گوهر جوره‌یوا: زن تاجیک حامله‌ای که پول ندارد، به روسیه نرود

گوهر جوره یوا حق نشر عکس BBC World Service
Image caption گوهر جوره یوا: رسانه‌های روسیه می‌نویسند که گویا زنان حامله از آسیای میانه‌ اتوبوس-اتوبوس به روسیه برای تولد کردن می‌آیند که این حرف دروغی است.

"مهاجرت و حقوق"، یک سازمان غیردولتی مدافع حقوق مهاجران تحت رهبری گوهر جوره‌یوا، حقوقدان تاجیک در روسیه، کارزاری را برای تبلیغ منع مهاجرت زنان جوان و باردار تاجیک به روسیه آغاز کرده است.

این موضوع پس از ابراز نگراانی اداره مهاجرت روسیه از افزایش موارد دست کشیدن مادران مهاجر از فرزندانشان در زایشگاههای روسیه مطرح شده است.

طبق اطلاع اداره مهاجرت روسیه، در دو سال اخیر 166 کودک نوزاد از زنان مهاجر در زایشگاههای روسیه بی‌سرپرست مانده‌اند.

هرچند این سازمان تاکید کرده که این آمار در مقایسه‌ با مواردی که زنان روس از کودکانشان دست می‌کشند بمراتب کمتر است، اما کودکان نوزاد مهاجران برای مقامات محلی شهر و نواحی روسیه مشکل زا شده است.

گوهر جوره‌یوا، رئیس سازمان "مهاجرت و حقوق"، در واکنش به این نگرانیها پیشنهاد کرده که مانع شدن از سفر زنان تا 25 ساله و زنان باردار از تاجیکستان به روسیه می‌تواند راه حلی برای این مشکل باشد.

همکارمان شمسیه قاسم در مصاحبه‌ای با خانم جوره‌یوا سؤالهایی را در باره جنبه‌های حقوقی این پیشنهاد حقوقدان تاجیک در روسیه مطرح کرده است:

لطفاً بگویید که چنین موضع سختگیرانه خود در باره مهاجرت زنان تاجیک به روسیه را چه گونه توجیه می‌کنید؟

اکثر وقتها زنان با کودکان نوزاد در خیابان، ببدون کمک می‌مانند و یا در مواردی کودکانشان را به قتل می‌رسانند، یا زنان در زایشگاه تولد می‌کنند و کودکشان را در زایشگاه میگذارند. زنهای ملتهای مختلف - هم ملداویها، هم اوکراینی، هم تاجیک و ازبک.متأسفانه، رسانه‌های روسی این موضوع را به حد افراط رسانده و می‌گویند که گویا زنان حامله از آسیای میانه‌ اتوبوس-اتوبوس به روسیه برای تولد کردن می‌آیند که این دروغ محض است.

اما آنچه مربوط به زنان مهاجر می‌شود، آنانی که به حیث تمیزکار فعالیت دارند، زنانی که اکثراً حق الزحمه خود را دریافت کرده نمی‌توانند، زنانی که به غلام تبدیل می‌یابند. این دسته از زنها نیاز به “تصحیح” رفتارشان در اینجا را دارند، تا به وضعیتی نیافتند که نتوانند امنیت کودک خود را تأمین کنند.

به باور من، زنانی که هنوز 25 ساله نیستند، تا حد لازم آگاه و آماده نیستند به روسیه سفر کنند. بخصوص، زنان جوان. زیرا آنها با موارد دزدی یا نقض حقوق کاریشان روبرو می‌شوند و افزون بر این، می‌توانند مورد آزار و اذیت کارفرمایان و یا حتی هم‌وطنان خود قرار بگیرند.

یعنی از آنها در معرض خطر قرار می‌گیرند، زیرا زن هستند. آنها عمدتا کسی ندارند که برایشان کمک کند. من فکر می‌کنم، زن حامله نباید اجازه سفر به روسیه را داشته باشد. اگر نزد شوهرش می‌آید، یا دانشجو است، خوب، اما اگر برای کار می‌آید، به نظرم، این نادرست است.

