تایلند از مشاهده تصویر ماهواره‌ای چند صد قطعه شناور در اقیانوس هند خبر داد

  • 27 مارس 2014 - 07 فروردین 1393

تازه‌ها

در حالیکه جستجو برای یافتن نشانه‌ای از هواپیمای ناپدید شده مالزیایی به نتیجه نرسیده و شرایط نامساعد هوا باعث توقف عملیات شده، تایلند هم از مشاهده قطعات احتمالی متعلق به این هواپیما خبر داده است.

روز پنجشنبه، ٧ فروردین (٢٧ مارس)، رئیس اداره اطلاعات زمین‌شناسی و فناوری فضایی تایلند در مصاحبه با بی‌بی‌سی تایید کرد که تصاویر ماهواره‌ای که این سازمان در اختیار دارد حاکی از وجود بین دویست تا سیصد جسم شناور بر آب های جنوب اقیانوس هند است.

به گفته وی، این اجسام بین دو تا پانزده یا شانزده متر طول دارد اما نمی‌توان تایید کرد که این اجسام قطعات متعلق به هواپیمای ناپدید شده مالزیایی است. دولت تایلند این اطلاعات را که برای مقامات مالزیایی ارسال کرده است.

حق نشر عکس Other
Image caption تصاویر ماهواره ای گرفته شده توسط ماهواره تایلندی

گزارش وجود تصاویر ماهواره‌ای از دو قطعه بزرگ شناور در منطقه کنونی عملیات جستجو نخستین بار توسط نخست وزیر استرالیا اعلام شد، و روز یکشنبه این هفته، منابع فرانسوی نیز از مشاهده بیش از دویست جسم شناور در منطقه خبر دادند و گفتند که این اجسام بین یک تا بیست و سه متر طول دارد.

کوتاه مدتی پس از ناپدید شدن هواپیما، منابع چینی گفتند تصاویر ماهواره‌ای از اجسام شناور در اختیار دارند اما در آن زمان، تعلق این اجسام به هواپیمای مالزیایی محتمل دانسته نشد.

در صورتی که تایید شود که تصاویر ماهواره‌ای متعلق به هواپیمای ناپدید شده مالزیایی است، سقوط این هواپیما تایید خواهد شد و به گمانه‌زنی در باره سرنوشت آن پایان خواهد داد. در عین حال، هنوز هم معلوم نیست که به چه دلیل هواپیما از مسیر معمول خود منحرف شد و، به گفته مقامات مالزیایی، ظاهرا تا تمام شدن بنزین، به پرواز بر فراز اقیانوس هند ادامه داد.

مقامات مالزیایی کمابیش سقوط هواپیما و کشته شدن سرنشینان آن را قطعی دانسته‌اند و شرکت هواپیمایی مالزی روز پنجشبنه با انتشار یک آگهی تمام صفحه‌ای در روزنامه‌های عمده آن کشور، مراتب همدردی خود را با بازماندگان قربانیان این رویداد ابراز داشت.

حق نشر عکس Getty
Image caption بدی شرایط جوی در روز پنجشنبه هواپیماهای اکتشافی را زمین‌گیر کرد

روز پنجشنبه عملیات جستجو با شرکت ده‌ها فروند کشتی و هواپیمای اکتشافی از کشورهای مختلف از بامداد روز پنجشنبه در منطقه مربوط به تصاویر ماهواره‌ای در جنوب اقیانوس هند آغاز شد اما ساعاتی بعد، تراکم ابر در ارتفاع پائین همراه با وزش باد و ریزش باران شدید باعث شد تا هواپیماهای اکتشافی قادر به ادامه عملیات جستجو نباشند.

این عملیات در منطقه‌ای متمرکز شده است که تصاویر ماهواره‌ای وجود احتمالی بیش از یکصد شیء شناور بر آب اقیانوس را نشان داده بود که ممکن است قطعات متعلق به هواپیمای مالزیایی باشد که روز ٨ ماه مارس با دویست و سی و نه مسافر و خدمه در مسیر پرواز از کوالالامپور، پایتخت مالزی، به مقصد پکن، پایتخت چین، ناپدید شد.

