درگیری‌های استان انبار: سنی‌ها پیش شیعیان پناه می‌گیرند

حق نشر عکس BBC World Service

هفته ها نبرد گروه‌های پیکارجوی عراقی با نیروهای دولتی در استان انبار، سبب شده که ساکنان غیرنظامی این استان که در جنگ گرفتار شده اند، برای نجات جان خود ناچار به فرار شوند.

این روزها مشکل است که با قاطعیت در باره وضعیت استان انبار که بزرگ ترین استان سنی مذهب عراق است صحبت کرد. با توجه به جنگ تبلیغاتی از سوی هر دو طرف درگیر، اخباری که از این استان می رسد تحریف شده است.

ولی آنچه که مسلم است این است که یکی از پی آمدهای خشونت ها در استان انبار، به وجود آمدن بزرگ ترین موج مردم بی خانمان در عراق از زمان جنگ های فرقه ای سال های ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۸ است.

در گزارش اخیر کمیساریای عالی سازمان ملل متحد برای پناهندگان، شمار کسانی که در این فاصله در داخل عراق بی خانمان شده اند ۱۴۰ هزار نفر ذکر شده است.

تنها در هفته سوم ماه ژانویه ۶۵هزار عراقی در اثر آتشباری نیروهای ارتش عراق و بیم از گروه های پیکارجوی تندرو که با القاعده مرتبطند، از خانه هایشان گریختند.

حق نشر عکس BBC World Service

منابع شهرهای رمادی و فلوجه که صحنه شدیدترین خشونت ها بوده می گویند روزی نیست که بلندگوهای مساجد درخواست اهدای خون و دعوت از پزشکان برای کار در درمانگاه های دایر را نکنند. همچنین از داوطلبان تقاضا می شود به غیرنظامیان در تخلیه شهر کمک کنند.

بنا بر گزارش ها صباح کرحوت، رئیس شورای استانی انبار خواستار کمک بین المللی به صدها خانواده ای شده که بدون غذا و سرپناه مانده اند.

کمبود حاد

محاصره چندین هفته ای انبار توسط نیروهای دولتی، سبب شده که راه های تدارکاتی اصلی به میدان های نبرد تبدیل شوند و کمبود فاحش مواد غذایی، سوخت و تجهیزات پزشکی افزایش یابد.

پیتر کسلر، سخنگوی کمیساریای عالی سازمان ملل متحد برای پناهندگان می گوید: "به دلیل کمبود آذوقه و سوخت، بسیاری از غیرنظامیان نمی توانند مناطق آشوبزده را ترک کنند. مردم برای خرید غذا پول ندارند و از داشتن لباس مناسب برای هوای بارانی محرومند. کودکان به مدرسه نمی روند و تسهیلات بهداشتی به خصوص برای زنان کافی نیست."

هزاران عراقی بی خانمان به بغداد و استان های مجاور گریخته اند و بعضی از آنان خود را به اقلیم خودمختار کردستان در شمال عراق رسانده اند.

دولت عراق برنامه روشنی برای مقابله با یک بحران انسانی قریب الوقوع ندارد و تا کنون تنها پاسخ بین المللی در ابعاد گسترده، اردوگاهی است که اخیرا توسط سازمان ملل متحد در کردستان عراق دایر شده.

ولی بقیه کارها به مقامات محلی یا استانی واگذار شده و در همین حال در مناطق دور افتاده مردم محلی خانواده های بی خانمان را در خانه های خود اسکان داده اند.

عبور امن

حق نشر عکس BBC World Service

هنگامی که به کربلا در مرکز عراق که اکثر ساکنان آن شیعه مذهب هستند رفتم توانستم نتایج این تراژدی را به چشم خود ببینم.

خانواده های سنی مذهبی که از تنها گذرگاه بین انبار و کربلا خود را به این شهر رسانده بودند خسته، وحشت زده و نومید بودند.

