نخستین روز نشست ژنو-٢ برای پایان جنگ داخلی سوریه برگزار شد

  • 22 ژانویه 2014 - 02 بهمن 1392
Image copyright AFP
Image caption اجلاس ژنو به ریاست دبیرکل سازمان ملل تشکیل شده اما عملکرد او انتقاداتی را به همراه داشته است

همزمان با برگزاری نخستین روز از نشست موسوم به ژنو-٢ در شهر مونترو سوئیس، وزارت خارجه ایران مواضع خود در باره جنگ داخلی سوریه را تکرار کرده و جنازه یک ایرانی که توسط مخالفان حکومت سوریه کشته بود در تبریز تشییع شده است.

روز چهارشنبه، ٢ بهمن (٢٢ ژانویه)، جلسه بررسی راه‌های پایان دادن به جنگ داخلی سوریه با شرکت نمایندگان حدود ۴۰ کشور و سازمان جهانی از جمله وزیران خارجه قدرت‌های جهانی و نمایندگان دولت سوریه و مخالفان کار خود را آغاز کرد.

قرار بود این اجلاس در شهر ژنو برگزار شود اما به دلیل برگزاری نشست ساعت‌سازان سوئیسی در ژنو، این اجلاس به مونترو، واقع در ساحل دیگر دریاچه ژنو انتقال یافت. ریاست این اجلاس را بان کی‌مون، دبیرکل سازمان ملل متحده برعهده دارد که در سخنان افتتاحیه خود گفت که پس از سه سال بحران و خشونت در سوریه، شرکت‌کنندگان در اجلاس باید از این فرصت برای پایان دادن به رنج مردم آن کشور استفاده کنند.

این اولین بار از زمان آغاز اعتراضات سیاسی در سوریه در مارس سال ٢٠١١ است که نمایندگان دولت و مخالفان حکومت آن کشور در یک نشست مشترک حضور می‌یابند. آقای بان از هر دو طرف خواست تا برای پایان دادن به جنگ و رنج مردم سوریه تلاش کنند.

پس از سخنرانی دبیرکل سازمان ملل، ولید معلم، وزیر خارجه سوریه و رئیس هیات اعزامی دولت آن کشور به اجلاس، در سخنان خود مخالفان حکومت را "تروریست" خواند و گفت که برخی کشورهای منطقه از "تروریست‌ها" حمایت مالی و تسلیحاتی می‌کنند.

او گفت که مخالفان حکومت سوریه مدعی نمایندگی مردم سوریه هستند و خطاب به نمایندگان مخالف گفت: "اگر واقعا می‌خواهید به نام مردم سوریه سخن بگویید، باید دیگر خائنان به مردم سوریه و عمال دشمنان آنان نباشید."

سخنرانی آقای معلم بیش از مدت اختصاص یافته ادامه یافت اما وی به تذکر بان کی‌مون در این مورد توجه نکرد. اظهارات آقای معلم مورد انتقاد بان کی‌مون قرار گرفت و وزارت خارجه آمریکا نیز او را متهم کرد که "به جای ارائه چشم‌اندازی روشن برای مردم سوریه، لفاظی تحریک‌آمیز" کرده است.

Image copyright AFP
Image caption نمایندگان دولت سوریه و مخالفان مواضع سازش ناپذیری اتخاذ کرده‌اند

جان کری، وزیر خارجه آمریکا، در سخنان خود تاکید کرد که اجلاس جاری ادامه اجلاس موسوم به ژنو-١ است که در ژوئن سال ٢٠١٢ برگزار شد و یادآور شد که بیانیه نهایی اجلاس ژنو-١ توصیه کرده بود که دولت موقت برای برگزاری انتخابات آزاد در آن کشور تشکیل شود. آقای کری افزود که با توجه به عملکرد بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه، نمی‌توان حضور او در دولت انتقالی را پذیرفتنی دانست.

وزیر خارجه سوریه در پاسخ به این اظهارات گفت که تنها مردم سوریه می‌توانند در مورد سرنوشت مقامات آن کشور تصمیم بگیرند.

احمد جربا، نماینده ائتلاف ملی سوریه متشکل از گروه‌ها و شخصیت‌های مخالف حکومت آن کشور، در این اجلاس گفت که هیچ راه حلی که شامل مشارکت بشار اسد باشد برای مردم سوریه قابل قبول نیست. وی گفت که مردم سوریه خواستار حکومتی فراگیر هستند که در آن، اقلیت بر اکثریت مسلط نباشد، بلکه پاسخگوی مطالبات همه اقوام و گروه‌ها باشد.

اکثریت مردم سوریه مسلمان سنی هستند و مخالفان حکومت این کشور معتقدند که قدرت سیاسی و امتیازات اقتصادی در دست پیروان مذهب علوی متمرکز شده است.

موقعیت ایران

از دیگر سخنرانان این اجلاس وزیران خارجه عربستان سعودی و ترکیه بودند که هر دو با متهم کردن حکومت سوریه به خونریزی و سرکوب مردم آن کشور، از تشکیل دولت آشتی ملی بدون مشارکت بشار اسد حمایت کردند.