استرالیا در عملیات جستجو شرکت گسترده‌ای دارد و اداره امنیت دریایی آن کشور گفته است که یازده فروند هواپیمایی که برای این عملیات به منطقه اعزام شده بودند به پایگاه‌های خود بازگشته‌اند.

به گفته رئیس این اداره، پیش از تعلیق عملیات جستجوی هوایی، دو فروند هواپیمای اکتشافی ژاپنی و یک فروند هواپیمای متعلق به نیروی دریایی آمریکا نیز به منطقه رسیده بودند که آنها هم به پایگاه‌های خود بازگشته‌اند. وی گفته است که هنوز نمی‌توان پیش‌بینی کرد که از چه زمانی می‌توان عملیات جستجو را از سر گرفت.

هواپیماهای استرالیایی طی حدود یک هفته گذشته به طور مرتب به منطقه مشاهده ماهواره‌ای اجسام شناور اعزام شده‌اند اما هنوز نتوانسته‌اند این اجسام را بیابند و ماهیت آنها را تشخیص دهند.

پس از سقوط هواپیمای مالزیایی، مقامات این کشور در تلاش برای تعیین مسیر پرواز و سرنوشت این هواپیما، خواستار دریافت اطلاعات راداری و ماهواره‌ای از کشورهای مختلف از جمله مراکز نظامی این کشورها شدند و در مواردی نیز از کوتاهی در ارسال چنین اطلاعاتی شکایت کردند. بعضی از ناظران گفتند که احتمال دارد کشورهای منطقه به منظور جلوگیری از اطلاع‌رسانی در مورد گستره پوشش راداری خود از افشای اطلاعات رادارهای نظامی خودداری ورزند.

در عوض، به نظر می‌رسد که در روزهای اخیر، کشورهای مختلف بر سر انتشار تصاویر ماهواره‌ای به رقابت پرداخته‌اند. به گفته کارشناسان، تا زمانی که اجسام شناور مشاهده شده در تصاویر ماهواره‌ای از نزدیک بازرسی نشود، نمی توان قاطعانه گفت که به هواپیمای مالزیایی تعلق دارد.

آنچه از ماجرا می دانیم

حق نشر عکس BBC World Service

به گفته نخست وزیر مالزی، هواپیمای بوئینگ ۷۷۷ پرواز MH370 شرکت هواپیمایی این کشور در جنوب اقیانوس هند گم شده است، اما هنوز معلوم نیست که این هواپیما دقیقا کجا رفته و چه حوادثی به تغییر مسیر و گم شدن آن منجر شده است.

آنچه در این مورد می دانیم اینهاست:

۰۰:۴۱هشتم مارس (همه ساعت ها به وقت مالزی است): هواپیما با ۲۳۹ سرنشین که ۱۵۳ نفر آنها شهروندان چین بودند، فرودگاه بین المللی کوالالامپور را ترک کرد و قرار بود در ساعت ۶:۳۰ در پکن فرود بیاید. شرکت هواپیمایی مالزی می گوید که ارتباط با این هواپیما کمتر از یک ساعت پس از برخاستن آن از باند فرودگاه، قطع شده است.

۰۱:۰۷: آخرین ارتباط اتوماتیک میان کامپیوترهای داخل هواپیما و کامپیوترهای روی زمین برقرار شد. ارتباط بعدی که می بایست نیم ساعت پس از آن برقرار شود، هرگز برقرار نشد.

۰۱:۱۹: صدای کمک خلبان شنیده شد که به مرکز کنترل ترافیک هوایی مالزی گفت: "بسیار خب! شب به خیر". چند ثانیه بعد ترنسپوندر هواپیما که ارتباط با رادارهای زمینی را برقرار می کند خاموش شد. این درست زمانی بود که هواپیما برفراز دریای جنوب چین، از حریم هوایی مالزی خارج به حریم هوایی ویتنام وارد شد.

۰۱:۲۱: به گفته مقامات سازمان هوایی ویتنام، هواپیما تماس برنامه ریزی شده با مرکز کنترل ترافیک هوایی شهر هو چای مین را برقرار نکرد.

