'رای قاطع' کریمه‌ به جدایی از اوکراین؛ تماس اوباما با پوتین

حق نشر عکس Getty
Image caption عده‌ای از اهالی سواستوپول، بندری که روسیه در آن پایگاه نظامی دارد، رفراندوم را جشن گرفته‌اند

در پی شمارش نیمی از آرای ریخته شده به صندوق ها در همه پرسی بحث انگیز کریمه، مقام های انتخاباتی می گویند که بیش از ۹۵ درصد رای دهندگان به نفع پیوستن به روسیه رای داده اند.

گروه های هوادار روسیه در سیفروپول، مرکز کریمه، جشن گرفته اند و رهبر کریمه که به مسکو نزدیک است گفت او روز دوشنبه برای پیوستن به روسیه تقاضا خواهد کرد.

اما بسیاری از اهالی کریمه که به کیف وفادارند همه پرسی را بایکوت کردند.

آمریکا و اتحادیه اروپا هم با غیرقانونی خواندن این همه پرسی در میان اشغال نظامی کریمه توسط روسیه آن را محکوم کرده اند. اما روسیه گفته که به اراده مردم کریمه احترام خواهد گذاشت.

در ماه فوریه پس از سقوط دولت ویکتور یانوکوویچ رئیس جمهور اوکراین که طرفدار مسکو بود، نیروهای هوادار روسیه کنترل کریمه را به دست گرفتند. بسیاری از آنها نیروهای نظامی بی نشان بودند که به باور عمومی به دستور مسکو مستقر شده اند.

روی برگه همه پرسی از رای دهندگان سوال شده بود که آیا مایلید کریمه به روسیه ملحق شود.

سوال دوم به بازگشت به وضعیت پیش از قانون اساسی سال ۱۹۹۲ اوکراین مربوط می شد که در آن صورت باید خودمختاری خیلی وسیع تری به کریمه داده شود.

هیچ گزینه ای در مورد عدم تغییر قانون اساسی یعنی باقی ماندن به عنوان بخشی از اوکراین وجود نداشت.

روس تبارها بیش از ۵۸ درصد جمعیت کریمه را تشکیل می دهند و انتظار می رفت بسیاری از آنها به پیوستن به روسیه رای دهند.

۱.۵ میلیون نفر در کریمه واجد شرایط برای رای دادن هستند و مقام های انتخاباتی می گویند که بیش از ۸۰ درصد در آن شرکت کرده اند.

تاتارها ۱۲ درصد جمعیت را تشکیل می دهند که بیشترشان رای گیری یکشنبه را بایکوت کردند.

حق نشر عکس Getty
Image caption نتایج رسمی همه پرسی دوشنبه اعلام می شود

سرگئی آکسیونوف که پس از اشغال نظامی کریمه توسط روسیه رهبر کریمه شد گفت که پارلمان روز دوشنبه تشکیل جلسه خواهد داد.

مکالمه اوباما و پوتین

باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا بعد از ظهر یکشنبه پس از برگزاری همه پرسی کریمه با ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه تماس گرفته است.

آقای اوباما در این تماس تلفنی گفت که این "همه پرسی" ناقض قانون اساسی اوکراین است و تحت فشار دخالت نظامی روسیه انجام شده و آمریکا و جامعه جهانی هرگز آن را به رسمیت نخواهند شناخت.

براساس بیانیه ای که کاخ سفید منتشر کرد او بار دیگر بر نقض حاکمیت ملی و تمامیت ارضی اوکراین از سوی روسیه تاکید کرد.

باراک اوباما گفت که کشورش آماده است در همکاری با اروپایی ها هزینه بیشتری بر روسیه اعمال کند.

رئیس جمهور آمریکا ابراز عقیده کرده است که همچنان راهی روشن برای حل این بحران به صورت دیپلماتیک وجود دارد به طوریکه هم منافع مسکو و هم مردم اوکراین تامین شود.

اما او گفت تا زمانی که نیروهای نظامی روسیه همچنان در خاک اوکراین هستند این بحران به صورت دیپلماتیک حل نخواهد شد.

به گفته او جان کری وزیر خارجه همچنان آماده است برای یافتن یک راه حل دیپلماتیک با وزیر خارجه روسیه و دولت اوکراین کار کند.

کرملین هم گفته است که رهبران دو کشور درباره اعزام یک ماموریت نظارتی سازمان امنیت و همکاری اروپا به همه مناطق اوکراین صحبت کرده اند.

به گفته کرملین آقای پوتین بر "ناتوانی و بی میلی مقام های کنونی کیف برای مهار گروه های رادیکال و ملی گرای افراطی که وضعیت را بی ثبات و جمعیت را مرعوب می کنند" تاکید کرده است.

پیشتر جی کارنی سخنگوی کاخ سفید در بیانیه ای نوشت که ایالات متحده آمریکا پیوسته از استقلال، حق حاکمیت و تمامیت ارضی اوکراین از زمان استقلال آن کشور در سال ۱۹۹۱ حمایت کرده و دولت آمریکا "همه پرسی" روز یکشنبه را رد می کند.

براساس این بیانیه همه پرسی کریمه مغایر قانون اساسی اوکراین است و جامعه جهانی نتایج یک رای گیری که در میان تهدید به خشونت و ارعاب با دخالت نظامی روسیه انجام شده را نمی پذیرد.

به گفته آقای کارنی این تصمیمی درباره آینده اوکراین است و نمی تواند بدون مشارکت دولت اوکراین گرفته شود. به علاوه به گفته او نیازی به این رای وجود نداشت چون دولت اوکراین تمایل خود به افزایش اختیارات کریمه به عنوان یک ناحیه خودمختار را اعلام کرده بود.

اتحادیه اروپا هم گفت که این همه پرسی "غیرقانونی و نامشروع است و نتیجه آن به رسمیت شناخته نخواهد شد."

قرار است وزرای خارجه اروپا روز دوشنبه دیدار کنند و انتظار می رود تحریم هایی علیه مقام های روسیه را مد نظر قرار دهند.

اما در خارج از کریمه هم ناآرامی های مربوط به بحران اوکراین در جنوب شرقی این کشور در شهر دونتسک ادامه یافت.

شهرهای دیگر اوکراین هم صحنه تظاهرات موافقان و مخالفان روسیه بود.

در کیف شمار زیادی از مخالفان روسیه با در دست داشتن پرچم‌های کشورهای مختلف دنیا گرد آمدند.

در مقابل شهرهای شرقی اوکراین صحنه تظاهرات هواداران روسیه بود. شهر اودسا نیز، در جنوب غربی اوکراین، شاهد تظاهرات حامیان روسیه بود.