وزیر خارجه عربستان گفت که تمام نیروهای خارجی باید خاک سوریه را ترک کنند و از شبه‌نظامیان حزب الله لبنان و نفرات سپاه پاسداران ایران به عنوان نیروهای خارجی در سوریه یاد کرد.

Image copyright AFP
Image caption موفقیت اجلاس ژنو به تفاهم قدرتهای بزرگ در مورد نحوه حل و فصل بحران سوریه بستگی دارد

منتقدان اجلاس ژنو-٢ گفته‌اند که دبیرکل سازمان ملل در نظر داشت این اجلاس به یکی از دستاوردهای مهم سازمان تبدیل شود اما برخی اقدامات او عملا باعث تضعیف نشست شده است که از آن جمله می‌توان به ماجرای دعوت از ایران برای حضور در این اجلاس اشاره کرد.

شامگاه یکشنبه این هفته، آقای بان از ایران خواست که در اجلاس ژنو شرکت کند. این اقدام با مخالفت ائتلاف ملی مواجه شد که گفتند ایران متحد نظامی حکومت سوریه است و در صورت حضور در ژنو، از شرکت در اجلاس خودداری خواهند ورزید. ایالات متحده هم دعوت از ایران را مورد انتقاد قرار داد.

پس از آنکه مقامات ایرانی تاکید کردند که مصوبه اجلاس ژنو-١ شامل تشکیل دولت انتقالی در سوریه را مورد قبول قرار نداده‌اند، آقای بان دعوت خود از ایران را پس گرفت که با انتقاد شدید مقامات ایرانی مواجه شد.

برخی ناظران آقای بان را به دلیل دعوت از ایران و پس گرفتن آن به تصمیم‌گیری عجولانه متهم کرده و گفته‌اند که دعوت او از دهها کشور دیگری که ارتباط چندانی هم با بحران سوریه ندارند هم اشتباه بوده است. در عین حال، گفته می‌شود که حتی اگر این اجلاس بتواند به توافقی محدود در مورد آتش‌بس موقت و ایجاد شرایط مناسب برای رساندن کمک‌های بشردوستانه به مردم جنگ زده سوریه دست یابد، باید آن را موفقیتی مهم دانست.

برخی ناظران گفته‌اند که با توجه به شکاف عمیقی که بین مخالفان و حکومت سوریه در مورد موقعیت شخصی بشار اسد در دولت انتقالی وجود دارد، بعید است اجلاس ژنو-٢ بتواند در این مورد به نتیجه مشخصی برسد مگر اینکه یکی از دو طرف تحت فشار حامیان خارجی، مواضع خود را تعدیل کند.

روز چهارشنبه، وزارت خارجه ایران با انتشار بیانیه ای مواضع خود در مورد اجلاس ژنو-٢ را تشریح کرد. در این بیانیه مسئولیت بحران کنونی سوریه برعهده "تروریست ها" قرار گرفته که از حمایت برخی کشورهای منطقه برخوردارند. جمهوری اسلامی و حکومت سوریه تمامی مخالفان بشار اسد را تروریست می خوانند.

در این بیانیه با ابراز نگرانی از وضعیت مردم سوریه، آمده است که از نظر جمهوری اسلامی "محاصره اقتصادی و اقدامات گروه‌های تروریستی عامل مهم این وضعیت می‌باشد و مراتب تاسف خود را از اینکه گروه‌های تکفیری شرایط انسانی نامناسبی را در سوریه به وجود آورده‌اند و همچنان مورد حمایت خارجی هستند ابراز می‌نماید."

تشییع جنازه در تبریز

درخبری دیگر در ارتباط با سوریه، منابع خبری ایران گزارش کردند که جنازه یک شهروند ایرانی که در درگیری‌های نظامی سوریه جان خود را از دست داده بود در تبریز تشییع شده است.

Image copyright Fars
Image caption پیکر محمودرضا بیضایی که در سوریه کشته شده در تبریز تشییع شد

به گزارش خبرگزاری فارس، مراسم تشییع جنازه محمودرضا بیضایی با تشریفات کامل نظامی و حضور تعدادی از مقامات و مردم تبریز از جمله امام جمعه موقت این شهر برگزار شد.

خبرگزاری فارس در مورد نحوه کشته شدن این شهروند ۳۲ ساله ایرانی نوشته است که او برای دفاع از حرم حضرت زینب در برابر هتک حرمت "گروه‌های صهیونیستی و وهابی" به سوریه رفته بود و روز یکشنبه، ٢٩ دی، "به دست وهابیون" کشته شد.

تصاویری که از محمودرضا بیضایی در برخی سایت‌های خبری ایران منتشر شده او را در لباس نظامی و در کنار تجهیزات رزمی نشان می‌دهد.

از مدتها قبل، خبرهایی در مورد حضور شبه نظامیان گروه شیعی حزب الله لبنان برای دفاع از اماکن زیارتی شیعیان در سوریه انتشار یافته بود اما بعدا مشخص شد که آنان به طور مستقیم در عملیات نیروهای سوریه علیه مخالفان مشارکت داشته‌اند.

ایران همواره اعزام نیرو و تجهیزات و دخالت نظامی در جنگ سوریه را تکذیب کرده است.

مطالب مرتبط