۰۲:۱۵: رادارهای نظامی مالزی پرواز MH370 را در جنوب جزیره فوکت در تنگه مالاکا ردگیری کردند که در غرب آخرین نقطه ای قرار دارد که آخرین بار هواپیما از آنجا با برج مراقبت و رادارهای زمینی تماس داشت. اطلاعات ثبت شده توسط رادارهای نظامی تایلند هم تأیید می کند که هواپیما ابتدا به سوی غرب و سپس به سوی شمال بر فراز دریای آندامان پرواز کرده بود.

۰۸:۱۱: هفت ساعت پس از قطع ارتباط هواپیما با مرکز کنترل ترافیک هوایی، ماهواره ای بر فراز اقیانوس هند سیگنال‌هایی را دریافت کرد که از هواپیما به طور خودکار برای تأیید ارتباط با مراکز زمینی ارسال می شود. این موضوع یک هفته پس از ناپدید شدن هواپیما اعلام شد و از آن نتیجه گرفته شد که هواپیما در یکی از دو دالان شمالی یا جنوبی حرکت کرده است. یعنی یا به سمت شمال بر فراز گسترده ای از تایلند تا قزاقستان در شمال، یا به سمت جنوب بر فراز اندونزی و جنوب اقیانوس هند.

۰۸:۱۹: شواهدی از ارسال نوعی سیگنال مشابه در این زمان از هواپیما وجود دارد اما به گفته وزیر حمل و نقل مالزی، کارشناسان هنوز در حال بررسی این شواهد هستند.

۰۹:۱۵: سیگنال اتوماتیک بعدی می بایست در این زمان از هواپیما ارسال شود، اما نه در این لحظه و نه پس از آن سیگنالی از هواپیما ارسال نشد.

ابهامات و احتمالات

در حالی که تقریبا قطعی است که هواپیمای ناپدید شده مالزی در جنوب اقیانوس هند سقوط کرده و همه سرنشینان آن کشته شده اند، هنوز پرسش های زیادی در مورد این ماجرا باقی است.

چرا هواپیما ناگهان به سمت چپ چرخید؟

اطلاعات ثبت شده توسط رادارهای نظامی نشان می دهد که پرواز MH370 هنگامی که ارتباطش با برج مراقبت و رادارهای زمینی قطع شد، ناگهان به سمت غرب چرخید. کارشناسان می گویند که این نوع چرخش ناگهانی "بسیار نادر" است و تنها دلیلی که ممکن است خلبانان چنین چرخشی انجام دهند، این است که هواپیما دچار مشکل جدی شده باشد و آنها بخواهند تغییر مسیر دهند و هواپیما را در خشکی فرود بیاورند. این مشکل می تواند آتشسوزی، کاهش ناگهانی فشار داخل کابین یا قرار گرفتن هواپیمایی دیگر در مسیر حرکت باشد. سوءنیت خلبان یا شخصی که وارد کابین خلبان شده باشد هم می تواند دلیل دیگر باشد. اما تا وقتی جعبه سیاه هواپیما پیدا نشود، این موضوع روشن نخواهد شد.

آیا ممکن است خلبان قصد خودکشی کرده باشد؟

خیلی از رسانه ها به این احتمال اشاره کرده اند. اگر این طور باشد، نخستین بار نخواهد بود که چنین اتفاقی می افتد. سقوط پرواز ۹۹۰ هواپیمایی مصر در سال ۱۹۹۹ و پرواز ۱۸۵ سیلک ایر در سال ۱۹۹۷ هر دو ناشی از اقدام عمدی خلبان بود. از سال ۱۹۷۶ تاکنون هشت سانحه سقوط هواپیما مرتبط با خودکشی خلبان گزارش شده است. اما تا کنون هیچ شاهد و مدرکی از بازرسی و تحقیقات وسیع در مورد خلبان یا کمک خلبان پرواز MH370 منتشر نشده است که این احتمال را تقویت کند. گفته می شد که کمک خلبان به دلیل جدا شدن از همسرش حال خوشی نداشته، اما تا کنون اطلاع موثقی از نامناسب بودن وضعیت روحی او به دست نیامده است. گزارش شده که پلیس هنوز در حال بررسی شبیه ساز پروازی است که خلبان در خانه خود داشته است. کارشناسان می گویند که شواهد کافی برای تأیید یا رد قطعی فرضیه خودکشی وجود ندارد.

