بزرگداشت هفتاد سالگی 'فرار بزرگ'

حق نشر عکس Getty Images
Image caption استیو مک‌کوئین در صحنه‌ای از فرار بزرگ به کارگردانی جان استرجس (۱۹۶۳)

برای نخستین بار مراسم بزرگداشت فرار ۷۳ از اعضای نیروی هوایی بریتانیا از اردوگاه اسرای جنگی نازی‌ها در جنگ جهانی دوم که به "فرار بزرگ" شهرت یافته در محل این اردوگاه در لهستان برگزار شد.

در سال ۱۹۴۴، در اردوگاه اسرای جنگی "اشتالاگ لوفتِ سه" در "زاگان" لهستان کمیته فرار به سرپرستی فرمانده اسکادران راجر بوشل تشکیل شد.

در این اردوگاه در اوج جنگ، حدود ۱۰ هزار از اعضای نیروی هوایی بریتانیا زندانی بودند.

نقشه فرار کشیده شد و کار حفر سه تونل در آوریل ۱۹۴۳ آغاز شد. این سه تونل با اسامی مستعار تام، دیک و هری خوانده می‌شدند.

تونل‌ها تا عمق ۱۰ متری حفر شدند و از چوب تخت‌های زندانیان بعنوان حائل دیواره‌ها استفاده شد.

حق نشر عکس PA
Image caption جک لیون یکی از بازماندگان فرار بزرگ با عکس خودش در آن دوران

نزدیک به یکسال بعد، شب ۲۴ مارس ۱۹۴۴، دویست زندانی آماده بودند تا از زیر آسایشگاه ۱۰۴ و از راه تونل هری که حدود صد متر طول داشت فرار کنند.

۷۶ نفر از آنها آن شب از راه این طول فرار کردند اما گشتاپو پنجاه نفر از آنها را بعدا دستگیر کرد و به دستور هیتلر آنها را کشت.

تنها سه نفر توانستند به انگلستان برسند.

چارلز کلارک یکی از زندانیان سابق این اردوگاه که برای مراسم به لهستان سفر کرده می‌گوید زندان‌بانان از تعداد زندانیانی که موفق به فرار شدند بشدت یکه خورده بودند.

"من فکر می‌کنم آنها باورشان نمی‌شد چون قرار بود این اردوگاه ضدفرار باشد."

او می‌گوید: "به نظر من این دستاورد بسیار قابل توجهی بوده و بارها این را گفته‌ام که حفر تونل بدون هیچ ابزاری و در خفای کامل صورت گرفت."

"فکرش را بکنید، آنها چیزی را از دست دادند که در این هفتاد سال ما از آن بهره‌مند بودیم."

حق نشر عکس Getty Images
Image caption ریچارد اتنبورو در صحنه‌ای دیگر از فرار بزرگ

در مراسم امروز دوشنبه (چهارم فروردین، ۲۴ مارس) بین پنج تا ۱۰ نفر از زندانیان اردوگاه که هنوز زنده‌اند و خانواده‌های برخی از آنان حضور خواهند یافت.

پنجاه نفر از پرسنل نیروی هوایی بریتانیا پس از این مراسم مدت چهار روز به سمت "پوزنان" پیاده‌روی خواهند کرد تا در قبرستانی که پنجاه نفر از زندانیان جنگی دفن هستند به آنها ادای احترام کنند.

در سال ۱۹۶۳ در فیلمی با شرکت استیو مک‌کوئین، جیمز گارنر و ریچارد اتنبورو با عنوان فرار بزرگ ساخته شد که بدل به یکی از فیلم‌های کلاسیک تاریخ سینما شد.