پاپ فرانسیس: من هم مثل بقیه می‌خندم و گریه می‌کنم

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption پاپ فرانسیس به نسبت رهبران سابق کلیسای کاتولیک فردی بی آلایش، با رفتاری دوستانه و فروتنانه به نظر می رسد

با گذشت یک سال از رهبری پاپ فرانسیس بر کلیسای کاتولیک جهان، دیوید ویلی خبرنگار بی بی سی در شهر رم نگاهی دارد به مهمترین تغییراتی که در این یک سال در واتیکان و کلیسای کاتولیک روی داده است.

به یاد می آورم در سال ۱۹۷۸ که بعدها با عنوان "سالی با سه پاپ" مشهور شد، با یک کشیش و روزنامه نگار آمریکایی ملاقات کردم که در تشریح مشخصات یک رهبر مناسب برای کلیسای کاتولیک جهان با جمله ای ساده گفت:"ما به یک مرد شاد و یک روحانی که بخندد نیاز داریم."

بعد از مرگ پاپ پل ششم، مردی دقیقا با همین مشخصات به مقام پاپی رسید. او پاپ لوچیانی اسقف اعظم شهر ونیز بود که با چهره خندان و رفتار شاد خود همه را مجذوب ساخت. او با عنوان پاپ ژان پل اول رهبری کلیسای کاتولیک را به دست گرفت اما عمر این لبخند روحانی دیری نپائید و پس از ۳۳ روز در این مقام به طور ناگهانی و احتمالا بر اثر یک سکته قلبی درگذشت و لبخند را نیز با خود برد.

دسیسه‌های سیاه

فرضیه های توطئه بر سر زبانها افتاد و برخی به این نتیجه رسیدند که مرگ پاپ ژان پل اول بر اثر مسموم کردن او توسط گروهی از اسقف های واتیکان اتفاق افتاده است که از اجرای طرحهای انقلابی پاپ جدید برای اداره امور کلیسا هراس داشتند.

کالبد شکافی یا تحقیقات دیگری در مورد دلایل مرگ پاپ ژان پل اول صورت نگرفت چون در قلمرو حکومت خودمختار واتیکان اجرای چنین تحقیقاتی طبق قانون الزامی نیست. ولی هیچگاه مدارک و شواهدی هم در مورد توطئه برای سوء قصد به جان پاپ در واتیکان پیدا نشد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption نسیم تغییر در واتیکان با شدت می وزد

در طول تاریخ فرضیه ها و گاه شواهد فراوانی مطرح شده که ادعا می کنند در برخی از موارد پاپ هایی که مورد تایید دیوانسالاری و یا افراد قدرتمند واتیکان نبوده اند از سر راه برداشته شده اند.

ماسیمو فرانکو در کتاب جدید خود در مورد پاپ فرانسیس نقل می کند که در غروب روزی که او از شهر بوئنوس آیرس به واتیکان می آمد تا در جلسه کاردینال ها برای گزینش پاپ جدید شرکت کند، پاپ آینده با یک زن سالخورده و متدین روبرو شد که با دقت به چشمان او نگاه کرد و به او نصیحت کرد: "عالیجناب وقتی که می روید به رم با خود یک سگ ببرید و قبل از اینکه به غذاهایی که به شما می دهند لب بزنید بگذارید که آن سگ آنها را آزمایش کند."

اکنون چهار دهه پس از مرگ پاپ ژان پل اول، یک پاپ خوش برخورد با رفتاری دوستانه و عاری از تجمل به مقام رهبری کلیسای کاتولیک جهان رسیده است.

در این مدت او توانسته است علاقه و حمایت بسیاری از کاتولیک های جهان، تحسین برخی از پیروان ادیان دیگر و حتی تحسین برخی از مخالفان کلیسا را جلب کند. او بسیاری از جنبه های تجملی و ظاهری این مقام را کنار گذاشته، در سخنان و رفتار خود بسیار دوستانه و روباز است و برخلاف پاپ های قبلی به جای اقامتگاه مجلل مخصوص این مقام در یک مهمانخانه ساده زندگی می کند.

شفا دادن زخم‌ها

این مهمانخانه که اکنون به اقامتگاه دائم پاپ فرانسیس بدل شده تاریخچه جالبی دارد. نام آن "کاسا سانتاماریا"(خانه ماریای قدیس) است و در پایان قرن نوزدهم به عنوان محل قرنطینه برای افرادی که ممکن است در شهر رم به وبا مبتلا شوند، ساخته شد. این موج بیماری وبا هیچگاه به شهر رم و اطراف آن نرسید اما از این ساختمان طی چندین دهه به عنوان بیمارستانی برای ساکنان فقیر شهر رم استفاده می شد.

در جریان جنگ جهانی دوم به یکی از مراکز مهم جاسوسی نیروهای متفقین علیه اشغالگران آلمانی شهر رم بدل شد. فرستادگان آمریکایی و بریتانیایی به واتیکان که در طول جنگ قلمروی بی طرف محسوب می شد، در این ساختمان زندگی می کردند و پیام ها و اطلاعات خود را از طریق بسته های پستی خصوصی واتیکان به خارجی ارسال می کردند.

