مقامات دولتی چین و تایوان برای نخستین بار دیدار کردند

حق نشر عکس AP
Image caption نشست تاریخی نمایندگان دو چین در "محیطی از نظر سیاسی خنثی" برگزار شد

برای نخستین بار طی حدود شصت و پنج سال گذشته، مقامات دولتی جمهوری خلق چین و تایوان با یکدیگر دیدار کرده‌اند.

روز سه‌شنبه، ۲۲ بهمن (۱۱ فوریه)، منابع خبری چین گزارش کردند که وانگ یو-چی، وزیر امورچین در دولت جمهوری تایوان، و ژانگ ژوجینگ، همتای او در دولت جمهوری خلق چین، در شهر نانجینگ، واقع در شرق جمهوری خلق چین با یکدیگر ملاقات کرده‌اند.

از زمان تجزیه چین به دو بخش جمهوری خلق مستقر در سرزمین اصلی و جمهوری ملی‌گرا در جزیره تایوان در سال ۱۹۴۹، این نخستین ملاقات رسمی بین نمایندگان دو حکومت است. به همین دلیل هم رسانه‌های خبری جهان از این دیدار با عنوان واقعه‌ای تاریخی نام برده‌اند.

به گزارش رسانه‌های خبری، ملاقات آقایان وانگ و پانگ "در محیطی از نظر نمادین خنثی" صورت گرفت و در اتاق محل برگزاری این دیدار، پرچم هیچیک از دو حکومت نصب نشده بود.

سفر وزیر تایوانی به سرزمین اصلی چین چهار روز به طول خواهد انجامید و دستور کاری در مورد این دیدار انتشار نیافته است. به گفته ناظران امور چین، ملاقات وزیران دو دولت بیشتر جنبه نمادین داشته و هدف از آن، ابراز تمایل دو طرف به کاهش تنش و احتمالا تلاش برای برقراری نوعی تماس است.

جمهوری چین، مستقر در تایوان، که از آن با عنوان حکومت ملی‌گرای چین نیز نام برده می‌شود، تا سال ۱۹۷۱ میلادی به عنوان نماینده تمامی سرزمین چین در سازمان ملل حضور داشت و عضو دایم شورای امنیت نیز بود هر چند وسعت تایوان از حدود سی و شش هزار کیلومتر مربع فرا تر نمی‌رود در حالیکه سرزمین اصلی چین حدود نه و نیم میلیون کیلومتر مربع وسعت دارد.

حق نشر عکس AFP
Image caption دیدار چانگ (راست) و ژانگ ملاقاتی نمادین توصیف شده است

در حال حاضر جمعیت تایوان به حدود بیست و سه میلیون نفر و جمعیت سرزمین اصلی چین به حدود یک میلیارد و سیصد میلیون نفر می‌رسد.

تا زمان ورود جمهوری خلق به سازمان ملل و اخراج تایوان از این سازمان، جمهوری خلق چین عمدتا مورد شناسایی کشورهای متمایل به بلوک شرق فرار گرفته بود و بسیاری دیگر از کشورهای جهان، جمهوری تایوان را به عنوان کشور چین به رسمیت می شناختند اما از آن زمان، به استثنای معدودی از کشورها، سایر کشورهای جهان جمهوری خلق را مورد شناسایی قرار داده‌اند.

با اینهمه، موقعیت استراتژیک و اهمیت اقتصادی تایوان باعث شده است تا این سرزمین با بسیاری از کشورهای جهان روابط گسترده تجاری و ارتباط فرهنگی داشته باشد.

سابقه تاریخی و نفی متقابل موجودیت

کوتاه مدتی پس از سقوط نظام امپراتوری و استقرار حکومت جمهوری در چین در اوایل قرن بیستم، این کشور دستخوش ناآرامی و رقابت بین جنگ سالاران محلی شد که تضعیف حکومت مرکزی و آشفتگی اقتصادی آن کشور را در پی آورد.

حق نشر عکس AP
Image caption جمهوری چین به رهبری چیانک کای شک در تایوان تشکیل شد ولی مدعی حاکمیت بر تمامی چین است

در اوایل دهه ۱۹۲۰، حکومت مرکزی به رهبری چیانگ کای شک توانست نوعی وحدت ملی را برقرار سازد اما فساد گسترده و اختلاف نظر در تشکیلات حکومتی به جنگ داخلی بین نیروهای دولتی و کمونیست‌ها منجر شد.

از اوایل دهه ۱۹۳۰، اشغال نظامی چین توسط نیروهای ژاپنی جنگ داخلی را اندکی تخفیق داد اما پس از پایان جنگ دوم جهانی و خروج نیروهای ژاپنی، درگیری نظامی بین دو طرف شدت گرفت و با پیروزی کمونیست ها در سال ۱۹۴۹ و استقرار حکومت جمهوری خلق چین پایان یافت.

مقامات حکومت به رهبری چیانگ کای شک پس از شکست در برابر کمونیست‌ها به جزیره تایوان گریختند و خود را دولت قانونی تمامی چین اعلام کردند. دولت "جمهوری چین" مستقر در تایوان برای چند سال با نظام دیکتاتوری اداره می‌شد اما از اوایل دهه ۱۹۸۰، اصلاحاتی دموکراتیک در این سرزمین صورت گرفت و اقتصاد آن نیز رو به رشد گذاشت.

حق نشر عکس Getty
Image caption نیروهای مائو با شکست ملی‌گرایان جمهوری خلق را پایه گذاری کردند

در طول شصت و پنج سال گذشته، حکومت‌های مستقر در سرزمین اصلی و تایوان متقابلا مشروعیت یکدیگر را نفی کرده و خود را حکومت قانونی تمامی سرزمین چین دانسته‌اند.

سیاست رسمی هر دو حکومت، وحدت هر دو سرزمین است هرچند در تایوان، برخی از احزاب سیاسی هدف جدایی و استقلال نهایی تایوان به عنوان یک کشور مستقر را دنبال کرده‌اند که خشم مقامات جمهوری خلق را در پی داشته است. در سال‌های اخیر، دو جمهوری روابط اقتصادی خود را گسترش داده‌اند.

تماس وزرای دو کشور در حالی گزارش می‌شود که در ماه‌های اخیر این مطنقه شاهد تنش ناشی از اختلاف ارضی جمهوری خلق چین و ژاپن و همچنین اختلاف تعدادی از کشورها بر سر بهره‌برداری از بعضی منابع دریایی بوده است. به همین دلیل، برخی ناظران گفته‌ اند که نزدیکی احتمالی دو چین می‌تواند باعث ناخرسندی و نگرانی رقبای منطقه‌ای جمهوری خلق شود.

مطالب مرتبط