اویتای جدید در آرژانتین

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption کریستینا فرناندز می‌گوید آرژانتین دارد یک دوره شکوفایی در رشد اقتصادی را سپری می‌کند

دولت پرونیست آرژانتین، به رهبری کریستینا فرناندز د کرشنر، در پی وضع نابسامان اقتصادی این کشور با مجموعه‌ای از اعتصابات و اعتراضات مواجه شده است.

دولت در تلاش است تا تورم به گفته کارشناسان بیش از ۳۰ درصدی این کشور را مهار کند و تا کنون نیز بخش کشاورزی همیشه قدرتمند آرژانتین را مسئول این بی ثباتی دانسته است.

شاید بتوان گفت که خانم فرناندز، در جلسه هفته پیش در کنگره، تا حدودی توانسته بود توان رقابتی خود را بازیابد.

هواداران او بیرون ساختمان قدیمی کنگره در مرکز پایتخت آرژانتین سروصدای زیادی به راه انداخته بودند. این یکی از معدود دفعاتی بود که رئیس جمهور آرژانتین، پس از غیبتی طولانی در پی بستری شدنش در پایان سال ۲۰۱۳ بخاطر یک جراحت مغزی، در انظار عمومی ظاهر می‌شد.

هواداران او بیشتر از طبقه کارگر پایتخت نشین و فقرای شهری آرژانتین هستند که تعدادشان رو به افزایش است.

آنها خانم فرناندز را مثل یک مادر جدید برای ملت می‌بینند: یک اویتا پرون جدید.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption دولت کریستینا فرناندز د کرشنر مجبور به نبرد تن به تن با تورم شده

این روزها تصویر این دو زن در کنار یک دیگر، به بخشی ثابت از راهپیمایی های پرونیست ها بدل شده و تقریبا در همه سخنرانی های رئیس جمهور، تصویری از اویتا پرون در گوشه‌ای به چشم می‌خورد.

منتقدان او می‌گویند که او در این دوره سخت اقتصادی بیشتر سعی می‌کند تا خود را مقبول لایه‌های وفادار جنبش پرونیست قرار داده و در سایه رهبران سابق این جنبش سنگر بگیرد، تا اینکه مستقیما مسئولیت مشکلات کشور را بر عهده بگیرد.

خانم فرناندز، که حالا در میانه دوره دوم ریاست جمهوری خود به سر می‌برد، به راحتی رفتار دولت خود را توجیه می‌کند ولی سخنور چندان خوبی نیست. او بیش از دو ساعت بدون متن از پیش نوشته شده سخنرانی کرد، ولی سخنانش شور و هیجانی نداشت.

او موضوعات مختلف را به ترتیب مطرح کرد و با ارائه لیست بلندی از آمار و ارقام امیدوارکننده درباره وضعیت کشور، عملا گفت که دلیل این همه هیاهو را نمی‌فهمد.

رئیس جمهور بر روی میلیون‌ها پزو که دولتش در طرح های اجتماعی و اصلاحات آموزش و پرورش خرج می‌کند تأکید کرد و از این سخن گفت که "آرژانتین در حال سپری کردن شکوفاترین دوره رشد اقتصادی در ۲۰۰ سال گذشته است."

رئیس جمهور همچنین از سیاست‌های جنجال برانگیز دولت خود در ملی کردن بسیاری از صنایع ( از جمله هواپیمایی ملی آئرولیناس آرژنتیناس و کمپانی نفتی وای پی اف)، که در دولت های قبلی خصوصی سازی شده بودند، دفاع کرد.

دشمن

او در سخنرانی خود در کنگره گفت: "ما قاطعانه نشان داده‌ایم که دولت در مدیریت اقتصاد، اگر نه بیشتر، که در حد بخش خصوصی کارآمد است."

با این حال، این دست سیاست‌های اقتصادی رادیکال و متعاقبا این اتهام که دولت در جبران خسارت وارده به طرف‌های "ضربه دیده" کوتاهی کرده، پیامی منفی به بازارهای منطقه ای فرستاد و ضربه بزرگی به اعتبار آرژانتین وارد کرد.

حالا ماه‌ها است که ارزش پزو رو به کاهش است و به گفته تحلیلگران مستقل، نرخ تورم سالانه تقریبا به ۴۰ درصد رسیده است. دولت که عدد بسیار پایین‌تری را اعلام کرده بود، از سوی آژانس های مالی بین‌المللی متهم شده که با تولید ارقام "دستکاری شده" در پی مخفی کردن نرخ واقعی تورم است.

