رویدادهای سیاسی تاجیکستان در سالی که گذشت

زید سعیدف حق نشر عکس BBC World Service
Image caption سال 2013 با بحث برنگیزترین محاکمه دادگاهی در تاجیکستان و محکوم به حبس طولانی شدن زید سعیدف، یکی از تاجران سرشناس این کشور، به پایان خود رسید

سال 2013 با انجام یکی از بحث برنگیزترین محاکمه‌های دادگاهی در تاجیکستان و محکوم به حبس طولانی شدن یکی از تجار سرشناس کشور به پایان خود رسید.

اعلام حکم 26 سال زندان به اضافه مصادره اموال برای زید سعیدف که بازداشت و جریمه برخی از جانبدارانش و یک خبرنگار را هم به دنبال داشت، به واکنشهای تندی در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی و انتقادات برخی از احزاب سیاسی مخالف دامن زد.

برخی از نمایندگان احزاب سیاسی و چهره‌های مطرح در تاجیکستان حکم دادگاه عالی علیه آقای سعیدف را که در گذشته وزیر صنایع هم بود، "ظالمانه، سفارشی و انتقام جویانه" خواندند. بویژه این که بازداشت و محاکمه او در سال تحولات جدی، از جمله انتخابات، رخ داد.

'تله برای رقیبان'

زید سعیدف که بیشتر به عنوان تاجر شناخته شده است، قبلا چهره سیاسی چندان مطرحی نبود. اما در سال انتخابات ریاست جمهوری او با گروهی از طرفدارانش تصمیم گرفت حزبی به نام "تاجیکستان نو" تأسیس بدهد و با این عمل به سوی سیاست گام برداشت.

این تصمیم آقای سعیدف حاکی از آن بود که او دیگر به وضعیت موجود قانع نبود و می‌خواست تغییراتی جدی در عرصه سیاسی و اجتماعی تاجیکستان به وجود آید، هرچند او و همگینانش اعلام کرده بودند که او با دولت امامعلی رحمان سر مخالفت ندارد و خواهان شرکت در انتخابات ریاست جمهوری 6 نوامبر به عنوان نامزد هم نیست.

خوب، اگر به شرکت در انتخابات تمایلی ندارید، تأسیس حزب جدید چرا؟ این سؤال تنها به ذهن تحلیلگران خطور نکرد. ظاهراً بالانشینان هم که بر جریان رویدادها در آستانه انتخابات با جدیت بیش از پیش دیده دوخته بودند، دلواپس این تصمیم بودند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آقای عبدالله‌جانف پس از دو ماه سبق ِبازداشت در اوکراین به آمریکا برگشت

برای بسیاریها عجیب است که با این همه اتهامات سخت و سنگین چرا آقای سعیدف تا زمانی که از تصمیمش به تأسیس یک حزب جدید در آستانه انتخابات خبر نداد، بازداشت نشد. و او تنها کسی نبود که در سال انتخابات ریاست جمهوری با این سرنوشت روبرو شد.

پیشتر از او، عمرعلی قوتف، تاجر دیگری هم که در سیاست قبلا نام و نشانی نداشت، با تأسیس ائتلافی به نام "گروه 24" در خارج از تاجیکستان وارد میدان شد. او نیز به درخواست مقامات تاجیک اواخر دسامبر سال گذشته در دوبی بازداشت و یک ماه مانده به انتخابات رها شد، زمانی که دیگر کاری از دستش ساخته نبود.

انتخابات سال جاری برای برخی از رقبای بالقوه دیگر آقای رحمان هم فرصت دوباره مطرح شدن را داد. از جمله به عبدالملک عبدالله‌جانف، نخست‌وزیر سابق و رقیب آقای رحمان در انتخابات سال 1994 که خود را پیروز ‌آن انتخابات می‌دانست. آقای عبدالله‌جانف سالهاست به آمریکا پناه برده است.

