غرب در برابر بحران اوکراین چه واکنشی نشان می‌دهد؟

حق نشر عکس BBC World Service

من فقط سه روز خارج از کیف بودم. یک هفته قبل، اولین نشانه های بهار در این شهر دیده می شد. مردم لبخند به لب داشتند و احساس سبکی می کردند ولی در فاصله همین چند روز، اوضاع تغییر کرده، جو تاریک‌تر شده و نوعی سرسختی و خشم علیه روسیه و ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری این کشور دیده می شود.

درست یک هفته قبل، کسانی بودند که جرأت پیدا کرده بودند در باره "پیروزی" صحبت کنند؛ ولی اکنون صحبت از جنگ است. آرسنی یاتسنیوک، نخست وزیر جدید اوکراین می گوید: "این یک علامت خطر قرمز است، این یک تهدید نیست، این واقعا یک اعلام جنگ است."

در آغاز هفته، طبل خطر با شدت بیشتری کوبیده شد. مناقشه اخیر بزرگ ترین رویارویی روسیه با غرب از دوره جنگ سرد تا کنون، محسوب می شود. دبیر کل ناتو می گوید :"صلح و امنیت دراروپا" به خطر افتاده است.

واقعیت جدید

بزرگ ترین نگرانی، ترس از یک جنگ تصادفی است. یک محاسبه غلط در یک جاده مسدود شده یا خارج یک قرارگاه نظامی، می تواند به سرعت به یک مناقشه منجر شود. این جنگ، از جنگ پنج روزه در گرجستان در سال ۲۰۰۸، به مراتب خونین‌تر خواهد بود.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption سربازانی که گمان می رود متعلق به ارتش روسیه‌اند، در سراسر خاک کریمه در خارج پادگان‌های نظامی اوکراین، موضع گرفته‌اند

این بار ولادیمیر پوتین در کریمه به سرعت وارد عمل شده است. تغییر وضع کاملا احساس می شود. تظاهرکنندگان طرفدار روسیه در سایر نقاط نیز دست به عمل مشابه زده و می گویند از روسیه درخواست کمک خواهند کرد. در این لحظه آقای پوتین در حال سنجش واکنش غرب و مصمم بودن غرب است. ولی او تنها نیست. رهبران تظاهرکنندگان که بسیاری از آنان اکنون عضو کابینه دولت جدید اوکراین شده اند نیز سرگرم همین محاسبه اند. آنها از کشورهایی که که تمامیت ارضی اوکراین را تضمین کرده بودند، و به خصوص اتحادیه اروپا می خواهند که به تعهدات خود عمل کنند.

مقامات اتحادیه اروپا تا حد قابل توجهی به قول های خود وفادار مانده و در کنار تظاهرکنندگان ایستاده اند. آنها تصمیم گرفته اند این واقعیت که ویکتور یانوکویچ، اعم از این که قابل تحمل یا منفور باشد، یک رهبر منتخب است، را نادیده بگیرند. آنها سعی کردند نقش قابل توجهی را که گروه های ناسیونالیست در دفاع از میدان استقلال بازی کردند، کم رنگ کنند. هرمن ون رومپوی، رئیس اتحادیه اروپا صراحتا گفت: "آینده اوکراین متعلق به اتحادیه اروپاست". این موضوع موجب خشم روسیه شد چون شاهد چیزی بود که از نظر این کشور، چنگ انداختن غرب به منطقه تحت نفوذ خودش محسوب می شد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption جان کری گفته است سایر کشورهای عضو گروه ۸ برای منزوی کردن روسیه تا حد امکان تلاش خواهند کرد

هم مسکو و هم کیف اکنون مراقب غرب و اتحادیه اروپا هستند. جان کری، وزیر خارجه آمریکا قول "عواقب بسیار جدی" را داده است. عدم شرکت در نشست مقدماتی گروه ۸ که قبل از یک اجلاس مهم سران در سوچی است، تاثیر چندانی نخواهد داشت و خود آقای کری نیز به این موضوع واقف است. او می گوید: "آنها (غرب) خود را برای منزوی کردن روسیه از لحاظ اقتصادی آماده می کنند". او به منع روادید و مسدود کردن دارایی ها اشاره می کند.

آلمان، اولین محک برای سنجش نیت غرب خواهد بود. آیا این کشور با روابط ویژه اقتصادی اش با روسیه و وابستگی اش به انرژی، حاضر است فداکاری کرده و آقای پوتین را در تنگنا قرار دهد؟ آیا بریتانیا با توجه به این که لندن پایتخت مورد علاقه ثروتمندان روسیه است، از مسدود کردن دارایی های روسیه حمایت خواهد کرد؟ آیا اتحادیه اروپا حاضر است به خاطر دوست جدید خود، از لحاظ اقتصادی لطمه بخورد؟

جان کری، گفته است سایر کشورهای عضو گروه ۸ برای منزوی کردن روسیه تا حد امکان تلاش خواهند کرد. تصمیم آنان قریبا روشن خواهد شد. فشار اقتصادی، تنها کارت آنان است.

مطالب مرتبط