چرا روسیه و اتحادیه اروپا در بحران اوکراین بازنده‌اند

حق نشر عکس AFP
Image caption باراک اوباما گفته است که اوکراین صفحه بازی شطرنج سیاسی دوران جنگ سرد نیست

باراک اوباما گفته است که اوکراین صفحه بازی شطرنج سیاسی دوران جنگ سرد نیست.

واشنگتن معتقد است که بحران اوکراین یک مبارزه قدرت نیست و لزومی ندارد که روسیه خود را بازنده این مبارزه تصورکند.

اما مشکل این است که روسیه چنین تصوری را دارد و کماکان خواهد داشت و متاسفانه این تصور باعث بروز مشکلات بیشتری در آینده خواهد شد.

اوکراین که به نظر برخی زادگاه کلیسای ارتودوکس روسیه است قرن هاست که یا به سمت شرق و یاغرب سوق داده می شود.

این کشور در ابتدا بخشی از اروپا بود، بعد روسیه آن را تحت قلمرو خود در آورد. گه گاه اوکراین کشوری مستقل بنظر می رسید که سکان سرنوشت خود را در دست گرفته است.

اریل کهن کارشناس مطالعات روسیه،اروپا و آسیا که اوکراینی الاصل است می گوید: "این یک جدال بسیار مهم برسر آینده اروپایی کشوری است که پانزده درصد از فرانسه بزرگتر است، موشک های قاره پیما،سکوی پرتاب موشک و هواپیماهایی بزرگتر از جامبو جت تولید می کند. دارای کارگران تحصیل کرده و احتمالا بهترین زمین کشاورزی در اروپاست."

Image caption ده ها نفر در بحران اوکراین به ویژه در جند روز گذشته جان خود را ازدست داده اند

نکته جالب این است که اتحادیه اروپا خارج از مرزهای خود بیشتر از کشورهای عضو این اتحادیه، جذابیت دارد.

ممکن است که اوکراین از نظر رئیس جمهوری آمریکا صفحه بازی شطرنج دوران جنگ سرد نباشد اما برای پوتین گزینه ای بین سیاه و سفید به شمار می رود.

ازنظر ولادیمیر پوتین کسی نمی تواند بدون جدال یکی از مهترین متحدانش را از او جدا کند. رئیس جمهوری روسیه می خواهد که اوکراین جزیی از پروژه اتحادیه اوراسیایی او باشد.

دکتردانالد ینسن یکی از مقامات پیشین سفارت آمریکا در مسکو که اکنون در مرکز روابط بین قاره ای کار می کند می گوید که برای روسیه اوکراین اهمیت زیادی دارد

او می افزاید: "اگر اوکراین در کمپ روسیه نباشد در پروژه ولادیمیر پوتین فقط گروهی از دیکتاتورهای آسیای میانه شرکت خواهند داشت. اوکراین برای این پروژه مهم است و نمی شود که به سمت اتحادیه اروپا کشانده شود. از آن گذشته مرز بسیار گسترده اتحادیه اروپا نهایتا به صورت تهدیدی برای خود ولادیمیر پوتین در خواهد آمد. اگر اوکراین دموکراسی چند حزبی داشته باشد، اگر اوکراین دموکراسی آزاد داشته باشد، آنوقت در باره کرملین چه خواهند گفت و همین موضوع است که روسیه را می ترساند."

آمریکا نمی خواهد که با روسیه مشکلات بیشتری داشته باشد

درحالی که باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا مانند سابق چندان مایل به از سر گیری روابط گرمتر با روسیه نیست اما نمی خواهد که این کشور را بیشتر بترساند.

آریل کهن می گوید "دوستان اوکراینی من خیلی از رهبری باراک اوباما شکایت دارند . می توانم بگویم که ما نیازمند رهبری وهمکاری بهتر با متحدان اروپایی خود هستیم. اروپا و آمریکا بازاری به ارزش ۳۴ تریلیون دلار برای ۸۰۰ میلیون نفر دارند. ما می توانیم بازارهای خود را بروی صنعت اوکراین باز کنیم به طوری که روسیه قادربه رقابت با آن نباشد."

اما دانالد ینسن می گوید چنین چیزی امکان پذیر نیست و می افزاید: "بنظر نمی رسد که آمریکا بخواهد روسیه را زیاد تحت فشار بگذارد.کاخ سفید تمایل بیشتری برای حل و فصل مسایلی مثل سوریه، ایران و مشکلات بازرگانی با روسیه دارد. به همین دلیل آمریکا نمی خواهد که در این مورد بیش از این به ولادیمیر پوتین فشار وارد کند زیرا به خاطر اتفاقاتی که در اوکراین افتاد آمریکا اجبارا بیش از آن چه می خواست در ماجرای اوکراین درگیر شده است."

اگر دموکراسی پیروز شود احتمالا به این معنا خواهد بود که غرب برنده شده است و آینده اوکراین در اروپا تضمین خواهد شد .اما بسیاری هم معتقدند که این مناقشه برای غرب از اهمیت کمتری برخورداراست.

حق نشر عکس AFP
Image caption روسیه به اوکراین قول یک وام پانزده میلیارددلاری داده بود

پروفسور چارلز کوپچان از شورای روابط خارجی به نکات مهم در این رابطه اشاره می کند و می گوید: "فرض کنیم که این درگیری ها تمام شود و اوکراین به اتحادیه اوراسیای پوتین بپیوندد و با روسیه روابط اقتصادی و فرهنگی نزدیکتری برقرار کند آیا این موضوع تهدیدی برای امنیت غرب به شمار خواهد آمد؟ خیر. آیا نوعی شکست برای غرب است ؟ آری.

به این معنا که یکی از اهداف آمریکا و اروپا پیشبرد بازار آزاد، دموکراسی و حکومت قانون به سمت مرزهای شرقی‌اش است و این هدف اگربکلی کنار گذاشته نشود، با مانع روبرو خواهد شد."

درحالی که باراک اوباما مصمم است بعنوان کسی در نظر گرفته نشود که می خواهد به سایر نقاط جهان سیاست های خود را دیکته کند و اتحادیه اروپا به دلیل مشکلات اقتصادی و شک و تردید نسبت به خود تضعیف شده است و ممکن است اراده رویارویی برای بحران بعدی وجود نداشته باشد.

توسعه طلبی،حرص و آز برای بدست آوردن سرزمین های جدید پسندیده نیست اما اگر اتحادیه اروپا مایل نیست که پیروان بیشتری برای پیش برد اهداف خود بدست آورد در این صورت همان اندازه که بحران اوکراین برای اتحادیه جدید تحت رهبری روسیه مسئله ای جدی است برای غرب هم یک بحران جدی خواهد بود.

مطالب مرتبط