معلوم نیست که او تلاش بازگشت به تاجیکستان و شرکت در مبارزات سیاسی را داشت یا نه، ولی این طور به نظر می‌رسد که پایش به این جا نرسیده، اول ماه فوریه سال 2013 از دوردست به تله افتاد. پس از دو ماه سبق بازداشت در اوکراین، آقای عبدالله‌جانف، احتمالاً برای همیشه، به تاجیکستان و تحولاتش پشت کرد و صدای خفیفش خفیفتر شد.

'جنگ رسانه ای'

بازداشت آقایان قوتف و عبدالله‌جانف، از دید بسیاری از تحلیلگران، بیانگر این بود که حکومت امامعلی رحمان در مقابله با مخالفان یا رقیبان بالقوه‌اش دست درازی دارد، که حتی از مرزهای تاجیکستان فراتر می‌رود.

دو مرتبه بازداشت و یا ممنوعیت ورود داداجان عطاالله، روزنامه‌نگار تبعیدی و از مخالفان سرسخت آقای رحمان، به روسیه و گرجستان در اواسط ماههای ژوئیه و اوت، هم ظاهراً این ‌اندیشه را تأیید می‌کند. این دو رویداد پس از پخش برنامه‌های ویژه آقای عطاالله در شبکه "کا+"، تلویزیون مخالفان دولت قزاقستان، صورت گرفت.

نخستین برنامه آقای عطاالله که ویدیوی جشن عروسی پسر امامعلی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان، در سال 2009 را نمایش داد، همراه با توضیحات انتقادی او که بلافاسله سرتاسر شبکه‌های اجتماعی را تسخیر کرد، خشم مقامات تاجیکستان را برانگیخت.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption ویدیوی جشن عروسی پسر رئیس جمهور که داداجان عطاالله در تلویزیون "کا+" پخش کرد، موضوع بحث و گفتگو در تمامی سطوح دولتی بوده است

به گفته منابع آگاه، این برنامه خراشنده ترین مدرک بدنامی (کُمپرامت) برای رئیس جمهور در طول عمر سیاسی 21 ساله‌اش بود که موقعیت او را در آستانه انتخابات جداً به مخاطره انداخت، تا جایی که آن زمان "در تمامی سطوح دولت همه در باره این ویدیو سخن می‌گفتند."

در این ویدیو که چندین پاره چندقیقه‌ای از آن در سایت یوتیوب هم منتشر شد، صحنه هایی از رقص و آوازخوانی امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان، نیز انعکاس یافته است. مقامات پخش این ویدیو را "دسیسه" تازه از سوی آقای عطاالله خواندند.

این تحول باعث شد که مقامات تا حدی به درک نفوذ رسانه اجتماعی و چالشهای ناشی از آن برسند و خود نیز به طور آشکار و نهان از آن بهره جویند. در نتیجه، پیکار میان مخالفان و طرفداران غالباً بی‌نام رئیس جمهور در فیسبوک درگرفت و این شبکه را در آستانه انتخابات به میدان جنگ تبدیل داد.

از جمله، مأموران دولتی فیلمی را به نام "وصیت نامه مادر" که لحظاتی از روزگار مادر داداجان عطاالله را در روستایی در شهرستان پنجکنت نمایش می‌داد، در شبکه جهانی انتشار دادند. در این فیلم آواز هنرپیشه‌ای از نام مادر آقای عطاالله پسرش را سرزنش می‌کرد.

همچنین صفحات نشریه‌های دولتی، و حتی برخی از نشریه‌های مستقل، از مقالات انتقادی و گاها توهین‌آمیز علیه داداجان عطاالله پُر شد. مقامات دسترسی به شبکه "کا+"، یوتیوب و چند سایت خبری را مسدود کردند. نبرد گروههای طرفدار و مخالف دولت بیشتر در شبکه‌های اجتماعی، بویژه فیسبوک، متمرکز شد.