اما اگر زنی فرضا می‌خواهد در روسیه تولد کند، زیرا فکر می کند که شرایط آنجا برای تولد کودک بهتر است؟

برای این باید پول داشته باشد، زیرا برای شرایط بهتر باید پول بیشتر پرداخت کرد. اگر این زن مهاجر پول دارد، پس باید برایش اجازه سفر بدهند.

یعنی این زن باید ثابت کند که پول دارد، بعداً اجازه سفر بگیرد؟

بله. یادتان باشد، یک نماینده پارلمان در روسیه پیشنهاد کرده بود که مهاجران باید حسابهای ویژه‌ای در روسیه باز کنند که حد اقل 30 هزار روبل داشته باشد.

آن وقت من علیه این قانون ابراز نظر کردم، اما در مورد زنان حامله من چنین شرط را می‌پذیرم. زنی که می‌خواهد در روسیه تولد کند، باید نشان بدهد که پول دارد و در خیابان نمی‌ماند.

گفتید که زنها از آسیای میانه‌ اتوبوس-اتوبوس برای تولد کردن به روسیه نمی‌روند. پس آیا این پیشنهاد شما که زنان تا 25 ساله نباید اجازه مهاجرت داشته باشند، حق زنان بیشتری را که برای کار و دریافت درآمد به روسیه می‌روند، نقض نمی‌کند؟

می‌دانید، وقتی چنین حادثه‌ها یک تا و دوتا نیست، بیشتر است و مقامات روسیه می‌خواهند راه حل غیرانسانی به مثل اخراج زنان مهاجر باردار را روی دست بگیرند، ما باید به فکر راه حلهای آلترناتیف باشیم. برای همین، می‌گویم که به زنان باردار حق سفر به روسیه به منظور کار نباید داده شود.

هژده سالگی سن رسیدن به بلاغت است و در این سن هر شهروند آزاد است برای خود تصمیم بگیرد. پیشنهاد شما در نظر دارد این آزادی را نقض بکند؟

وقتی یک نفر در وضعیت دشوار ‌می افتد، ما باید فکر کنیم که چه باید کرد، چگونه باید وضعیت را تغییر داد، تا موارد مشابه تکرار نشود. وقتی زنی از سن 18 تا 24 ساله به روسیه نزد شوهر و یا برادرش نه، بلکه تنها برای کار می‌رود، او خود را در معرض خطر می‌گذارد. او در این سن و سال هنوز آماده نیست با حرف "توکل به خدا" روانه یک کشور بیگانه شود. بخصوص آنهایی که می‌خواهند به طور غیرقانونی در اینجا کار کنند.

استقلال مالی به صاحب‌اختیار شدن زنان مساعدت می‌کند. آیا پیشنهاد شما آزادی زنانی را که به دنبال این صاحب‌اختیاری هستند، نقض نمی‌کند؟

من بار دیگر تکرار می‌کنم، من به این که زنان تا 24 ساله می‌توانند در اینجا کار خوبی پیدا و درآمد قابل ملاحظه ای دریافت کنند، کم باور دارم. اکثر زنان در این دوره سن و سالی بی حق و حقوقند و آنها به شمار ارتش مهاجران کاری که با مشکلات زیادی روبرو هستند، اضافه می‌شوند. آنها خیلی آسیب پذیرند. به آنها مهاجر خارجی که در کنارشان کار می‌کند، می‌تواند تجاوز کند.

وقتی با چنین وضعیت روبرو می‌شویم، ما مجبوریم که این موضوع را مطرح کنیم، بررسی کنیم و نگذاریم زنانی که درواقع قربانیان بالقوه خشونت هستند، به روسیه روند و با چنین وضعیت روبرو شوند.