آیا ممکن است هواپیماربایی در کار باشد؟

پس از حملات ۱۱ سپتامبر، برای کابین خلبان در هواپیماهای مسافربری درهایی کارگذاشته شد که جلوی ورود بدون اجازه به کابین را بگیرد. کارشناسان می گویند که این درها ضد گلوله است و حتی با تبر نمی توان به آنها صدمه زد. بنابراین به نظر می رسد که وارد شدن به زور به کابین خلبان محتمل نیست. اما یک خلبان سابق که خواست هویتش محفوظ بماند به بی‌بی‌سی گفت که راهی برای از کار انداختن قفل این درها وجود دارد. ضمن اینکه در طول پرواز زمان هایی هست که خدمه و خلبان ها در را باز می کنند تا به کابین وارد یا از آن خارج شوند. (بعضی شرکت های هواپیمایی دو در کار می گذارند تا ایمنی بیشتر شود). اما حتی در صورت اقدام به هواپیماربایی و ورود هواپیماربایان به کابین خلبان، خلبان ها یا خدمه به راحتی می توانند پیام بفرستند و خطر را به مرکز کنترل اطلاع دهند. درهای ایمنی همانطور که جلوی ورود بدون اجازه را می گیرند، در صورت وقوع حادثه ناگهانی، مانع از اقدام خدمه ای که خارج از کابین است می شوند. ماه گذشته کمک خلبان یک هواپیمای اتیوپی صبر کرد تا خلبان برای استفاده از توالت از کابین خارج شود، بعد هواپیما را ربود و آن را به سوئیس برد. احتمال دیگر این است که خلبان ها مسافر یا مسافرانی را داخل کابین ببرند. عکس هایی از کمک خلبان پرواز MH370 منتشر شده است که نشان می دهد او در گذشته در جریان یک پرواز، جهانگردان نوجوان را داخل کابین خلبان برده است.

آیا ممکن است ماجرا در اثر اتفاق باشد؟

تا به حال تئوری هایی که مطرح شده عمدتا بر پایه این نظر مقامات مالزی بوده است که سیستم ارتباطی و ترانسپوندر هواپیما عمدا خاموش شده است. اما یک کارشناس می گوید که همه اینها ممکن است در اثر وقوع یک سلسله اتفاق هم رخ داده باشد. مثلا آتشسوزی در بخش کوچکی از هواپیما ممکن است سیستم ها را از کار انداخته باشد بدون اینکه به هواپیما صدمه جدی زده باشد. بعد کاهش فشار اتفاق افتاده باشد، اما نه به صورت ناگهانی، بلکه به صورت تدریجی. این کارشناس سانحه سقوط پرواز ۵۲۲ هواپیمایی هلیوس را در سال ۲۰۰۵ در یونان یادآوری می کند که در آن کاهش فشار هوای داخل کابین و کمبود اکسیژن باعث بی حال شدن خدمه شد، اما هواپیما روی سیستم خودکار به پرواز ادامه داد تا به کوه برخورد کرد. "اگر این هواپیما به کوه نمی خورد، آنقدر به پرواز ادامه می داد تا سوختش تمام شود". خلبان ها می گویند یکی از نخستین اقدامات در تمرین های وضعیت اضطراری، فرستادن پیام به مرکز کنترل ترافیک هوایی یا نوع دیگری از پیام رسانی است. بنابراین اگر ناپدید شدن MH370 در اثر اتفاق بوده باشد، می بایست حادثه ای در لحظات اول هرگونه امکان ارتباط با خارج را از کار انداخته باشد.

