واحدهای نظامی اوکراین به پیشروی 'علیه تروریست‌های مسلح' ادامه می‌دهند

حق نشر عکس AP
Image caption نیروهای دولتی اوکراین نخستین مرحله از عملیات "ضدتروریستی" خود را در کراماتورسک تکمیل کردند

نیروهای دولتی اوکراین یکی از مناطق حساس اشغال شده توسط شبه نظامیان مسلح را باز پس گرفته‌اند و یک مقام دولتی از مهارت رزمی این شبه نظامیان سخن گفته است.

روز چهارشنبه، ٢٧ فروردین (١٦ آوریل)، مقامات اوکراینی اعلام کردند که نیروهای دولتی در نخستین مرحله از عملیات "ضد تروریستی" علیه شبه نظامیان مسلح طرفدار روسیه، یک فرودگاه نظامی واقع در شهر کراماتورسک، در استان دونتسک در شرق این کشور را از نیروهای دشمن پاکسازی کرده و کنترل آن را باز پس گرفته‌اند.

عملیات نیروهای دولتی اوکراین علیه شبه نظامیان طرفدار روسیه از روز گذشته آغاز شده و منابع رسمی این کشور از آن با عنوان "عملیات گسترده ضد تروریستی" نام برده‌اند. مقامات دولتی، شبه نظامیان مسلح طرفدار روسیه را به اقدامات تروریستی متهم کرده و عملیات کنونی تحت فرماندهی "مرکز ضد تروریسم سازمان خدمات امنیتی اوکراین" به اجرا در آمده است و نیروهای ویژه پلیس و افراد مسلح این سازمان به عنوان واحدهای پیشرو در این عملیات شرکت دارند.

اولکساندر تورچینف، رئیس جمهوری موقت اوکراین، گفته است که عملیات "پاکسازی" در چند مرحله به اجرا در خواهد آمد و پایگاه هوایی واقع در فرمانداری اسلوویانسک یکی از چندین شهر در شرق اوکراین است که مراکز دولتی آنها در اشغال شبه نظامیان طرفدار روسیه است. آقای تورچینف در سخنانی در پارلمان این کشور گفت که "نیروهای دولتی فرودگاه شهر کراماتروسک را آزاد کرده‌اند و اطمینان دارم که به زودی، اثری از تروریستهای مسلح در استان دونتسک باقی نخواهد ماند."

حق نشر عکس AFP
Image caption بعید است تورچینف بدون نوعی هماهنگی یا تفاهم ضمنی بین‌المللی به اقدام نظامی دست زده باشد

براساس گزارش‌های خبری، واحدهای زرهی ارتش اوکراین، متشکل از تانک‌های سبک و نفربرهای زرهی، در نقطه‌ای حدود چهل کیلومتری شمال شهر اسلوویان، مرکز این فرمانداری تجمع کرده اند و ظاهرا برای پیشروی به سوی این شهر آماده می‌شوند.

تصمیم دولت اوکراین به اعزام واحدهای "ضد تروریستی" برای مقابله با شبه نظامیانی که عملا بدون مواجهه با هیچگونه مقاومتی، کنترل بخش هایی از شرق اوکراین را در دست گرفته اند، نخستین واکنش نظامی عمده دولت مرکزی به تحولات اخیر در این کشور است هر چند از چند روز پیش، مقامات دولتی هشدار داده بودند که در صورت ادامه اشغال مراکز دولتی توسط "تروریست های مسلح" ناگزیر به عملیات نظامی دست خواهند زد.

به گفته ناظران، بعید است که تصمیم دولت اوکراین برای رویارویی مسلحانه با شبه نظامیان مسلح بدون نوعی هماهنگی بین المللی صورت گرفته باشد به خصوص اینکه واحدهای ارتش روسیه، با امکاناتی به مراتب بیشتر از اوکراین، در نزدیکی مرز دو کشور مستقر هستند و تردیدی وجود ندارد که شبه نظامیان مسلح نیز بدون دریافت کمک و حمایت مستقیم روسیه به عملیات روزهای اخیر مبادرت نمی کردند.

در عین حال، ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه، در تماس تلفنی با دبیرکل سازمان ملل، اعزام واحدهای مسلح اوکراین به مناطق تحت اشغال شبه نظامیان را "اقدامی مغایر قانون اساسی" اوکراین توصیف و دولت اوکراین را متهم کرده است که به سرکوب "تظاهرات مسالمت آمیز" مردم این کشور مبادرت ورزیده است. وی خواستار محکومیت اوکراین از سوی سازمان ملل شد.