از آن زمان تا کنون کاریکاتور به یک ژانر پربیننده در شبکه‌های اجتماعی بدل شده است. کاریکاتورهای امامعلی رحمان و اعضای کابینه او از یک سو، و چهره‌های سرشناس مخالف، مانند رحمت الله زایراف، محی‌الدین کبیری و داداجان عطاالله، از سوی دیگر، میان طرفداران و مخالفان هر دو طرف همراه با نوشته های نکوهنده پیوسته مبادله می‌شوند.

در همین دوره بود که برای بار اول برنامه‌های تلویزیون "صفا"، یک شبکه مستقل و منتقد دولت تاجیکستان، در مسکو از طریق ماهواره پخش شد. اما پس از مدتی، دسترسی به این شبکه که بسیاری آن را مال مخالفان می‌دانند، مسدود شد.

'اسلام به حزب نیاز ندارد'

این همه بحث و مجادله در سالی اتفاق افتاد که تاجیکستان خود را برای انتخابات ریاست جمهوری آماده می‌کرد. بسیاریها از سال 2013 تغییرات جدی ای را در کشور انتظار داشتند. تدارکات برای انتخابات ریاست جمهوری 6 نوامبر 2013 دستیکم دو سال قبل از این انتخابات شروع شد.

درز سند موسوم به "پرتکل 32-20" در اوایل سال 2012 که برنامه گسترده مقابله با نفوذ مخالفان را در تاجیکستان برملا ساخت، بیانگر این بود که دولت با تمام ظرفیت و توانایی‌اش برای چالشهای احتمالی سنگینی در آستانه انتخابات ریاست جمهوری، خود را لااقل از دو سال پیش آماده می‌کرد.

مخالفان نیز با برگزاری جلساتی مشترَک، از جمله در چارچوب تشکلی به نام "کمیته ائتلاف"، و تلاشها برای اصلاح قانون انتخابات ریاست جمهوری که دولت و اعضای پارلمان به آن اصلا اعتنایی نکردند، برای این انتخابات از یک سال پیش تدارک می‌دیدند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption برخی معتقدند که حملات رسانه‌ای دولت در تصمیم گیری مخالفان برای انتخاب نامزد مشترَک اثر گذاشته است

همایشها و هم نشینیهای مخالفان، بیشتر با ابتکار و پیشاهنگی احزاب نهضت اسلامی و سوسیال دمکرات، به ایجاد ائتلافی کم سابقه در آستانه انتخابات انجامید. ائتلافی به نام "اتحادیه نیروهای اصلاح‌طلب" که خواستار اصلاحات گسترده در نظام سیاسی تاجیکستان بود و حتی برنامه‌ای برای دوران پس از برکناری احتمالی امامعلی رحمان را ریخت.

در برابر این تلاشها و برنامه‌‌ریزیها، دولت آقای رحمان هم فارغ ننشست. مقامات این همه را از نزدیک رسد می‌کردند و مبارزه خود را به هر راه و وسیله، از جمله با بهره گیری از زخایر و منابع مالی و اداری گسترده و به کار انداختن رسانه‌های دولتی، تقویت می‌دادند.

کارزار تبلیغاتی گسترده علیه مخالفان در رسانه‌های دولتی، از جمله برنامه‌های ویژه "اسلام به حزب نیاز ندارد" که ضرورت وجود حزب نهضت اسلامی، بانفوذترین حزب مخالف را زیر سؤال می‌برد، و مقالات نکوهنده در باره برخی از چهره‌های سرشناس، مانند رحمت الله زایراف و حاجی اکبر توره جان زاده در نشریه‌های دولتی از جمله این راهکارها بود.

بسیاری از تحلیلگران معتقدند که این تدابیر تا جایی در تصمیم گیریهای مخالفان اثر گذاشت. از جمله در امر انتخاب نامزد واحد مخالفان برای انتخابات ریاست جمهوری که به گفته رحمت الله زایراف، نه تنها دولت، بلکه خود مخالفان را نیز غافلگیر کرد.