چرا وقتی رادار هواپیما خاموش شد، کسی کاری نکرد؟

وقتی هواپیما بر فراز دریای جنوب چین از کنترل ترافیک هوایی مالزی به حریم هوایی ویتنام وارد شد، ترانسپوندر آن خاموش شد. این سئوال مطرح است که چرا کسی روی زمین بلافاصله اعلام خطر نکرد. می شد از هواپیماهای دیگر که در آن نزدیکی پرواز می کردند خواست که تلاش کنند با هواپیمای ناپدید شده تماس بگیرند. اما یک خلبان سابق بوئینگ ۷۷۷ بر اساس حافظه می گوید که از زمان خارج شدن هواپیماها از دایره کنترل ترافیک هوایی مالزی تا ورود آنها به حریم هوایی ویتنام یک فرجه ده دقیقه ای وجود دارد. بنابراین می توان نتیجه گرفت که احتمالا هیچ کس روی زمین بلافاصله متوجه ناپدید شدن هواپیما از صفحه رادار نشده است. مرکز کنترل ترافیک هوایی مالزی با هواپیما خداحافظی کرده و دیگر کاری به آن نداشته و در ویتنام هم تا چندین دقیقه بعد کسی منتظر هواپیما نبوده است. علاوه براین، حتی اگر مرکز کنترل ترافیک هوایی متوجه ناپدید شدن هواپیما شود، لزوما آن را فورا اعلام نمی کند.

چرا ماهواره‌های نظامی هواپیما را پیدا نمی‌کنند؟

جستجو برای بقایای هواپیما در اقیانوس هند در غرب استرالیا بر تصاویری متکی است که ماهواره های تجاری ارائه می کنند. کارشناسان می گویند که ۲۰ ماهواره شناخته شده توانایی تصویربرداری با کیفیت لازم در آن بخش از اقیانوس هند را دارند که احتمالا ده تا از آنها روزانه عکس برداری می کنند. این تصاویر حدود دو تا سه ساعت بعد روی زمین قابل دسترس است. تحلیل این همه تصویر از چنان منطقه پر وسعتی کاری بسیار وقت گیر است. ماهواره های نظامی و دولتی هم وجود دارند که در جستجو برای هواپیمای ناپدید شده مشارکت نداشتند. این موضوع باعث رواج این شایعه شده که سرنوشت هواپیما پیش از آنکه اعلام شود برای آنها معلوم شده بود. نویسنده کتابی در باره سانحه هوایی پرواز ۲۳۲ می گوید که ماهواره های نظامی پرواز یک موشک بالستیک را که کوچکتر از هواپیماست و خیلی هم سریع تر حرکت می کند دنبال می کنند، چطور نمی توانند یک هواپیما را ردگیری کنند؟ اما یک کارشناس دیگر می گوید که ماهواره های نظامی برای منظور دیگری تنظیم شده اند. موشک های بالستیک چهار یا پنج برابر هواپیماهای مسافربری اوج می گیرند و سرعت و مسیر حرکت آنها به کلی متفاوت است. ماهواره های نظامی برای ردگیری در آن ارتفاع و حرکت هایی در آن مسیر و با آن سرعت برنامه ریزی شده اند و نمی توانند هواپیماها را ردگیری کنند.

آیا هواپیما به آرامی روی آب نشسته یا پس از پایان سوخت ناگهان به آب افتاده؟

آخرین لحظات عمر پرواز MH370 به این بستگی دارد که آیا هنوز توسط خلبان هدایت می شده یا نه. کارشناسان می گویند که هواپیمایی با آن مشخصات، می تواند تا ۵۰ مایل هم با موتور خاموش پرواز کند و به آرامی از ارتفاع خود بکاهد. اما اگر خلبان به هر دلیل کنترل هواپیما را در دست نداشته باشد، احتمالا ناگهان به دریا می افتد.

چرا مسافران از موبایل های خود برای تماس گرفتن استفاده نکردند؟

یکی از سئوالاتی که خیلی ها می پرسند این است که اگر مسافران متوجه شده بودند که چیزی غیر عادی در جریان است، چرا با موبایل موضوع را به بستگان خود اطلاع ندادند؟ این سئوال به ویژه با توجه به این واقعیت مطرح می شود که در جریان حوادث ۱۱ سپتامبر، مسافران هواپیمای یونایتد ۹۳ با موبایل با کسانی روی زمین تماس گرفته بودند. اما کارشناسان می گویند که بسیار بسیار بعید و تقریبا غیرممکن است که کسی در ارتفاع ۳۰ هزار پایی بتواند با استفاده از موبایل تماس برقرار کند. موبایل حتی در جاده های دورافتاده هم آنتن نمی دهد و به سختی کار می کند چه برسد به داخل هواپیمایی که در ارتفاع هفت مایلی با سرعت ۵۰۰ مایل در ساعت در حرکت است.

مطالب مرتبط