در مقابل، ایالات متحده از این اقدام حمایت کرده و گفته است که دولت اوکراین حق داشته نسبت به عملیات خصومت آمیز گروه های مسلح واکنش لازم را نشان دهد. جی کاری، سخنگوی کاخ سفید گفته است: "اطلاعات ما حاکی از آن است که دولت اوکراین می‌کوشد اوضاع را در شرق این کشور آرام کند و ما شاهد اقدامات سنجیده و متناسب نیروهای دولتی بوده‌ایم."

در همانحال، به گزارش خبرگزاری اینترفاکس اوکراین، واسیل کروتوف، رئیس مرکز عملیات ضد تروریستی اوکراین، گفته است که در جریان بازپس گیری فرودگاه کراماتورسک مشخص شد که افراد مسلحی که این محل را اشغال کرده اند از درجه بالایی از مهارت نظامی برخوردارند.

آقای کروتوف که در یک نشست خبری سخن می گفت، افزود که "ما در برابر خود حریفانی کاملا جدی، کارکشته و حرفه‌ای را داریم و باید اذعان کنم که آنان دارای آمادگی رزمی، دانش نظامی و درک تاکتیکی قابل توجهی هستند." این مقام دولتی تلویحا دولت روسیه را به آموزش و حتی اعزام این افراد متهم کرده و گفته است که به نظر می رسد آنان "از تجربه و آموزش کاملی در مناطق مختلف جهان و موطن خود برخوردار بوده‌اند."

بحران سیاسی اوکراین در ماه نوامبر سال گذشته و با اعتراض علیه تصمیم ویکتور یانوکوویچ، رئیس جمهوری طرفدار روسیه، در انصراف از گسترش روابط اقتصادی با اتحادیه اروپا آغاز شد و در پی برخورد خونین نیروهای دولتی با معترضان در ماه فوریه، تصمیم پارلمان اوکراین به برکناری آقای یانوکوویچ در ٢٢ فوریه سال جاری را در پی آورد. این اقدام خشم دولت روسیه را برانگیخت.

حق نشر عکس Reuters
Image caption طرفداران روسیه با ایجاد موانع در صدد جلوگیری از ورود نیروهای دولتی برآمده بودند

در پی استقرار دولت موقت و اعلام برنامه برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در ماه مه، گروه‌های طرفدار روسیه در شبه جزیره کریمه دست به تظاهرات زدند و گروه‌های مسلح ظاهرا با حمایت واحدهای نظامی روسی مستقر در پایگاه دریایی آن کشور در کریمه، مراکز دولتی را اشغال کردند. در روزهای بعد، پارلمان کریمه به الحاق این منطقه به روسیه رای داد و روز ١٨ مارس، ولادیمیر پوتین معاهده الحاق کریمه را امضا کرد که بعدا به تصویب پارلمان روسیه نیز رسید.

به گفته منابع غربی، با وجود جدایی کریمه از اوکراین، دولت روسیه همچنان به اقداماتی جهت تجزیه خاک اوکراین ادامه می‌دهد. دولت روسیه این اتهام را رد کرده اما تاکید داشته که برای حل بحران سیاسی در اوکراین، لازم است این کشور تحت یک نظام فدرال قرار گیرد به نحوی که مناطقی که اکثریت جمعیت آنها را روس تباران تشکیل می دهند از اختیارات گسترده تری برخوردار شوند.

به گفته ناظران، در صورتی که اقدام نظامی دولت اوکراین با توافق یا دست کم تفاهم ضمنی روسیه صورت گرفته باشد، مشخص نیست که آیا برنامه‌های ولادیمیر پوتین در مورد اوکراین با انضمام کریمه تکمیل شده یا اینکه وی نگران آن است که فشار بیشتر بر اوکراین، ولو اینکه باعث افزایش نفوذ روسیه در شرق این کشور شود، در بلند مدت به زیان روسیه تمام خواهد شد.

چنین فشاری می تواند خصومت اکثریت مردم اوکراین علیه روسیه را در پی آورد و علاوه بر آن، باعث نگرانی کشورهای همسایه روسیه در این مورد شود که ممکن است مسکو به بهانه حمایت از اقلیت روس‌تبار ساکن این کشورها یا دفاع از منافع منطقه‌ای خود، آنها را هدف تهاجم نظامی قرار دهد. در چنین صورتی، این کشورها به جای تمایل به تحکیم روابط با روسیه، قاعدتا در صدد یافتن متحدان و حامیان دیگری برخواهند آمد.

تحولات اخیر اوکراین در حالی گزارش می‌شود که قرار است روز پنجشنبه، نمایندگان آمریکا، روسیه، اتحادیه اروپا و اوکراین به منظور یافتن راهی برای حل بحران این کشور جلسه‌ای تشکیل دهند.