آنها می گفتند که قسمت های بزرگی از شهرها و دهکده هایشان خالی از سکنه شده، به اسثتنای مناطقی که در اختیار گروه های مسلح است.

جالب این جاست که همین ایستگاه بازرسی که بی خانمان ها در آن توقف کرده و بازرسی می شوند، در جریان جنگ های فرقه ای گذشته، یکی از خطرناک ترین جاده ها محسوب می شد.

ولی امروزه این جاده تنها راهی است که سنی مذهبان استان انبار می توانند از طریق آن خود را به کربلا رساننده و از شیعیان این شهر تقاضای سرپناه کنند.

در این شهر من، ام احمد، را که ماههای آخر بارداری را می گذراند دیدم که سه زن که از اقوام و دوستانش بودند او را همراهی می کردند.

ام احمد، در حالی که منتظر مرد راننده ای بود که برای گرفتن اجازه عبور با ماموران مسلح ایستگاه بازرسی صحبت می کرد، با صدایی که به سختی شنیده می شد به من گفت از فلوجه می آید.

زنی که همراهش بود رشته صحبت را از او گرفت و گفت: "این زن در شرف وضع حمل است ولی ما نتوانستیم او را به جای امنی ببریم. امیدواریم بتوانیم به موقع او را به بیمارستانی در کربلا برسانیم تا جان او و نوزادش را نجات دهیم."

به طور معمول از بی جا شدگان درخواست می کنند که با پای پیاده از گذرگاه رد شوند و در سوی دیگر ایستگاه بازرسی یک تاکسی پیدا کنند ولی در آن روز سربازان استثنا قائل شدند و اجازه دادند ام احمد و همراهانش با اتومبیل از ایستگاه بازرسی عبور کنند.

یک روحانی ارشد شیعه در کربلا دستور داد که امکاناتی که معمولا مخصوص زایرانی است که به این شهر مقدس می آیند در اختیار تازه واردان قرار گیرد.

یکی از مقامات شیعه مذهب گفت: "برادران و خواهران عراقی ما و خانواده هایشان که از انبار می آیند می توانند تا زمانی که فکر می کنند لازم است، در اینجا بمانند."

"شکافی وجود ندارد"

حق نشر عکس BBC World Service

با نیم ساعت رانندگی از مرز اداری به شهر کشاورزی عین تمر، می رسیم. با توجه به امکانات محدودی که این شهر دارد، کتابخانه محلی را به یک مرکز رفاهی تبدیل کرده اند.

خانواده های شیعه مذهب از کودکانی که والدینشان بی جا شدگان سنی مذهب هستند مراقبت می کنند.

اطاق مطالعه کتابخانه را در اختیار خانواده های بی خانمان قرار داده اند و یک فروشگاه موقت برای توزیع کمک های بشردوستانه دایر کرده اند.

ابوعلی که یکی از ریش سفیدان قبیله ای در عین تمر، است شماری از خانواده هایی را که از فلوجه می آیند پناه داده است. او مرتبا به آنها سر می زند تا از احتیاجاتشان باخبر شود و نیازهایشان را تامین کند.

او که در یک سالن بزرگ که با یک فرش کهنه ایرانی مفروش شده نشسته، به من می گوید صحبت از اختلاف بین سنی و شیعه تنها در سر سیاستمداران عراقی است.

هنگامی که ازمصطفی، پسر یازده ساله ای که با بلندپروازی می خواهد دکتر یا معلم شود، سئوال می کنیم که چرا در مدرسه نیست، ناراحت و پریشان می شود.

او دلش برای دوستان مدرسه اش تنگ شده و خبری از آنان ندارد.

ولی مصطفی و دوستان پناهنده ای که تازه پیدا کرده، می خواهند اگر نتوانند به زودی به خانه هایشان بازگردند، به آنان اجازه داده شود به مدرسه محلی بروند تا امیدهایشان برای یک آینده بهتر ادامه پیدا کند.

مطالب مرتبط