بحران اوکراین: آیا بعد از کریمه نوبت ترانس‌نیستریا است؟

حق نشر عکس BBC World Service

با الحاق کریمه به روسیه برای برخی این سئوال پیش آمده که آیا ممکن است یک چنین سرنوشتی در انتظار یکی دیگر از جمهوری های شوروی سابق باشد؟ منطقه جدایی طلب ترانس‌نیستریا هم اکنون درخواست پیوستن به روسیه را داده- تقاضایی که روسیه قول داده مد نظر قرار دهد.

مادر دو فرزند که نمی خواهد نام واقعی اش را بگوید و خود را آنا می خواند می گوید: "در طی چند ماه گذشته اوضاع بدتر شده. آنها هشت وبسایت را بسته اند. پلیس مخفی حالا خیلی فعال شده."

ما در مرکز تیراسپول، پایتخت کشور کوچک ترانس‌نیستریا مشغول نوشیدن قهوه هستیم. به نظر می رسد این کشور که به رسمیت شناخته نشده هنوز در گذشته زندگی می کند و زمان بر آن نگذشته است.

شماری از کارگران سرگرم رسیدگی به باغچه های خیابان هستند. یک مجسمه لنین در میدان اصلی قرار دارد و یک پرچم ملی قرمز و سبز مزین به داس و چکش کوچک زرد رنگ بر فراز پشت بام ساختمان زشت پارلمان که شورای عالی (سوپریم سویت) خوانده می شود به اهتزاز در آمده است.

حق نشر عکس BBC World Service

آنا می گوید: "گیج کننده است. اگر من حق انتخاب داشتم اروپا را انتخاب می کردم. ولی خیلی چیزها اینجا بهتر است. در روسیه فرصت های بیشتری وجود دارد. دستمزدها تقریبا مساوی است ولی حقوق بازنشستگی ما به مراتب بیشتر است- حدود ۱۸۰ دلار در ماه، در مقایسه با ماهی ۷۵ دلار در مولداوی." او با تبسم ادامه می دهد: "و گاز ما خیلی خیلی ارزان تر است."

وقتی در خارج کافه این حرف ها را برای زوجی که صحبت های آنا را نشنیده بودند تکرار می کنم مرد شانه هایش را بالا می اندازد و به راهش ادامه می دهد؛ به نظر می رسد راحت نیست با یک خارجی صحبت کند.

هفته گذشته، پارلمان ترانس‌نیستریا رسما از روسیه درخواست کرد که اجازه داشته باشد مانند کریمه به فدراسیون روسیه ملحق شود. ولی جشنی برپا نشده و فقط به یک اعلامیه اکتفا شده است.

در طول بولوار عریض ۲۵ اکتبر، باد شدیدی که از طرف رودخانه نیستر می وزد گل هایی را که در کنار بنای یادبود قربانیان جنگ های اخیر گذاشته شده، به این طرف و آن طرف می برد.

حق نشر عکس BBC World Service

در روی دیوار سنگی سیاه رنگ، اسامی تمام قربانیان نوشته شده از جمله نام بیش از ۸۰۰ نفر که در سال ۱۹۹۲ هنگامی که ترانس‌نیستریا با حمایت روسیه برای جلوگیری از جدا شدن کشور کوچک مولداوی از اتحاد جماهیر شوروی در حال فروپاشی می جنگید، کشته شدند.

این نبرد تقریبا به شکست انجامید و با اعلام آتش بس، ترانس‌نیستریا به صورت باریکه زمینی که بین مولداوی و اوکراین قرار دارد، و آن را یک مناقشه خاموش، توصیف می کنند، درآمد.

جمعیت نرانس‌نیستریا، در حدود ۳۰۰ هزار نفر است که در سرزمین بایر و کسالت آوری زندگی می کنند. ایستگاه های بازرسی که نیروهای حافظ صلح روسیه آن را اداره می کنند، در محل های مختلف دایر شده. این نیروها که تعدادشان به یک هزار نفر می رسد، گذرهای واقع در مرز مولداوی را نیز کنترل می کنند.