حق نشر عکس Getty
Image caption پاپ فرانسیس: من هم مثل همه می‌خندم و گریه می‌کنم

پاپ فرانسیس در مکالمه ای با یک روحانی دیگر که مثل او پیرو فرقه عیسوی است و اکنون به شکل یک کتاب در سطح جهان منتشر شده، برای توصیف جایگاه و وظایف کلیسا از استعاره "بیمارستان صحرایی" استفاده می کند. او در قسمتی از این مکالمه می گوید:"آنچه که امروزه کلیسا بیش از هر چیز دیگری به آن نیاز دارد توانایی و قابلیت شفا دادن زخم هاست. برای من کلیسا مثل یک بیمارستان صحرایی پس از لحظات نبرد است. سئوال کردن از فردی که زخم های جدی دارد در مورد چیزهایی مثل فشارخون و یا کلسترول بی فایده است. باید زخم های او را شفا داد. بعد از آن می شود در مورد سایر مسائل هم پرسید و حرف زد."

با وجود گذشت یک سال از رهبری پاپ فرانسیس بر کلیسای کاتولیک جهان برخی از همین زخم های عمیق بر پیکر کلیسا، از جمله سوء استفاده و آزار جنسی کودکان در بسیاری از کشورهای جهان توسط کشیشان، هنوز هم بدخیم اند.

او کمیسیون جدیدی را مامور کرده که بر اجرای دستورالعمل هایی که سال گذشته توسط کنفرانس اسقف ها و با هدف مراقبت و برخورد بهتر با قربانیان این جرائم صادر شد، نظارت کنند. اما پاپ فرانسیس به خواست کسانی که خواستار برخورد قاطع و مجازات مجرمان هستند، توجه نکرده است.

یک اسقف لهستانی که اخیرا به عنوان سفیر پاپ به شهر سانتا دومینگو پایتخت جمهوری دومینیکن اعزام شده بود توسط مقامات آن کشور به سوء استفاده جنسی از کودکان متهم شده است. اما رهبری واتیکان به این فرد پناه داده و در مقابل حکم استرداد برای انجام تحقیقات قضایی از او محافظت می کند.

علاوه بر این پاپ فرانسیس در سخنرانی ها و نوشته های علنی خود در مورد اقدامات سازمان یافته کلیسا طی چند دهه اخیر برای سرپوش گذاشتن بر این جرایم و حمایت از کشیش های مجرم سکوت اختیار کرده و حاضر نشده است اطلاعات موجود در واتیکان در مورد این پرونده ها را دراختیار مردم و یا مراجع قضایی قرار دهد.

بندیکت شانزدهم پاپ قبلی حدود چند صد متر دورتر از محل اقامت پاپ فرانسیس زندگی می کند و گفته می شود که آن دو هر از چند گاه برای گفتگو در زمینه مسایل کلیسا با یکدیگر ملاقات می کنند.

پاپ فرانسیس در این مورد با سخاوت گفته است:"مثل این است که پدربزرگی محترم و مقدس را در نزدیکی خود داشته باشید." او همواره احتمال هرگونه دخالت ناخواسته از سوی پاپ قبلی در اداره امور کلیسا را رد کرده است.

تصمیم ناگهانی پاپ بندیکت شانزدهم برای کناره گیری از مقام خود در سال گذشته در دوران معاصر کلیسای کاتولیک بی سابقه بود.

جایگاه یک ستاره مشهور

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption هر چند محیط عمومی واتیکان هنوز بسیار مجلل است ولی پاپ فرانسیس بخشی از این تجمل را کاسته است

مهمترین تصمیم پاپ فرانسیس در یک سال گذشته مربوط به فعالیت های مالی و تغییرات در بانک واتیکان است که همواره مورد انتقادهای شدیدی بوده است. او یک کاردینال استرالیایی به نام جورج پل را مامور کرده تا یک وزارت دارایی جدید برای واتیکان تاسیس کرده و تمام فعالیت های مالی نهاد کلیسا را زیر نظر خود بگیرد.

پاپ فرانسیس از پذیرش جایگاه یک ستاره مشهور که رسانه های جهان برای او تراشیده اند اجتناب کرده است. او در مصاحبه ای با یکی از مهمترین روزنامه های ایتالیایی گفت:" دادن چهره ای مثل یک سوپرمن و یا یک ستاره مشهور به من را توهین آمیز می دانم. من هم مثل همه می خندم، گریه می کنم، آرام می خوابم و دوستانی هم دارم. مثل یک انسان کاملا معمولی و طبیعی."

در عین حال وقت زیادی را صرف دعا کردن می کند و پس از بررسی های دقیق و عمیق تصمیم گیری می کند. او با سادگی اذعان کرده که در دوران فعالیت دینی خود مرتکب اشتباهات زیادی شده است. ولی او به تمام لایه‌های روحانیون کلیسای کاتولیک هشدار داده که پیشرفت کردن در موقعیت شغلی به سادگی و به شکل گذشته نخواهد بود.

سبک زندگی بی آلایش و توجه به فقرا امروزه مهمترین مفاهیم در واتیکان به شمار می روند.

یک مقام سابق ارشد در واتیکان که برای محل سکونت دوران سالخوردگی خود هزینه فراوانی را صرف کرده است در دوران پاپ فرانسیس به اجبار بازنشسته شد. گفته می شود که او جرات ندارد پاپ را به محل زندگی خود دعوت کند و از این نگران است که نکند پاپ در این دیدار روش زندگی مجلل او را مورد انتقاد قرار دهد.

مطالب مرتبط