسمی در دست نیست اما گفته شده است که احتمالا آقای ماندلا شخصا نحوه اجرای مراسم را تایید کرده بود.

در مورد ترکیب هیات اعزامی جمهوری اسلامی به مراسم بزرگداشت نلسون ماندلا ابهاماتی وجود داشته است.

پس از اعلام درگذشت ماندلا، برخی منابع خبری از احتمال حضور حسن روحانی، رئیس جمهوری، در این مراسم خبر دادند در حالیکه برخی دیگر اظهار داشتند که محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه، نمایندگی دولت خود را در این مراسم برعهده خواهد داشت.

در روزهای بعد، خبر سفر آقای روحانی، که احتمال تماس تصادفی او با آقای اوباما را به همراه داشت، تکذیب شد. در جریان حضور حسن روحانی در سازمان ملل، ظاهرا به اصرار مقامات آمریکایی، وی یک مکالمه تلفنی کوتاه با آقای اوباما داشت که نارضایتی‌هایی را در تهران در پی آورد و برخی منابع گفتند که آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، این تماس را نامناسبت دانسته بود.

پیشتر، برخی منابع خبری از جمله واحد مرکزی خبر، وبسایت رادیو و تلویزیون دولتی ایران، به نقل از سفیر ایران در آفریقای جنوبی گزارش کرده بودند که هیات نمایندگی ایران به ریاست اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس جمهوری، و با عضویت آقای ظریف رهسپار ژوهانسبورگ خواهد شد اما بعدا ابهاماتی هم در مورد ترکیب هیات نمایندگی ایران بروز کرد.

Image caption ظاهرا ملاحظاتی مانع از حضور روحانی و ظریف در مراسم بزرگداشت ماندلا شده است

برخی از رسانه‌های خبری ایران گفته اند که ریاست این هیات را محمد شریعتمداری، معاون اجرایی رئیس جمهوری، برعهده خواهد داشت و وزیر خارجه عضو این هیات نیست.

گزارش‌هایی هم از احتمال سفر محمد خاتمی، رئیس جمهوری پیشین ایران نیز انتشار یافته بود. به گزارش وبسایت رسمی آقای خاتمی، وی هنگام امضای دفتر یادبود درگذشت ماندلا در سفارت آفریقای جنوبی در تهران، در مورد حضور در مراسم بزرگداشت نلسون ماندلا گفته بود: "تکلیف این سفر مشخص نشده و ما در حال بررسی هستیم و هنوز تصمیمی در این باره نگرفته‌ایم. من به دنبال لجبازی نیستم، اما هنوز برنامه سفر منتفی نشده است." گفته شده که از زمان اعتراضات نسبت به نتیجه انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری، ظاهرا آقای خاتمی اجازه خروج از کشور را نداشته است.

روز سه‌شنبه، خبرگزاری فارس به نقل از حمید رسایی، نماینده اصولگرای مجلس، گفت که آقای خاتمی" به دلیل نقشی که در فتنه ۸۸ داشت، نه تنها به عنوان نماینده دولت جمهوری اسلامی در این مراسم شرکت نمی‌کند، بلکه خاتمی را حتی نمی‌توان یک چهره ضد استکتباری دانست."

به گفته آقای رسایی، در حالیکه نلسون ماندلا "یک چهره ضد آمریکایی" بود، آقای خاتمی "امروزه یک چهره همسو با آمریکاست." وی هشدار داد که "آقای خاتمی نشان داده که سابقه خوبی در سفرهای خارجی ندارد، از ملاقات با برخی افراد مثل جورج سوروس گرفته تا اخذ کمک مالی از برخی شیوخ کشورهای منطقه، و به همین دلیل، دسگاه‌های امنیتی موظف به کتنرل و مراقبت از وی هستند."

مطالب مرتبط