گفتگوی یک ساعته اوباما و پوتین بر سر اوکراین

حق نشر عکس AFP
Image caption روسیه، کریمه را در سال ۱۷۸۳ اشغال کرد ولی در سال ۱۹۵۴ مسکو این منطقه را به اوکراین واگذار کرد

باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا همزمان با طرح همه پرسی الحاق کریمه به روسیه، با ولادیمیر پوتین تلفنی گفتگو کرده و راهکارهای پیشنهادی کاخ سفید برای حل بحران اوکراین را با رئیس جمهوری روسیه مطرح کرده است.

در این گفتگوی تلفنی که در بیانیه کاخ سفید اعلام شده یک ساعت به طول کشیده است آقای اوباما به همتای روسی یادآور شده اقدامات مسکو در شبه جزیره کریمه، نقض استقلال و یکپارچگی اوکراین است و همین موضوع باعث شده آمریکا همگام با متحدان اروپایی‌اش در برابر آن اقدام کند.

آقای اوباما همچنین به ولادیمیر پوتین گفته است که برای پایان بخشیدن به بحران اوکراین باید راه حلی دیپلماتیک ‌یافت که بتواند منافع مردم اوکراین از جمله روس‌تبارهای این کشور، و همزمان منافع روسیه و جامعه بین المللی را هم تامین کند.

رئیس جمهوری آمریکا در این تماس تلفنی پیشنهاد کرده است که دولت‌های اوکراین و روسیه در مذاکراتی که توسط ناظران بین المللی تسهیل می‌شود رو در رو گفتگو کنند تا مطمئن شوند حقوق همه مردم اوکراین، از جمله روس تبارها، رعایت می شود؛ نیروهای نظامی روسیه به پایگاه های خود باز گردند و جامعه بین المللی از مردم اوکراین که قرار است در ماه مه در انتخابات شرکت کنند، حمایت کند.

وی همچنین تاکید کرده جان کری، وزیر خارجه آمریکا، در روزهای آینده مذاکرات با سرگئی لاوروف، همتای روسی خود را ادامه خواهد داد و پیگیر محقق شدن این راهکارها خواهد شد.

در برابر کرملین هم در بیانیه ای اعلام کرد که ولادیمیر پوتین، در این گفتگوی تلفنی به آقای اوباما گفته روابط مسکو و واشنگتن برای حفظ ثبات امنیت در جهان مهم است و "نباید قربانی اختلاف نظر افراد بر سر اوکراین شود".

رئیس جمهوری روسیه تاکید کرده است دولتی که در اوکراین روی کار آمده حاصل "کودتایی مغایر با قانون اساسی" است و مردم شرق و جنوب شرقی (اوکراین) و همچنین کریمه با آن موافق نیستند.

روز پنجشنبه، ششم مارس (پانزدهم اسفند) پارلمان محلی کریمه که به صورت خودمختار اداره می‌شود، رای به برگزاری همه‌پرسی برای پیوستن این شبه جزیره به روسیه داده است.

اقدامی که دولت موقت اوکراین روز پنجشنبه فورا آن را غیرقانونی خواند و از روسیه خواست از جدایی طلبان در کریمه پشتیبانی نکند و نیروهای نظامی خود را به پایگاه‌هایشان فراخواند.

همسو با دولت موقت اوکراین، کشورهای غربی هم طرح همه پرسی و الحاق شبه جزیره کریمه به روسیه را غیرقانونی خواندند.

باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، طرح همه پرسی کریمه را "ناقض قوانین بین‌المللی" دانسته و گفته است دولت اوکراین باید در هر تصمیمی درباره کریمه مشارکت داشته باشد.

لوران فابیوس وزیر خارجه فرانسه درباره رای پارلمان کریمه برای پیوستن به روسیه گفت این رای وضعیت را به کلی عوض می‌کند "چون به معنای آن است که تمامیت ارضی اوکراین محترم شمرده نشده و از نظر ما حفظ تمامیت ارضی این کشور اهمیت حیاتی دارد."

دیوید کامرون، نخست وزیر بریتانیا هم در پایان نشست رهبران اروپا که روز پنجشنبه در بروکسل بلژیک برگزار شد گفت روابط با روسیه دیگر نمی‌تواند عادی بماند و مسدود کردن دارایی‌ها و ممنوعیت سفر به سرعت ممکن اعمال شوذد؛ مگر این که پیشرفتی در گفتگوها حاصل شود.

استیفن هارپر، نخست وزیر کانادا اعلام کرده که کشورش تا هنگامی که نیروهای روسیه در کریمه مستقرند، نتایج این همه پرسی را به رسمیت نخواهد شناخت.

نمایندگان پارلمان محلی کریمه که اکثر اهالی آن را روس تباران تشکیل می دهند، پیش‌تر به اتفاق آرا کلیات الحاق این سرزمین به روسیه را تصویب کرده بودند اما قرار بود همه‌پرسی در این مورد در ماه مه برگزار شود اما روز پنجشنبه، این پارلمان محلی اعلام کرد که تاریخ همه پرسی شانزدهم مارس (۱۰ روز دیگر) خواهد بود.