تلاش‌ها برای سرپوش گذاشتن روی اوضاع، با مجبور کردن فروشگاه ها به پایین نگه داشتن قیمت برخی از کالاهای اولیه، تنها در برخی از موارد موفقیت آمیز بوده.

اوضاع اقتصادی رسما به هم ریخته است. فساد، کمبود سرمایه‌گذاری در بخش دولتی و فشار شدید برای حمایت از تولیدات داخلی همه به اقتصاد ضربه زده‌اند، ولی خانم فرناندز حمله خود را متوجه بخشی کرده که زمانی این کشور را یکی از ثروتمندترین کشورهای دنیا کرده بود: کشاورزی.

خارج از محدوده شهرها و دور از هیاهوی جمعیت هواداران در بوئنوس آیرس، آرژانتینی دیگر وجود دارد.

عمر زونینا، سوار بر کامیون آرژانتینی ساخت دهه ۱۹۷۰ خود در جاده ای خاکی در میان مزارع بی پایان سویا، عضوی از ستون فقرات اقتصاد سنتی این آرژانتین است.

ولی اینجا در پامپا، اختلاف کشاورزانی مثل آقای زونینا با رئیس جمهور روز به روز بیشتر می‌شود.

او می‌گوید: "از سال ۲۰۰۸ یک درگیری کشوری بوجود آمده و دولت هرروز بخش بیشتری از حق ما را می‌گیرد. دولت فعلی ما را دشمن خود می‌داند."

محافظت از خود

در شرکت تعاونی کوچکی در سانتا فه، صدها تن غلات و سویا برای صادرات آماده می‌شود. سیلوها و انبارهای بزرگ حضور پررنگی در چشم انداز این منطقه دارند. کشاورزی، بخصوص در این‌گونه مناطق دور افتاده، دیگر شباهت چندانی به تصویر رومانتیک آرژانتین، به عنوان سرزمینی دست نخورده با کابوی های اسب سوار، ندارد.

منابع ذخیره ارزی رو به اتمام است و از این رو دولت می‌خواهد سهمی از سود حاصله بخش کشاورزی داشته باشد. ولی وزرای دولت درباره نرخ بالای تورم، تولیدکنندگان بزرگ را متهم می‌کنند که با انبار کردن تولیدات، در پی افزایش قیمت ها هستند.

ادواردو بوزی، مانند آقای زونینا، آرژانتینی دیگری است که اجدادش ابتدا از ایتالیا آمده اند و حالا به سرزمینش وابسته است. آقای بوزی اکنون رئیس فدراسیون کشاورزی آرژانتین است که کشاورزان و تولیدکنندگان کوچک را نمایندگی می‌کند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption فرناندز در جلسه آغازین صد و سی و دومین دوره کنگره سخنرانی کرد

در ظاهر او نشانه ای از این نیست که از سوی لحن جدید دولت به چالش کشیده شده است - در میان پاسخ دادن به پرسش های من، لیوان دم نوش خود را به منشی اش می‌دهد تا با آب جوش پر کند. او هم مثل بسیاری از آرژانتینی ها به چای گیاهی قوی تقریبا معتاد است.

آقای بوزی به من می‌گوید: "مشکل از سوی ما ایجاد نشده. دلیل اینکه دولت به ما فشار می‌آورد که هر روز بخش بزرگ‌تر و بزرگ‌تری از سهم ما را از آن خود کند، این است که خودشان حساب‌های بانک مرکزی را خالی کرده‌اند."

او در پاسخ به اتهام برخی از اعضای دولت درباره اینکه رفتار کشاورزان به دور از وطن‌پرستی است، می‌گوید: "برای کشاورز یا تولیدکننده کوچکی که با تورم و عدم قطعیت درباره قیمت ها مواجه است، غلاتش تبدیل به حساب پس اندازش می‌شود."

او می‌گوید: "این کار احتکار نیست و ضد وطن‌پرستانه هم نیست. ما این کار را برای محافظت از خودمان می کنیم."

تورم، احتکار، کنترل ارز و در نهایت اعتراضات خیابانی. این واکنش زنجیره ای خطرناکی است که دولت فرناندز در تلاش برای مهار کردن آن است.

حالا در بوئنوس آیرس و شهرستان‌های دیگر، تقریباً هر هفته تظاهراتی در جریان است. معلم‌ها، کارگران شهرداری، پلیس، کارگران حمل و نقل، اتحادیه های کارگری و جنبش های سیاسی همگی به خیابان‌ها آمده‌اند.

