خطر شیوع فلج اطفال در خاورمیانه

خطر شیوع بیماری فلج اطفال کشورهای خاورمیانه را تهدید می کند. یک قطره واکسن خوراکی، تنها راه مقابله با این بیماری در سراسر جهان است.

فقط واکسینه کردن کودکان است که از آلوده شدن آنان به ویروس فلج اطفال که یک بیماری به شدت واگیر بوده و می تواند کودکان را فلج کند، جلوگیری می کند.

این بیماری در سراسر جهان در شرف ریشه کن شدن بود ولی اکنون در چندین کشور و اخیرا در سوریه مشاهده شده است.

شیوع بیماری فلج اطفال در سوریه، زنگ خطری برای تمام منطقه به خصوص در طول مرزهای غربی این کشور با لبنان بود. در حال حاضر یک برنامه گسترده واکسیناسیون در این منطقه شروع شده است.

به گفته سازمان بهداشت جهانی، چهارده سال پس از ریشه کن شدن این بیماری در سوریه، در ماه اکتبر گذشته برای اولین بار موارد ابتلا به فلج اطفال در استان دیرالزور، در شرق این کشور مشاهده شد.

در تازه ترین گزارش سازمان بهداشت جهانی هفده مورد ابتلا به فلج اطفال در سوریه تایید شده که پانزده مورد آن در دیرالزور، یک مورد در خارج شهر دمشق و مورد دیگر در حلب بوده است.

این گزارش موجب واکنش شدید در تمام منطقه و ابراز نگرانی از خطر شیوع این بیماری شد.

برخی از کارشناسان معتقدند که ابتلا به بیماری فلج اطفال در سوریه قابل پیش بینی و حتی جلوگیری بود.

دکتر آدامس کوتز، یک محقق بهداشت عمومی مستقر در لبنان که مدت ۱۸ ماه وضعیت سلامت در سوریه را تحت نظر داشته می گوید: "برای دست اندرکاران بهداشت عمومی و پزشکان در منطقه، عجیب نبود که یک بیماری واگیر مانند فلج اطفال سرانجام از سوریه سردرخواهد آورد. سئوالی که پیش می آید این است که سازمان بهداشت جهانی با توجه به این که به این خطر واقف بود چرا آمادگی بیشتری نداشت."

این اولین بار نیست که ویروس فلج اطفال پس از ریشه کن شدن در یک منطقه مجددا فعال شده است. در سال ۲۰۱۱، این ویروس از پاکستان به چین سرایت کرد.

ولی دکتر اولیور روزنبوئر، سخنگوی سازمان بهداشت جهانی در ژنو، می گوید با وجود دسترسی این سازمان به تمام نقاط سوریه از ۲۰۱۰، برنامه واکسیناسیون از آنچه به نظر می رسد پیچیده تر است.

دکتر روزنبوئر می افزاید: "طبیعت این بیماری این است که با حرکت جمعیت، گسترش می یابد و همین موضوع مهار آن را مشکل می کند. این ویروس به راحتی می تواند به کودکان آسیب پذیر حمله کند. در مناطقی مانند سوریه که خطر ابتلا زیاد است فقط واکسیناسیون کافی نیست بلکه اجرای منظم این برنامه و نیز تحت نظر بودن آن لازم است ولی در مناطق ناآرام اجرای این برنامه بسیار خطرناک است."

وضعیت اضطراری

شیوع بیماری فلج اطفال تنها جزیی از بحران سوریه نیست و تمام منطقه خاورمیانه را در یک وضعیت اضطراری قرار داده است.

هم اکنون برنامه وسیع واکسینه کردن اطفال در مقابل این بیماری در اردن، مصر، جنوب ترکیه، عراق و لبنان شروع شده است.

تمام این کشورها میزبان شمار زیادی از پناهجویان سوری هستند اگر چه تعداد این پناهندگان در لبنان بیشتر از کشورهای دیگر است.

وضع بد بهداشت و تراکم بیش از حد جمعیت و تعداد ناکافی کودکانی که واکسینه می شوند، به شیوع بیماری فلج اطفال کمک می کند.

مقامات لبنان و سازمان های بین المللی قول داده اند که تمام کودکان زیر پنج سال را در این کشور واکسینه کنند.

تخمین زده می شود که بیش از یک میلیون پناهنده سوری در لبنان زندگی می کنند ولی در مورد محل اسکان این افراد و یا جا بجایی آنان، آمار رسمی وجود ندارد.

مهمترین اشکال دسترسی به کسانی است که در چادرها زندگی می کنند.

این عده که تعدادشان به ۱۰۰ هزار نفر می رسد، در سراسر لبنان پراکنده اند و هر جا زمین خالی که پیدا کنند همانجا چادر می زنند.

یک مقام فعال در برنامه واکسیناسیون، می گوید آنها سعی می کنند تمام کودکان پناهنده سوری را پیدا کرده و واکسینه کنند ولی مرتبا اردوگاه های کوچکی در این طرف و آن طرف کشف می کنند.

اما فلج اطفال تنها یکی از مشکلات بی شمار بهداشتی است که پناهندگان سوری، مانند آنانی که لبنان زندگی می کنند با آن مواجهند.

دکتر فوأد محمود فوأد، یک پزشک سوری و استاد بهداشت عمومی در دانشگاه آمریکایی بیروت، می گوید: "تمام سیستم بهداشتی در حال فروپاشی است و هیچ گونه استراتژی برای پناهندگان وجود ندارد. البته به دلیل این که در حال حاضر فلج اطفال مشکل حادی شده همه نگران آن هستند ولی بیماری های دیگری نیز وجود دارد که خطرناک هستند اما کاملا نادیده گرفته می شوند."

دکتر فوأد می گوید شمار زیادی از پناهندگان سوری در لبنان به سرطان مبتلا هستند. وی اضافه می کند که کسانی هم هستند که بیماری دیابت یا ناراحتی های قلبی دارند ولی توجهی به آنان نمی شود.

کمیساریای عالی سازمان ملل متحد برای پناهندگان، رشته مداواهایی را برای پناهندگان فراهم کرده ولی نمی تواند کمک های بهداشتی را برای مبتلایان به تمام بیماری های مزمن در لبنان فراهم آورد.

دکتر کوتس، میگوید جراحات جنگی و بیماری های مزمنی که واگیر نیستند، در سکوت در حال کشتن سوری ها هستند بدون این که رسانه ها توجهی به آن بکنند.

و یا همانطور که دکتر فوأد می گوید برای رسانه ها و جهان مرگ های وحشتناک و تکان دهنده، جالب تر از مرگ های تدریجی و پنهان است.