رئیس‌جمهوری اوکراین استعفای نخست وزیر را پذیرفت

حق نشر عکس Reuters
Image caption یانوکوویچ (نشسته) استعفای آزاروف را پذیرفته است.

با ادامه تظاهرات اعتراضی در اوکراین، نخست وزیر این کشور استعفای خود را تسلیم رئیس جمهوری کرد و این استعفا پذیرفته شد.

روز سه شنبه، ٨ بهمن (٢٨ ژانویه)، وبسایت دولت اوکراین متن بیانیه میکولا آزاروف، نخست وزیر این کشور را منتشر کرد که گفته است به منظور کمک به حفظ وحدت ملی، در یک "تصمیم شخصی" استعفانامه خود را به ویکتور یانوکوویچ، رئیس جمهوری تسلیم کرده است.

براساس این گزارش، آقای آزاروف افزود که این تصمیم را از آن جهت اتخاذ کرده تا "فرصت بیشتری را برای مصالحه اجتماعی و سیاسی و یافتن راهی مسالمت آمیز جهت حل و فصل تعارضات کنونی فراهم آورد" و از رئیس جمهوری خواسته استعفای او از سمت نخست وزیری را بپذیرد.

استعفای نخست وزیر در حالی اعلام شد که پارلمان اوکراین مذاکرات در مورد اصلاحات پیشنهادی رئیس جمهوری را آغاز می‌کند. این "اصلاحات" شامل امتیازاتی است که آقای یانوکوویچ در ملاقات با رهبران مخالف، به آنان داده است به این امید که راه حل بحران کنونی از طریق گفتگو و مصالحه را هموار سازد.

یکی از این امتیازات، لغو مصوبه پارلمان موسوم به قانون ضد تظاهرات بوده است که در صورت اجرایی شدن، آزادی تجمعات اعتراضی علیه دولت را محدود می‌کرد.

این لایحه، که تدوین آن از ابتکارات دولت اقای آزاروف دانسته شده، در روز ١٦ ژانویه به تصویب پارلمان رسید اما گسترش تظاهرات و اعتراض داخلی و خارجی را در پی آورد.

روز سه شنبه، پارلمان اوکراین در مورد لغو این مصوبه مذاکره کرد و به لغو این قانون رای داد.

حق نشر عکس Reuters
Image caption پایتخت اوکراین روزهاست شاهد تظاهرات اعتراضی و سنگربندی خیابانی بوده است

نخست وزیر مستعفی اوکراین در توجیه تصمیم به استعفا از تلاش برای حل بحران کنونی نیز سخن گفته و افزوده است: "دولت هر آنچه را که در توان داشت برای حل مسالمت آمیز تعارض کنونی و جلوگیری از خونریزی، تشدید خشونت و تعدی به حقوق شهروندی به کار گرفت."

با پذیرش استعفای نخست وزیر، تمامی اعضای کابینه مستعفی هستند و دولت منحل می‌شود هر چند براساس قوانین اوکراین، دولت کنونی می‌تواند حداکثر به مدت شصت روز و تا تشکیل دولت جدید اداره امور را در دست داشته باشد.

بحران داخلی، فشار غرب، نقش روسیه

پیشنهاد رئیس جمهوری برای لغو قانون ضد تظاهرات توسط وزیر دادگستری اوکراین اعلام شد که گفت "تصمیمی سیاسی اتخاذ شده تا قانون مصوب ١٦ ژانویه که باعث مباحثاتی شده بود لغو شود."

پیش از تشکیل جلسه پارلمان برای بررسی لغو این مصوبه، حزب حاکم موسوم به "حزب مناطق" گفت در این مورد موضع مشخصی اتخاذ نمی‌کند تا اعضای حزب در پارلمان بتوانند همانطور که شخصا تشخیص می دهند، در این مورد رای دهند.

حق نشر عکس Reuters
Image caption پوتین می‌تواند نقش مهمی در حل و فصل بحران سیاسی اوکراین ایفا کند

موضوع دیگری که در نشست روز سه شنبه پارلمان اوکراین بررسی می‌شود، درخواست مخالفان از رئیس جمهوری برای بخشودگی فعالان سیاسی و کسانی است که در جریان تظاهرات دستگیر شده‌اند. آقای یانوکوویچ در ملاقات با رهبران احزاب و گروه‌های مخالف، با این درخواست موافقت کرد و گفت که این مورد را نیز به پارلمان پیشنهاد می‌کند.

به گفته برخی ناظران، تلاش رئیس جمهوری اوکراین برای یافتن راهی جهت پایان دادن به حرکت اعتراضی هفته‌های اخیر می‌تواند با موضعگیری خارجی در قبال این تظاهرات مرتبط باشد.

ایالات متحده و اتحادیه اروپا از دولت اوکراین خواسته‌اند به منظور حفظ وحدت ملی آن کشور، حل بحران کنونی از طریق مذاکره با مخالفان را به طور جدی پیگیری کند و کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، گفته است سفر به اوکراین را چهل و هشت ساعت جلوتر و در روز سه شنبه انجام خواهد داد. وی گفته است که از گزارش‌ حاکی از تصمیم احتمالی دولت اوکراین به اعلام وضعیت اضطراری به شدت نگران شده است. مفامات اوکراین این گزارش را تکذیب کرده‌اند.

برخی ناظران گفته‌اند که احتمالا تصمیم نخست وزیر به استعفا نشانه آن است که وی مسئولیت تصویب این قانون و خشونت‌های پس از آن را برعهده گرفته و با توجه به مخالفت رئیس جمهوری با این مصوبه، ادامه کار را ممکن ندانسته است.

بحران کنونی اوکراین زمانی آغاز شد که دولت این کشور اعلام کرد از درخواست عضویت در اتحادیه اروپا منصرف شده و در عوض، ترجیح داده روابط تجاری و اقتصادی خود را با روسیه گسترش دهد. روسیه پیشنهاد کرده بود در ازای گسترش روابط با اوکراین، به این کشور کمک مالی کند.

به طور سنتی، ساکنان بخش‌هایی از اوکراین و احزاب وابسته به این مناطق، طرفدار روابط نزدیک با روسیه، و بخش‌های دیگری از این کشور مخالف چنین وابستگی بوده‌اند.

به همین دلیل، برخی از ناظران گفته‌اند که نمی‌توان نقش روسیه در نرمش دولت اوکراین در قبال مخالفان را منتفی دانست.

ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه که به سرمایه گذاری سنگین سیاسی و اقتصادی مبادرت کرده تا المپیک زمستانی سوچی به بهترین وجه برگزار شود، کوشیده است تا با بهبود روابط خود به خصوص با کشورهای غربی، مانع از بروز مشکلاتی در برابر حضور گسترده ورزشکاران خارجی در این مسابقات شود و با برگزاری هرچه بهتر این بازی‌ها، وجهه داخلی خود به عنوان یک رهبر مقتدر و توانمند را ارتقا بخشد.

قرار است روز سه شنبه، آقای پوئین با مقامات اتحادیه اروپا دیدار و گفتگو کند و احتمالا موضوعاتی مانند موضع روسیه در قبال حکومت سوریه و مذاکرات جاری ژنو و بحران اوکراین در دستور کار مذاکرات قرار دارد.