مردم کریمه سئوالات خود را با پوتین مطرح کردند

حق نشر عکس AFP
Image caption پوتین در تماس مستقیم سالیانه با مردم دخالت روسیه در اوکراین را تکذیب کرد

در آستانه برگزاری اجلاس بین‌المللی بررسی بحران اوکراین، ساکنان شبه جزیره کریمه سئوالات خود را از رئیس جمهوری روسیه مطرح کردند.

روز پنجشنبه، ۲۸ فروردین (۱۷ آوریل)، ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه، در یک برنامه پرسش و پاسخ تلویزیونی به سئوالات شهروندان این کشور پاسخ داد و برای اولین بار، ساکنان شبه جزیره کریمه هم که ماه گذشته میلادی رسما به شهروندان روسی تبدیل شدند، امکان طرح سئوالات خود را از طریق ارتباط ویدیویی با این برنامه یافتند.

این برنامه تلویزیونی هر سال یک بار به طور زنده اجرا می‌شود و مجریان برنامه پیشاپیش اعلام کرده‌ بودند که اهالی شبه جزیره کریمه نیز اجازه دارند با رئیس جمهوری روسیه گفتگو کنند.

آقای پوتین در پاسخ به سئوالاتی در مورد سیاست روسیه در قبال اوکراین، گفت که گزارش‌های حاکی از حضور نیروهای روسی در شرق اوکراین بی‌اساس است و دولت روسیه در تحولات داخلی اوکراین دخالتی ندارد. رئیس جمهوری روسیه دولت اوکراین را به خاطر اعزام نیروهای نظامی برای پاکسازی مراکز دولتی شرق این کشور از شبه نظامیان مسلح مورد انتقاد قرار داد و آن را "اقدامی جنایتکارانه علیه شهروندان عادی" توصیف کرد.

وی در عین حال تاکید ورزید که راه حل بحران کنونی اوکراین، مذاکره و مصالحه دولت آن کشور با شهروندان روس تبار اوکراینی و جلب همکاری آنان است و گفت که نشست روز پنجشنبه در ژنو گامی مهم برای پایان دادن به وضعیت کنونی است.

بحران سیاسی اوکراین در ماه نوامبر سال گذشته با اعتراض به تصمیم ویکتور یانوکوویچ، رئیس جمهوری مخلوع آن کشور برای لغو برنامه گسترش همکاری با اتحادیه اروپا و پیگیری سیاست تقویت روابط با روسیه آغاز شد و در پی حمله نیروهای امنیتی به تظاهرکنندگان در ماه فوریه، رای پارلمان اوکراین در برکناری آقای یانوکوویچ را در پی آورد.

در ماه مارس و در حالیکه شبه نظامیان مسلح طرفدار روسیه بر جمهوری خودگردان کریمه تسلط یافته بودند، پارلمان محلی این سرزمین به الحاق کریمه به روسیه رای داد و به این منظور، پیمانی را با دولت روسیه امضا کرد که بعدا در پارلمان روسیه به تصویب رسید.

حق نشر عکس Reuters
Image caption ساکنان کریمه شهروندی روسیه را دریافت کرده و می‌توانند سئوالات خود را از پوتین مطرح کنند

در حالیکه دولت اوکراین و بسیاری دیگر از کشورهای جهان اقدام روسیه در انضمام شبه جزیره کریمه را غیرقانونی می‌دانند، نظرسنجی‌ها حاکی از آن است که این اقدام باعث افزایش محبوبیت آقای پوتین در میان مردم روسیه شده است. انتظار می‌رود در جریان برنامه پرسش و پاسخ مستقیم رئیس جمهوری، که از یک شبکه طرفدار دولت پخش خواهد شد، اقدام آقای پوتین در الحاق شبه جزیره کریمه با استقبال بسیاری از پرسش کنندگان مواجه شود.

ولادیمیر پوتین که از سال ۱۹۹۹ در سمت‌های نخست وزیر، کفیل ریاست جمهوری، رئیس جمهوری، نخست وزیر و رئیس جمهوری برای بار دوم عملا رهبری روسیه را در دست داشته، این نظر را مطرح کرده است که مردم روسیه به طور سنتی به رهبری مقتدر و نیرومند معتقد هستند که باید از موقعیت روسیه به عنوان یک ابرقدرت جهانی دفاع کند.

تنش در داخل و خارج از اوکراین

همزمان، قرار است روز پنجشنبه وزیران خارجه و مقامات ارشد آمریکا، روسیه، اتحادیه اروپا و اوکراین برای بررسی نحوه پایان دادن به بحران کنونی در اوکراین و به خصوص جلوگیری از اقدام نظامی احتمالی روسیه برای تجزیه این کشور در اجلاسی در ژنو شرکت کنند.