در همین حال، به نظر می‌رسد آمریکا و کشورهای اروپایی هنوز اجماع نظری بر سر نحوه مواجهه با روسیه و نقش مسکو در بحران اوکراین ندارند.

در حالی که کشورهای شرق اروپا مانند لهاستان خواستار "برخورد جدی" با روسیه هستند، آلمان سیاست مدارا و میانه را توصیه می‌کند و تمایلی برای درگیری با مسکو ندارد.

با این حال، آنگلا مرکل، صدر اعظم آلمان اعلام کرده که در صورت لزوم همراه تحریم‌ها و اقدام علیه مسکو خواهد شد.

همزمان دولت و کنگره آمریکا مقدمات قانونی کمک‌های مالی به اوکراین را فراهم کرده اند و سنای آمریکا درصدد تصویب فوری کمک یک میلیاردی آمریکا به اوکراین است.

جان کری وزیر خارجه آمریکا که روز پنجشنبه برای شرکت در اجلاس حمایت از لیبی به رم سفر کرده بود، درباره بحران اوکراین گفت آمریکا اقدامات مشخصی را علیه روسیه در پیش گرفته از جمله محدودیت شدید صدور ویزا برای افرادی خاص.

دولت آمریکا تصمیم گرفته است "مقامات روسیه و کریمه را که حاکمیت ملی و تمامیت ارضی اوکراین را تهدید می کنند" مشمول محدودیت صدور روادید قرار دهد. همچنین، باراک اوباما یک فرمان اجرایی را امضا کرده که افراد و سازمان هایی را که "علیه فرآیند و نهادهای دموکراتیک در اوکراین فعالیت می کنند" مشمول تحریم می‌کند.

آقای کری گفت روسیه تنش را در اوکراین شدت بخشیده اما این فرصت را دارد تا گزینه‌های درست را انتخاب کند. وی تاکید کرد آمریکا به روسیه و هیچ کشور دیگری نمی‌تواند اجازه دهد قوانین بین‌المللی را زیرپا بگذارد.

باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا هم اعلام کرده که به اتفاق متحدان اروپایی کاخ سفید در مورد تحریم و برخورد با روسیه تصمیم می‌گیرد.

اتحادیه اروپا همسو با کاخ سفید اعلام کرده که محدودیت های صدور ویزا برای روسیه در نظر گرفته و گفتگوهای اقتصادی با مسکو را هم به حالت تعلیق در می آورد. رهبران اتحادیه اروپا در اجلاس اضطراری خود به وضع تحریم‌ها علیه روسیه خواهند پرداخت.

در همین حال، روسیه حضور نظامی نیروهای خود در شبه جزیره کریمه و سواحل اوکراین گسترش می‌دهد. روز پنجشنبه گزارش شد که ناوگان دریای سیاه روسیه ایست بازرسی مرز آبی بین اوکراین و روسیه را در کنترل گرفته است.

این ایست بازرسی محل بازرسی قایق‌ها و کشتی‌هایی است که بین دو کشور تردد می‌کنند.

خبرگزاری مستقل اوکراین به نقل از مقامات اوکراینی گزارش کرده صد نفر از نیروهای ویژه روسیه به زور پرسنل ایست بازرسی را بیرون راندند و کنترل پایگاه را به دست گرفتند. چند دقیقه بعد، شش خودروی نظامی حامل دویست نفر که یونیفرم‌های سیاه بدون نشان داشتند از این مرز گذشتند و به سمت اوکراین رفتند.

همزمان با گفتگوی تلفنی روسای جمهور آمریکا و روسیه، از پنتاگون، وزارت دفاع آمریکا خبر رسیده که یک ناو نیروی دریایی آمریکا که تجهیزات ویژه ضد موشکی دارد، راهی دریای سیاه شده است.

پنتاگون اعزام این ناو را بخشی از "برنامه عادی" نیروی دریایی دانسته که زمان اعزام آن پیش از آغاز بحران اوکراین برنامه ریزی شده بود.

پنتاگون همچنین دوازده جت اف-۱۶ به لهستان و شش جنگنده اف-۱۵ و شصت نظامی به لیتوانی اعزام کرده است تا اسباب اطمینان همسایگان اوکراین شود و همچنین نظارت هوایی بر فراز دریای بالتیک تقویت شود. آمریکا پیش از این چهار اف-۱۵ و ۱۵۰ پرسنل نظامی در این منطقه داشت.

روسیه، کریمه را در سال ۱۷۸۳ اشغال کرد و در دویست سال گذشته، قدرت اصلی در کریمه بوده است. ولی در سال ۱۹۵۴ مسکو این منطقه را که بخشی از اتحاد جماهیر شوروی در آن زمان بود به اوکراین واگذار کرد. بسیاری از ساکنان روس‌تبار کریمه این کار را یک اشتباه تاریخی می‌دانند.

آنچه لحظه به لحظه پیرامون اوکراین و بحران شبه جزیره کریمه در روز پنجشنبه، ششم مارس، روی داد را اینجا بخوانید.

مطالب مرتبط