زندانی گوانتانامو پس از دوازده سال 'بی خطر' تشخیص داده شد

بازداشتیان گوانتانامو
Image caption بازداشتیان گوانتانامو نه از امتیازات اسیران جنگی برخوردار بوده اند و نه حقوق متهمان در قوانین آمریکا

یکی از بازداشتیان زندان گوانتانامو پس از دوازده سال حبس بی خطر توصیف و امکان آزادی او فراهم شده است.

هیات بازنگری پرونده بازداشتیان زندان گوانتانامو پس از رسیدگی به پرونده محمود مجاهد که از سال ٢٠٠٢ محبوس بوده، رای داد که این فرد دیگر "خطر مستمر و قابل توجهی" را متوجه امنیت ایالات متحده نمی‌کند و در نتیجه، می‌تواند آزاد یا از این بازداشتگاه منتقل شود.

او نخستین بازداشتی گوانتانامو است که احتمال دارد با رای هیات بازنگری، آزاد شود.

محمود مجاهد، که در حال حاضر ٣٣ سال دارد، پیشتر به اتهام عضویت در شکبه القاعده و فعالیت به عنوان یکی از محافظان اسامه بن لادن، رهبر وقت این شبکه، فردی خطرناک برای امنیت ایالات متحده تشخیص داده شده بود.

در عین حال، در طول دوازده سال بازداشت در گوانتانامو، این فرد به دلیل فقدان شواهد و مدارک محکمه پسند و به دلیل اینکه در حوزه قضایی ایالات متحده قرار نداشت، هرگز رسما به ارتکاب جرمی متهم و تفهیم اتهام نشد.

اعضای هیات بازنگری پرونده بازداشتیان گوانتانامو متشکل از نمایندگان شش نهاد دولتی ایالات متحده در واشنگتن مستقر است و در جریان رسیدگی به این پرونده، از طریق ارتباط ویدیویی به اظهارات محمود مجاهد، وکیل مدافع و دو نماینده شخصی او گوش دادند.

Image caption بازداشتگاه گوانتانامو توسط ارتش آمریکا ایجاد شده و اداره می شود

وکیل مدافع این زندانی گوانتانامو از تصمیم هیات بازنگری استقبال کرده و گفته است که این تصمیم می‌بایست مدت‌ها پیش از این اتخاذ می‌شد. در عین حال، مقامات آمریکایی مشخص نکرده‌اند که چه زمانی ممکن است او از زندان آزاد شود.

محمود مجاهد تابعیت یمنی دارد و مشخص نیست که آیا در صورت آزادی، به آن کشور باز گردانده خواهد شد یا نه. پیشتر، مقامات آمریکایی به دلیل "بی ثباتی" و فعالیت گروه‌های تندرو اسلامگرا از جمله شبکه القاعده در یمن، چنین اقدامی را مناسب نمی‌دانستند اما باراک اوباما، رئیس جمهوری، اخیرا گفته است که در این زمینه، مورد به مورد تصمیم‌گیری خواهد شد.

بازداشتگاه مرموز

در حال حاضر، حدود یکصد و پنجاه نفر در پایگاه نیروی دریایی آمریکا واقع در منطقه گوانتانامو، کوبا، زندانی هستند و به گفته مقامات آمریکایی، حدود هشتاد تن از آنان از لحاظ امنیتی بی خطر تشخیص داده شده و ممکن است آزاد یا به محل دیگری منتقل شوند.

بیش از پنجاه نفر از این تعداد از شهروندان یمنی هستند.

بازداشتگاه گوانتانامو در پایگاه نیروی دریایی ایالات متحده واقع در خلیج گوانتانامو، در خاک کوبا، ایجاد شده است.

Image caption وجود بازداشتگاه گوانتانامو با انتقاد طرفداران حقوق بشر از جمله در آمریکا مواجه بوده است

این پایگاه طبق قرارداد بین آمریکا و کوبا، از سال ١٩٠٣ در اجاره نیروی دریایی آمریکا بوده و اگرچه پس از انقلاب کوبا در دهه ١٩٥٠، دولت آن کشور خواستار لغو این اجاره نامه شد، اما آمریکا با این درخواست موافقت نکرده و هرساله چک مبلغ اجاره را برای دولت کوبا می‌فرستد و دولت کوبا هم از نقد کردن آن خودداری می‌کند.

در پی حملات انتحاری ١١ سپتامبر سال ۲۰۰۱ در آمریکا و اعلام دکترین "مبارزه جهانی با تروریسم"، دولت آمریکا بازداشتگاهی را در این پایگاه ایجاد کرد تا کسانی را که در ارتباط با اقدامات تروریستی در نقاط مختلف جهان بازداشت می شوند، در این محل زندانی کند.

این افراد که دارای تابعیت آمریکایی نیستند در مناطق مختلف جهان دستگیر شده‌اند، تحت عناوینی مانند "اشخاص متخاصم غیرارتشی" به گوانتانامو فرستاده شده اند. در یک زمان، بیش از هفتصد تن از آنان در این محل زندانی بودند.

از آنجا که آمریکا این افراد را "نظامی دشمن" نمی‌داند، آنان از حقوق اسیران جنگی برخوردار نیستند و از آنجا که نه تابعیت آمریکایی دارند و نه در خاک آمریکا دستگیر یا زندانی شده‌اند، در حوزه قضایی ایالات متحده قرار ندارند و مشمول حقوق بازداشت شدگان در قوانین آن کشور، مانند ایراد رسمی اتهام، دسترسی به وکیل مدافع در مراحل بازجویی و حق محاکمه سریع و عادلانه نشده‌اند.

ادامه بازداشت این افراد با انتقاداتی از سوی نهادهای حقوق بشری مواجه بوده و باراک اوباما در جریان مبارزات انتخاباتی، وعده داد که وضعیت آنان را مشخص کند. هیات بازنگری وضعیت زندانیان گوانتانامو ظاهرا به منظور تسریع در روند رسیدگی نهایی ایجاد شده است.