این اجلاس در حالی برگزار می‌شود که تنش فعلی در روابط آمریکا و روسیه از زمان پایان جنگ سرد تا کنون بی سابقه توصیف شده و برخی از ناظران نشست روز پنجشنبه را با مذاکرات شرق و غرب در دوران جنگ سرد در ژنو مقایسه کرده‌اند.

در حالیکه گزارش‌هایی از تمرکز واحدهای ارتش روسیه در نزدیکی مرز مشترک با اوکراین انتشار یافته، روز گذشته مقامات ناتو اعلام کردند که در واکنش به اقدامات روسیه در "بی ثبات کردن اوکراین" حضور نظامی این پیمان در اروپای شرقی تقویت خواهد شد هر چند آمریکا همچنان تاکید داشته که به یافتن راه حلی دیپلماتیک برای بحران اوکراین متعهداست.

حق نشر عکس Getty
Image caption غرب از روسیه خواسته به تجهیز و حمایت از شبه‌نظامیان مخالف دولت اوکراین خاتمه دهد

اولویت اوکراین و کشورهای غربی در اجلاس روز پنجشنبه، وادار کردن روسیه به خلع سلاح و فراخوانی شبه نظامیان طرفدار روسیه است که مراکز دولتی را در شماری از شهرهای مناطق عمدتا روس‌نشین شرق اوکراین اشغال کرده‌اند. دولت روسیه هرگونه ارتباطی با این افراد را تکذیب کرده و آنان را شهروندان عادی اوکراین دانسته که صرفا نگران آینده خود هستند.

کشورهای غربی در واکنش به آنچه که مداخله آشکار روسیه در اوکراین می‌خوانند، محدودیت‌هایی را علیه برخی مقامات و ثروتمندان وابسته به دولت روسیه وضع کرده اند اما تا کنون از تحریم موثر علیه اقتصاد آن کشور خودداری ورزیده‌اند. به گفته ناظران، در صورت شکست مذاکرات ژنو، ممکن است غرب چاره‌ای جز تحریم اقتصادی روسیه نداشته باشد.

به گفته ناظران، اقتصاد روسیه در سال های اخیر از شرایط نسبتا مساعدی برخوردار شده که تا حدود زیادی ناشی از ارتباط اقتصادی با کشورهای غربی و جلب سرمایه گذاران خارجی بوده است که در شرایط رکودی تمایل چندانی به سرمایه گذاری در کشورهای غربی نداشته‌اند. با بهبود چشم انداز اقتصادی و ایجاد زمینه‌های مساعدتر سرمایه گذاری در کشورهای غربی، جذابیت روسیه به عنوان محلی برای جلب سرمایه خارجی کاهش خواهد یافت و تحریم احتمالی آن کشور این روند را تشدید خواهد کرد.

دولت روسیه در سال‌های اخیر نسبت به تمایل برخی کشورهای اروپای شرقی و جمهوری‌های اتحاد شوروی سابق، مانند اوکراین، به گسترش روابط اقتصادی و سیاسی و در مواردی، جلب حمایت نظامی غرب ابراز نگرانی کرده و آن را تعدی غرب به "حوزه نفوذ" خود دانسته و در مواردی توانسته است سیاست کشورهای غربی به خصوص آمریکا را در این مورد تغییر دهد. خودداری ایالات متحده از استقرار تجهیزات دفاع ضدموشکی در کشورهای "حوزه نفوذ" روسیه از جمله این تغییرات بوده است.

به گفته برخی ناظران، اقدام روسیه در تصرف کریمه و تلاش احتمالی برای تجزیه اوکراین ممکن است به طور موقت باعث بهبود وجهه داخلی ولادیمیر پوتین شود اما می‌تواند در بلند مدت به روابط روسیه با کشورهای همسایه و متحدان آن کشور زیان برساند و آنها را به جای تحکیم روابط با روسیه، به جلب حمایت غرب ترغیب کند. از نظر این کشورها، تحولات اوکراین می‌تواند چنین تعبیر شود که دولت روسیه ممکن است در آینده به بهانه حفظ منافع منطقه‌ای خود یا حمایت از روس تباران ساکن کشورهای دیگر، به مداخله سیاسی و حتی نظامی در این کشورها مبادرت ورزد.

بحران اوکراین همچنین ممکن است باعث تقویت موضع مخالفان رویکرد مسالمت آمیزتر دولت باراک اوباما در سیاست خارجی شود و شرایط دشوارتری را برای سیاست خارجی روسیه ایجاد کند.

مطالب مرتبط