محدودیت تجلیل از سال نو در مدارس و دانشگاههای تاجیکستان

سال نو حق نشر عکس BBC World Service
Image caption جشن سال نو میلادی از زمان شوروی به این سو در تاجیکستان رایج است

وزارت علوم و آموزش و پرورش تاجیکستان برگزاری جشن سال نو در مدارس متوسطه و دانشگاههای این کشور را به طور قابل ملاحظه‌ای محدود کرده است.

این موضوع در نامه نور‌الدین سعیدف، وزیر آموزش و پرورش، به رهبران بخشهای معارف ولایات، شهرها، نواحی، دانشگاهها و مدارس مطرح شده است.

در این نامه آمده است که "استفاده از همه گونه مواد آتش‌بازی، خریداری هدیه ها، خراجات بیهوده و دسترخوان آرایی، تشکیل ضیافت و شب‌نشینیها قطعاً منع می‌باشد."

همزمان وزیر معارف تاجیکستان اجازه داده است که مراسم "سال نو" تا ساعت 15 بعد از ظهر با رعایت برنامه طرح ریزی شده برگزار شود. ولی "بریدن شاخه‌های درختان کاج طبیعی قطعاً منع" کرده شده است.

ضمناً اجازه شده است که مراسم تجلیل از فرارسی سال نو میلادی از 25 تا 31 دسامبر و روز یکم ژانویه برگزار شود.

از سوی دیگر، نور‌الدین سعیدف در نامه خود افزوده است: "‌گذراندن تدابیر فرهنگی و ورزشی، از جمله شعرخوانی، آزمونهای نقاش و دانشاموز برتر، مسابقه‌های فوتبال، بسکتبال، کشتی، بوکس، تأسیس نشریه های دیواری و غیره اجازه داده می‌شود."

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption در نامه وزیر معارف تاجیکستان آمده که تجلیل از سال نو میلادی با تدابیر بیشتر ایمنی و بدون دسترخوان صورت بگیرد

در نامه آقای سعیدف تأکید شده است که این دستورها بر پایه سفارشهای بختیار خدایاراف، رهبر دفتر ریاست جمهوری تاجیکستان، تهیه شده‌اند.

این مسئول دفتر ریاست جمهوری تاجیکستان از وزارت آموزش و پرورش خواسته است که ضمن برگزاری مراسم تجلیل از فرارسی سال نو میلادی در موسسات معارف امنیت حاضران و مسائل ایمنی از آتش و قواعد آتشنشانی تأمین کرده شوند.

نور‌الدین سعیدف از رهبران عرصه معارف خواسته است که در باره اجرای این دستورها به وزارتخانه "‌گزارش خطی پیشنهاد کنند."

این در حالی است که استادان برخی از مدارس شهر دوشنبه در صحبت با بی بی سی اظهار داشتند که مدیران مکتبها از آنها خواسته‌اند که جشنهای سال نو کم‌مصرف و بدون دعوت آوازخوانها برگزار شوند.

استادان دبیرستان شماره 53 شهر دوشنبه می‌گویند که آنها از شاگردان خواسته‌اند که از برگزاری نشستهای گروهی خوانندگان با تهیه دسترخوان خودداری کنند.

این در حالی است که عده‌ای از شاگردان اظهار داشتند که علی‌رغم ممنوعیت چنین نشستها آنها به گونه سالهای قبلی با هم کلاسیهای خود سر یک دسترخوان گردهم می‌آیند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption بزمهای سال نو شاگردان مدارس در گرد دسترخوان به سنتی دیرینه بدل شده است

از سوی دیگر، در روستاهای تاجیکستان برگزاری محافل "سال نو" در مدارس به یک رویداد فرهنگی مهمی برای ساکنان تبدیل شده بود و هم اکنون منع جشنگیری "باشکوه" آن مردم را از تماشای چنین برنامه‌ها محروم می‌سازد.

ضمناً، در سال جاری مقامات تاجیکستان در رابطه با جشن سال نو میلادی محدودیتهایی راه‌اندازی کرده‌اند. از جمله مسئولان کمیته رادیو و تلویزیون تاجیکستان گفته‌اند که در برنامه‌های سال نو امسال بابای برفی (یا بابا نوئل) و درخت کاج که از رمزهای عمده سال نو مسیحی محسوب می‌شوند، حضور نخواهند داشت.

آنها ادعا دارند که این رمزها خلاف تفکر ملی تاجیکان است و با فرهنگ مردم تاجیک ارتباطی ندارد. ولی محمدسید عبیدالله‌اف، شهردار دوشنبه، گفته است که هرچند این رمزها به فرهنگ تاجیکان ربطی ندارند، ولی حضور آنها "هیج بدی ای هم ندارد."

به این دلیل، وی دستور داده است که در میدان مرکزی شهر دوشنبه مانند سالهای پیشین درخت کاج سال نوی نصب کرده و قبل از فرارسی سال نو در این میدان برنامه فرهنگی اجرا شود.

برخی از صاحب‌نظران می‌گویند که تصمیمات اخیر مقامات تاجیک از مذهبی شدن بیشتر جامعه تاجیکستان گواهی می‌دهد. زیرا برخی از جانبداران ارزشهای اسلامی بر این نظرند که تجلیل از سال نو مسیحی با ارزشهای اسلامی در تناقض است.

این در حالی است که رهبر مسیحیان ارتدکس تاجیکستان اظهار داشته است که جشن سال نو به مسیحیت ربطی ندارد و از دوران قبل از مسیحیت و اسلام بازمانده است.