حق نشر عکس BBC World Service

یکی از معدود جاذبه های توریستی این محل، موزه ای است که در قرارگاه های قدیمی ژنرال گریگوری کوتوفسکی، یک افسر شجاع و ماجراجوی ارتش سرخ دایر شده. ژنرال کوتوفسکی در دهه ۱۹۲۰ بر این شهر حکومت می کرد.

ناژدا کوستیورینا، مدیر موزه با اشاره به عکس ژنرال کوتوفسکی می گوید: "او مانند اتحاد شوروی با عظمت بود. آن (موقع) خیلی خیلی بهتر از حالا بود."

هنگامی که از او در باره بحران کریمه که آن را در تلویزیون روسیه تماشا کرده می پرسم با صراحت می گوید: "امیدوارم اتحادیه اروپا به حد کافی عقل داشته باشد که نخواهد یک جنگ را شروع کند. نمی دانم چرا خونریزی بیشتری می خواهد."

در مقایسه با آرامش و ترتیب تیراسپول، جایی که چراغ های خیابان ها را جلا داده اند و پیاده روها را رنگ کرده اند، کیشیناو، پایتخت مولداوی که فقیرترین کشور اروپایی است، مجموعه بی نظمی از نمادهای یک دموکراسی جدید بازار است- جاده های پر از گودال، ترافیک بی نظم و نمایشگاه های اتومبیل های لوکس.

هدف این کشور پیوستن به اتحادیه اروپاست ولی در حال حاضر بسیاری از این نگرانند که روسیه سعی خواهد کرد با پیشروی در نرانس‌نیستریا و بعد مولداوی مانع این کار شود.

اوزو نانتوی، یک سیاستمدار کهنه کار می گوید: "اگر پوتین به پیشروی در اوکراین به خصوص در حاشیه دریای سیاه تا بندر اودسا ادامه دهد، با ضمیمه کردن ترانس‌نیستریا ممکن است سناریوی بسیار غم انگیزی در پیش داشته باشیم. اگر بتوان او را در کریمه متوقف ساخت، در آن صورت ما شانس بقا خواهیم داشت."

تحلیلگران می گویند از آنجا که در مواقع بحرانی، مردم مولداوی تنها به کانال های تلویزیونی روسیه اعتماد دارند، در هفته های اخیر بیشتر آنان برنامه این کانال ها را تماشا می کنند. این موضوع سبب می شود که با قرار گرفتن ولادیمیر پوتین قلدر و سرسخت در مقابل لوری لینکا، نخست وزیر با نزاکت و محتاط مولداوی، چالش تازه ای ایجاد شود.

یک روزنامه فروش در مرکز کیشیناو می گوید: "پوتین محبوب ترین رهبر سیاسی در مولداویست." این سخنان منعکس کننده نظر حزب کمونیست مولداویست که هنوز قدرتمند است.

آقای لینکا، مخالفان خود را متهم می کند که از تبلیغات برای مسموم کردن افکار رای دهندگان استفاده می کنند ولی اذعان دارد که یک چنین احساساتی، به مصمم بودن او و سرعت بخشیدن به اجرای سیاست هایش کمک کرده است.

حق نشر عکس BBC World Service

او می خواهد هر چه زوتر قرارداد وابستگی به اتحادیه اروپا را امضا کند که مشابه همان قراردادی است که موجب شروع تظاهرات در اوکراین شد. وی برای الحاق به اتحادیه اروپا با خوش بینی تاریخ ۲۰۱۹ را در نظر گرفته است. آقای لینکا با وجود سیاست رسمی بی طرفی نظامی، همچنین می خواهد موقعیت مولداوی را به عنوان یک متحد ناتو تحکیم بخشد.

ولی او که فارغ التحصیل یکی از دانشگاه های برجسته روسیه برای دیپلمات هاست، می گوید می داند در مقابل رویارویی با قدرت روسیه تا چه حد می تواند جلو برود: "تجربه شخصی من این است که شما باید گفتمان بسیار خوب و فشرده ای با روسیه داشته باشید و هر قدر بیشتر بحث کنید پیشرفت بیشتری خواهید داشت. اگر اوکراینی ها فکر می کنند که این درس خوبی است، ما هم حاضریم در آن شریک شویم زیرا در شرایط ما جز مذاکره گزینه دیگری وجود ندارد."

مطالب مرتبط