آقای زایراف که حقوقدان و رهبر حزب سوسیال دموکرات است، و بسیاری از طرفدارانش، انتظار داشتند که او به عنوان نامزد مشترَک مخالفان در برابر رئیس جمهور فعلی که خود او مشروعیتش را همواره زیر سؤال برده بود، به رقابت خواهد پرداخت.

اما رهبران اتحادیه نیروهای اصلاح‌طلب حقوقدان آینهال بابانظروا را که در گذشته فعالیت پیگیرانه و مداوم سیاسی نداشت، به نامزدی برگزیدند. ارزیابی این تصمیم و خسارت احتمالی که مخالفان متحمل شدند، دشوار است، ولی این انتخاب بسیاری از طرفداران مخالفان را نومید ساخت و انتقادات گسترده‌ای هم به دنبال داشت.

محی‌الدین کبیری در توجیه این تصمیم گفت: "از طریق رسانه‌های دولتی چنین فکر در جامعه تحمیل شده است که اگر نامزد حزب نهضت اسلامی پیشنهاد شود، در کشور ناآرامی می‌شود. جامعه به دو قسم تقسیم شده و جنگ می‌شود. همچنین، در رسانه‌های دولتی زایراف “عامل ازبکستان” و توره جان زاده از عاملان جنگ داخلی در دهه 1990 عنوان شده‌اند."

'سایه سیاه روسیه'

در میان این همه پیکار و ستیز، رویداد مهم دیگری نیز به وقوع پیوست که به ظاهر چندان ربط مستقیمی به انتخابات ریاست جمهوری تاجیکستان نداشت، ولی در واقع، نقش بالفعل آن را در جریان حوادث و تحولات مربوط به انتخابات نمی‌توان نادیده گرفت.

یک سال پیش، در جریان سفر ولاديمير پوتین، رئیس جمهور روسیه، که با 5 اکتبر، زادروز خود او و امامعلی رحمان، مصادف بود، مقامات تاجیک، پس از سالها کشاکش و ایستادگی، به طور غیرمنتظره و راحت قرارداد تمدید حضور پایگاه روسیه را امضا کردند. ظاهراً، سر باز زدن از حرف این سیاست مدار زورگو و قدرتمند روسیه برای مقامات تاجیک آسان نبود.

حق نشر عکس none
Image caption بسیاریها معتقدند که سایه سیاه روسیه از سر تاجیکستان در 21 سال استقلال این کشور دور نشده است

با این حال، قراردادی که به گفته برخی منابع، یکشبه تهیه و بررسی و امضا شد، راه درازی را تا پارلمان پیمود. بسیاریها می‌گفتند که دولت تاجیکستان همچنان می‌خواهد در برابر فشار روسیه ایستادگی کند و امتیازات مالی کلانی به دست آورد.

بسیاری از کشورها، از جمله قرقیزستان ِهمسایه، برای حضور پایگاههای آمریکایی و روسی در قلمروش عایدات مالی فراوانی دریافت می‌کند، آخر، ما از آنها کمتر نیستیم! این حرفی بود که حتی برخی از کارشناسان وابسته به دولت می‌گفتند.

برخی از آنها، از جمله پژوهشگر فلسفه و فساد، عبدالواحد شمالف، که دو سال قبل از مرکز مطالعات استراتژیک مستقیم به ریاست پژوهشگاه تاریخ و فلسفه فرهنگستان علوم سعود کرد، دم از این می‌زدند که تاجیکستان باید با ابرقدرتها "در تخته شترنج خودشان" ‌بازی کند، زیرا مسائل سیاسی را "دیگر با سلاح و قدرت نظامی" نمی‌توان حل کرد.