اما با این گونه تصمیم گیری، حق آن عده از زنانی که برایشان کار در روسیه فرصت خوبی برای پیشبرد روزگارشان است، چه می‌شود؟

برای آن که تصمیمها درست باشند، جامعه باید بیدار شود و این موضوع را همراهِ ما بررسی کند و ما تصمیم درست بگیریم. آلترناتیف پیشنهاد شود. من توجیه خانواده‌های سنتی تاجیک را برای فرستادن خواهران یا دختران 20 ساله‌اشان به روسیه نمی‌فهمم که چه است.

چه چیز آنها را مجبور می‌کند دخترانشان را تنها به روسیه بفرستند؟ شاید آنها فقط از او پول می‌خواهند، اما فکر نمی‌کنند که مهاجر غیرقانونی در اینجا با هر گونه خطرها روبرو است، بویژه زنان. من به عنوان یک مادر فکر می‌کنم که دختر را تنها نباید جواب داد، بگذار شوهر بدهند، بعداً بگذارند با شوهرش رود و کار کند.

در هر صورت، پیشامدهای بد که شما در باره‌اش می‌گویید، می‌تواند با زنهای نه تنها تا 25 ساله، بلکه سن بالاتر از آن هم رخ بدهد و سن و سال تولد و تناسل زنان نیز به 25 محدود نمی‌شود، پس اصرار روی تا 25 سالگی چرا؟

درست، اما وظیفه ما پایان آوردن ریسک است. تا سن 25 زنان ما نه آن قدر پُخته هستند. اما پس از 25 سالگی دختران ما معمولاً شوهر دارند، یا از دانشگاه فارغ شده‌اند. یعنی مسئولیت بیشتر و آگاهی بهتر دارند. مثلاً، در دوشنبه دختر ساعت یک شب در خیابان نمی‌گردد، چون صاحب دارد. اما اینجا آنها بی‌صاحب هستند، چون پدر و مادرشان دور، برادر و عموهایشان دورند. به این خاطر، ما فعالان حقوق بشر مجبوریم چنین پیشنهادها کنیم.

اما این دیدگاه شما که یک فعال حقوق انسان هستید، با حقوق و آزادیهای زنان مگر مخالف نیست؟

شاید شما مرا درست نفهمیدید. من گفتم که زنان مهاجر غیرقانونی در اینجا در معرض خطر، در ورطه بی‌حقوقی قرار می‌گیرند. یعنی باید همان زنهایی را در نظر بگیریم که در گروه ریسک (خطر) قرار دارند. گروه ریسک همان زنانی هستند که به طور غیرقانونی در روسیه کار می‌کنند.

آنهایی که به طور قانونی در اینجا کار می‌کنند، کم هستند و شاید از رفتن آنها نباید جلوگیری کنیم، هرچند من به عنوان یک مادر حتی در صورت قانونی هم باشد، از رفتنشان جلوگیری می‌کردم. زیرا شمار مهاجران در روسیه چنان زیاد شده که روسیه از آنها بیزار است و مناسبت با آنها نیز همین گونه است. فرستادن فرزند به این کشور، حتی اگر کارش خوب است، به گمانم، خطرناک است. در هر صورت، این یک ایده است و باید بررسی شود و سپس تصمیم گرفته شود.

شما این ایده را به اداره مهاجرت تاجیکستان پیشنهاد کردید؟

هنوز این ایده در سطح آموزش و بررسی است. ما این ایده را در میان حقوقدانها و کارشناسان در همایشها و محافل مربوط به مهاجرت می‌گردانیم. زمانی که کامل شود، بعداً با مقامات تاجیکستان در میان می‌گذاریم.

در حال حاضر آماری در مورد زنان تاجیک که در روسیه فرزند تولد کرده و فرزندانشان را در زایشگاه مانده‌اند، دارید؟

نداریم، اما چنین موارد زیاد است. حتی موارد قتل نوزادان نیز بود. یک زن کودک تولد کرده و نوزاد را در آشغال انداخت. در خانه‌ای که وی زندگی می‌کرد، کسی حتی نمی‌دانست که او حامله است. وظیفه ما این است که چنین حادثه‌ها هیچ گاه تکرار نشود.

تشکر برای صحبت.