چرا توییتر اینقدر در عربستان پرطرفدار است؟

حق نشر عکس AFP

هشتگ #چرا_توئیتر_در_عربستان_موفق_بوده، طرفداران زیادی دارد. بسیاری از سعودی‌ها می‌گویند توییتر به آنها آزادی اظهار نظر می‌دهد، آن هم در کشوری که در آن محدودیت‌های زیادی وجود دارد.

از چند روز پیش که این هشتگ به‌راه افتاد، بیش از ۱۰ هزار توییت درباره آن انجام شده است. شهروندان عربستان سعودی از جمله پرکارترین کاربران توییتر هستند. در نتیجه، طرح این سوال موضوعیت دارد.

اما پاسخ‌های کاربران سعودی در توییتر هیچ ارتباطی با مسائل فنی، نظیر ضریب نفوذ اینترنت یا میزان دسترسی به تلفن همراه ندارد.

دریکی از این توییت‌ها آمده: "چون در اینجا می‌توانیم چیزهایی را بیان کنیم که در زندگی واقعی نمی‌توانیم آنها را بگوییم. در واقع فرصتی برای نفس کشیدن بدون ترس از سرکوبی است که تحت آن زندگی می‌کنیم."

در یک توییت دیگر آمده: "دموکراسی واقعی این است. همه می‌توانند حرفشان را بزنند؛ اعم از فقیر و غنی، و شاهزاده و شهروند عادی."

توییت‌های دیگر هم همین حال و هوا را دارند.

حق نشر عکس BBC World Service

شاید یکی از آنها، که یک عکس است و بارها و بارها توییت شده، بهتر از همه وضعیت را خلاصه می‌کند. در این عکس مردی با دهان و چشمان پوشیده دیده می‌شود و روی آن نوشته شده: "چون قبلا وضعیت اینطور بود."

شاید برای غربی‌ها اینکه شهروندان سعودی از آزادی موجود در شبکه‌های اجتماعی تعریف می‌کنند، قدری عجیب و جالب باشد. چون موارد زیادی وجود داشته که افراد به‌خاطر توییت کردن مطالبی که کفرآمیز یا نامناسب قلمداد شده، به مجازات محکوم شده‌اند.

موضوعاتی نظیر زیر سوال بردن خاندان سلطنتی یا دین اسلام خطوط قرمز هستند، و عدم رعایت این خطوط قرمز ممکن است مجازات‌های شدیدی را در پی داشته باشد.

اخیرا یک فعال مدنی و بلاگر به تحمل هفت سال زندان و ۶۰۰ ضربه شلاق محکوم شد. به نظر می‌رسد استفاده از توییتر برای فعالیت‌های مدنی رو به افزایش است و بسیاری از شهروندان عربستان سعودی برای حفظ امنیت خود از حساب‌‌های کاربری ناشناس استفاده می‌کنند.

سمیه بخش، کارمند بخش مونیتورینگ بی‌بی‌سی، می‌گوید: "آزادی در توییتر مطلق نیست، اما از آزادی‌هایی که بطور سنتی در کشور وجود دارد، بیشتر است."

سال گذشته دولت عربستان اعلام کرد که قصد دارد همه کاربران توییتر را به ثبت نام و ارائه هویت خود وادار کند. اما این طرح تابحال عملی نشده است.

به گفته یک شرکت مشاوره در زمینه شبکه‌های اجتماعی بنام "سوشال کلینیک"، که در عربستان سعودی مستقر است، استفاده از توییتر رو به افزایش است و یک‌ سوم شهروندان سعودی که به اینترنت دسترسی دارند، مرتبا از توییتر استفاده می‌کنند و در این کشور ماهانه ۱۵۰ میلیون توییت انجام می‌شود.

مطالب مرتبط