آقای شمالف اواخر ماه ژوئیه در مقاله‌ای در نشریه رسمی "جمهوریت" ضمن انتقاد از روسیه نوشت که سیاست درهای ‌باز دولت و رئیس جمهوری تاجیکستان 'در سالهای آخر "رَشک" و "حسد" بعضی شریکان استراتژیک را به کشور ما زیاد کرده است، زیرا ما امروز نیز باید به قول آنها تمام کارهای خود را با مسکو هماهنگ سازیم.'

وی از جمله نوشت: "در سالهای آخر ما شاهد گسترش مناسبات روزافزون آمریکا با تاجیکستان هستیم. طبیعی است که کشور ما برای رفع مشکلات گوناگون اقتصادی، اجتماعی و امنیتی خود با آمریکا همکاری نموده، به خاطر دفاع از دستاوردهای استقلال و منافع ملی خود به واشنگتون روی آورده است. متأسفانه، این باعث واکنش روسیه گشته و در هیچ شکلی برایش پسند نیست."

آقای شمالف از روسیه برای حمایت از ازبکستان در مسائل آب و انرژی آسیای میانه انتقاد کرد و خواستار گسترش باز هم بیشتر مناسبات تاجیکستان با آمریکا شد، چون به گفته او، آمریکا "بعد از آموزش و بررسیهای زیادی" به این نتیجه رسیده بود که باید در تاجیکستان نیز پایگاه نظامی داشته باشد.

اما همین زمان بود که رئیس جمهور تاجیکستان در مسکو با همتای روسش دیدار داشت و وعده تصویب قرارداد در باره پایگاه را داد. تصویب این سند اوایل اکتبر، یک ماه قبل از انتخابات و در حالی صورت گرفت که معلوم نبود نامزد مخالفان رقیب آقای رحمان می‌شود. برخی گروههای مخالف گفتند که هدف از تصویب این سند حفظ بقای حکومت آقای رحمان است.

نورعلی دولت، کارشناس مستقل، بر این نظر است که در تمام دوران استقلال خود تاجیکستان هرگز نتوانسته است "سایه سیاه" کرملین را از سر خود دور کند. این وابستگی در زمان برگزاری انتخاباتهای ریاست جمهوری تاجیکستان بیش از هر زمان دیگری محسوس بوده است.

آقای دولت در مقاله‌ای برای بی بی سی نوشت: "پیشبینی کارشناسان در مورد این که دوشنبه با نزدیک شدن انتخابات ریاست جمهوری شرطهای روسیه را می‌پذیرد، درست از آب درآمد. آنها در استناد به تاریخ 20 سال گذشته می‌گفتند که در طول دوران استقلال سرنوشت مردم تاجیک، بخصوص انتخابات ریاست جمهوری، بیش از همه به پایگاه روسیه مرتبط است."

'انتخاب بدون رقابت'

از سوی دیگر، انتخاب غیرمنتظره آینهال بابانظروا به عنوان نامزد مخالفان برای مدتی احزاب و گروههای مخالف دولت در تاجیکستان را دچار اختلاف و سردرگمی کرد و انسجام آنها را به مخاطره انداخت. اما دیرتر این دودستگی، لااقل در گفتار، رفع شد و آنها بظاهر برای اهداف مشترَک دست به دست هم دادند.

دولت نیز ظاهراً با نامزدی خانم بابانظروا مشکلی نداشت و همه منتظر جمع‌آوری امضا برای ثبت نام نامزد مشترَک مخالفان بودند که از سوی حزب نهضت اسلامی پیشنهاد شده بود. در صورت ثبت نام، نامزدی خانم بابانظروا به عنوان یک زن می‌توانست بی‌سابقه باشد و مبارزات انتخاباتی را به کارزاری گرم و بارقابت تبدیل کند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption از میان رقبای انتخاباتی آقای رحمان هیچ نامزدی به دریافت بیش از پنج درصد آرای عمومی موفق نشد

اما بر خلاف انتظارات، تیم او موفق نشد شمار مورد نیاز امضاهای طرفدارانش را جمع آورد و از رقابتها کنار رفت، هرچند کمیسیون مرکزی انتخابات و همه‌پرسی مهلت تحویل امضاها را سه روز تمدید کرد. مخالفان کمیسیون مرکزی انتخابات را به نقض مقررات قانون انتخابات، از جمله در مورد جمع‌آوری امضا توسط مهاجران کاری تاجیک در خارجه، متهم کردند.