اعتصابات محدودی نیز انجام شده، ولی اعتصابات سراسری که دولت بیم آن را دارد و تظاهراتی نظیر آنچه دولت های قبلی را سرنگون کرده بود، هنوز اتفاق نیافتاده است.

در یکی از پر سروصداترین تظاهرات های جنبش "که براچو" در بوئنوس آیرس، گروهی که در پی لغو مالکیت خصوصی و کاهش فقر است، جوانان نقاب پوشی را دیدم که روی دیوار ها گرافیتی می‌نوشتند و اموال شرکت های خصوصی سازی شده را تخریب می‌کردند. آنها بخصوص شرکت های برق منطقه ای را متهم می‌کردند که از سقوط ارزش پزو و تورم بالا سود می‌برند، در حالی که کارگران با حقوق حداقلی شان قادر به تأمین مخارج زندگی نیستند.

تنش اجتماعی

فاکوندو اسکوبار، دانشجوی کارشناسی ارشد، می‌گوید: "ما با دولت به خودی خود مخالف نیستیم."

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption ادواردو بوزی می‌گوید رفتار کشاورزان در فدراسیون کشاورزی آرژانتین غیر وطن پرستانه نیست

او می گوید: "چیزی که ما با آن مخالفیم کمپانی های بزرگی هستند که در پی سود بردن از بی ثباتی حتی بیشتر هستند. در آخر هم تنها کارگران هستند که به خیابان می‌آیند، حق خود و عدالت را درخواست می‌کنند و همین‌ها هستند که این مشکلات را حل خواهند کرد."

مارتیم ردرادو معتقد است که کوتاه آمدن در برابر خواسته‌های متضاد بخش‌های مختلف اشتباه است. او رئیس سابق بانک مرکزی است که اختلافش با رئیس جمهور در سال ۲۰۱۰ و هنگامی شروع شد که به گفته او می‌خواست از بانک مرکزی برای پرداخت قرض ها و مخارج دولت استفاده کند.

آقای رداردو که حالا به عنوان یک اقتصاددان مستقل فعالیت می‌کند، می‌گوید: "دلارهای دولت دارد ته می‌کشد. در سال ۲۰۱۰ ما در بانک مرکزی ۵۰ میلیارد دلار داشتیم و حالا ۲۷ میلیارد دلار و کمی سکه."

او در توضیح دوراهی پیش روی رئیس جمهور فرناندز می‌گوید: "مثل سگی که دم خودش را دنبال کند، یک دور معیوب است. دولت می‌خواهد درآمدها را کمتر از تورم افزایش دهد تا بتواند تورم را مهار کند تا به بیش از ۳۵ درصد نرسد، بنابراین فکر می‌کنم که یک دوره تنش اجتماعی در پیش رو داشته باشیم."

بوئنوس آیرس هنوز شهر زیبایی است با تئاترها، کافه ها و ساختمان‌های باشکوه، ولی این شکوه کم کم در حال رنگ باختن است.

مراکز فرهنگی

در حاشیه فقیرنشین پایتخت، جایی که زاغه نشینان در کنار ریل راه آهن باری زندگی می‌کنند، خانم فرناندز هواداران زیادی در بین فقرای شهری دارد. دولت او در این مناطق از برنامه‌های اجتماعی بسیاری حمایت می‌کند.

ویکتوریا، یک جوان داوطلب پرونیست، احساس نزدیکی بسیاری دارد با آنچه رئیس جمهور در پی کسب آن است.

این دانشجوی بیکار سابق که حالا وقت خود را وقف جامعه کرده می‌گوید: "کریستینا یکی از ماست – او همیشه یک پرونیست مبارز بوده. این یک دولت مردمی و محبوب است که برای همه فقرای شهری، مدرسه، تأسیسات بهداشتی و مراکز فرهنگی می‌سازد."

عمق بحران در آرژانتین محل بحث است و مقایسه شرایط در اینجا با شرایط ناپایدار و شدیدا قطبی شده در ونزوئلا نیز صحیح نیست.

با این حال، برخی رئیس جمهور فرناندز را تنها جدیدترین مورد از سلسله رهبران آرژانتینی می‌دانند که در دوره زوال کشوری حکومت می‌کنند که زمانی باشکوه و ثروتمند بود.

مطالب مرتبط