در صحنه، امامعلی رحمان ماند و پنج نامزد از احزابی که مردم چندان شناختی از آنها نداشتند و مخالفان همه آنها را احزاب دست‌نشانده حکومت می‌خوانند: عالم بابایف از حزب اصلاحات اقتصادی، طالب بخاری یف از حزب کشاورزی، سعیدجعفر عثمانف از حزب دمکرات، اسماعیل طلبکف از حزب کمونیست و عبدالحلیم غفاراف از حزب سوسیالیست.

هیچ کدامی از اینها موفق نشد که بیش از پنج درصد از آرای عمومی را در انتخابات ریاست جمهوری 6 نوامبر به دست آورد. اما احزاب و گروههای مخالف که بدون نامزد مانده بودند، چاره‌ای جز تحریم انتخابات نداشتند. با این حال، کمیسیون مرکزی انتخابات و همه پرسی گزارش کرد که بیش از 90 درصد از واجدین شرایط رأی در انتخابات شرکت کردند و امامعلی رحمان، رئیس جمهور، با کسب بیش از 84 درصد از آرای عمومی برای چهارمین دوره بر کرسی ریاست جمهوری نشست.

ناظران غربی چون در گذشته از شیوه برگزاری این انتخابات و تخلفات گسترده در آن انتقاد کردند. یکی از عمده ترین ایرادهای آنها به موارد گسترده رأی دادن یک نفر به جای چندین نفر مربوط بود. آنها از نقض حقوق مهاجران توسط کمیسیون مرکزی انتخابات و همه پرسی در زمینه جمع‌آوری امضا و پیشنهاد نامزد مورد نظرشان نیز بشدت انتقاد کردند.

اگرچه بسیاریها می‌گویند که آقای رحمان برای چهارمین بار بدون رقیب در انتخابات پیروز ‌شد، اما طرفدارانش این پیروز‌ی را به محبوبیت گسترده او در میان مردم و نقشش در ایجاد صلح و ثبات در تاجیکستان ربط می‌دهند، هرچند در چند سال اخیر خشونتهای مرگباری در گوشه و کنار این کشور، از جمله در منطقه های رشت و بدخشان، اتفاق افتاده است.

خدای بردی خالق نظراف، کارشناس امور سیاسی، می‌گوید: "تمام تاجیکستانیان در مجموع نشان دادند که آنها به خاطر ثبات کشور، وحدت و پیشرفت کشور رأی خود را دوباره به اماماملی رحمان دادند و او را برای هفت سال دیگر به صفت رئیس جمهوری خودشان انتخاب کردند. این نشان‌دهنده آن است که ملت سرجمع است و این کشور در طول هفت سال آینده نیز می‌تواند رشد خوب اقتصادی و پیشرفتهای همه‌جانبه داشته باشد."

منصب و محل

بعد از مراسم ادای سوگندش که 16 نوامبر دایر شد، امامعلی رحمان در طول دو هفته 60 در صد از هیئت کابینه خود را از سمتهایشان برکنار و افراد دیگری را به جای آنها منصوب کرد. از جمله، عاقل عاقلف، نخست‌وزیر، و برخی از وزرای کلیدی، مانند شیرعلی خیر‌الله‌اف، همراخان ظریفی و سفرعلی نجم الدینف، وزیران دفاع، امور خارجی و مالیه یا دارایی، برکنار شدند.

هرچند بسیاریها از انتصابات تازه در تاجیکستان انتظارات زیادی داشتند و می‌گفتند که این بار در سمتهای کلیدی افراد شایسته تری روی کار خواهند آمد، اما این تغییرات نیز از تیر انتقاد مخالفان در امان نماند. گفته شده که بیشتر مقامهای تازه به منصب رسیده از جمله پیوندان یا افراد نزدیک به رئیس جمهور هستند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption مخالفان آقای رحمان را به تمرکز قدرت، سیاستهای کادری محل گرایانه و نپوتیسم یا خویشاوندسالاری متهم می‌کنند

از جمله، تخصیص کرسی رئیس اداره گمرک تاجیکستان به رستم امامعلی، یکی از دو پسر آقای رحمان، به بحثهایی در رسانه‌ها و افکار عمومی دامن زد. او که همگی 26 سال سن دارد، پیشتر ریاست یکی از بخشهای عمده این نهاد را بر عهده داشت. ضمنا رستم امامعلی دوستدار فوتبال و در گذشته از مؤسسان و بازیکنان تیم فوتبال "استقلال" هم بوده است.

پیشتر آزاده رحمانوا، یکی از دختران آقای رحمان، معاون وزیر خارجه تاجیکستان شده بود. دولتعلی سعیدف، که نیز از پیوندان او خوانده می‌شود، به جای مطلوب خان دولتف، معاون اول نخست‌وزیر نشسته است. سمنگل طغایوا، وزیر تازه انتصاب کار و مهاجرت، نیز خویشاوندان رئیس جمهور تاجیکستان می باشند.

شاکرجان حکیمف، حقوقدان و فعال حزب مخالف سوسیال دموکرات می‌گوید: "تحلیلها در باره سیاستهای کادری امامعلی رحمان پس از آغاز دور جدید ریاستش از آن گواهی می‌دهند که برای او باز هم مناسبتهای خویش و تباری، خانوادگی، محل و منسوبیت حزبی اولویت دارد."

به گفته آقای حکیمف، این سیاست حاکی از احساس ناامنی و عدم اعتماد به نفس رئیس جمهور است، چون او بیم دارد که در صورت تعیین افراد شایسته به پوستهای کلیدی و صرف نظر کردن از تعلقات قومی و محلی و حزبی ممکن است رقیبان بالقوه‌ای پیدا کند و قدرت خود را از دست بدهد.

منتقدان آقای رحمان او را همواره به تمرکز قدرت و خویش و قوم پرستی متهم کرده و می‌گویند که سیاستهای کادری او موجب گسترش بیشتر فساد شده و مردم در فقر غوطیده‌اند.

برای رهایی از فقر، در برنامه انتخاباتی آقای رحمان بنیاد بیش از 200 کارخانه و نیروگاه با هزینه بیش از چهار میلیارد سامانی (معادل حدود 820 میلیون دلار) در هفت سال آینده در نظر گرفته شده بود. اجرای این همه طرح، بدون تردید، به ایجاد فضای جذاب سرمایه‌گذاری وابسته است.

نقطه ضعف دولت تاجیکستان، به اعتقاد بسیاری از تحلیلگران، همین جاست: جز بازداشت و محکومیت تاجران و سرمایه‌داران سرشناس، مانند جوره بیک آخونف، عمرعلی قوتف، زید سعیدف و عده دیگر هم که به دلایل مختلف کارشان به رسانه و دادگاه نکشید، این کشور چه 'مشوق' دیگری برای سرمایه‌داران در آستین دارد؟

به هر حال، سال کهن میلادی برای آنانی که تغییرات و تحولات بزرگی را در عرصه سیاسی تاجیکستان انتظار داشتند، بویژه برای مخالفان، سال ناکامیها و امیدهای بربادرفته بود. برای طرفداران وضع موجود، بویژه حامیان رئیس جمهور امامعلی رحمان، 2013 سال نگرانیها و اضطرابی بود که بخوشی پشت سر شد. اینک سال امیدها و نگرانیهای تازه...