تبلیغات ضد یهودی در اوکراين و بازگشت نگرانی‌های قدیمی

حق نشر عکس BBC World Service

هفته پیش گروهی از مردان نقاب‌دار در شهر دونتسک در شرق اوکراین، اعلامیه های ضد یهودی و تهدید آمیز پخش کردند. این اعلامیه ها مهر گروههای جدایی طلب طرفدار روسیه موسوم به "جمهوری مردمی دونتسک" را داشتند، اگرچه این گروه گفت که چنین اعلامیه هایی را صادر نکرده و آن را اقدام مخالفان این گروه برای فریب دادن افکار عمومی دانست.

اما با این وجود به نظر می رسد که پخش این اعلامیه ها بخشی از یک کارزار پوشیده و ناشناس با هدف ارعاب اقلیت های قومی و مذهبی ساکن اوکراین است.

آسیا کریمر زن یهودی ساکن شهر دونتسک می گوید وقتی در فیسبوک اطلاعیه ای را دید که در آن به یهودیان هشدار می داد که یا برای پرداخت مالیات ثبت نام کرده و یا این شهر را ترک کنند، از ته دل به این موضوع خندید.

آسیا می گوید:"واقعا مسخره بود. ما یهودی ها هیچوقت اینجا مشکلی نداشته ایم. دوستان من چه اوکراینی و چه روس، به اعتقادات مذهبی من احترام می گذارند. بنابراین دیدن آن اعلامیه مسخره و در عین حال نگران کننده بود."

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption جدایی طلبان طرفدار روسیه در شهر دونتسک مشارکت در توزیع این اطلاعیه ها را تکذیب کرده اند.

این اطلاعیه که علامت گروههای جدایی طلب طرفدار روسیه روی آن چاپ شده بود، توسط مردان نقابدار در اطراف یکی از کنیسه های مهم شهر دونتسک پخش شدند.

رهبران این گروه جدایی طلب موسوم به "جمهوری مردمی دونتسک" دخالت در این اقدام را تکذیب کرده و مدعی شدند که دولت مرکزی اوکراین با یک چنین اقدامات تحریک آمیزی و نسبت دادن آن به نیروهای طرفدار روسیه، قصد دارد به اعتبار آنها ضربه بزند.

تهدید و ارعاب

اما فارغ از اینکه چه افراد و یا گروهی این اعلامیه را تهیه و پخش کرده باشند، صرف توزیع این نوع مطالب برای پانزده هزار یهودی ساکن شهر دونتسک نگران کننده است.

آسیا کریمر از یهودیان ساکن دونتسک به بی بی سی گفت:" این اعلامیه هم یکی دیگر از مظاهر همه حوادث زشتی است که در ماههای اخیر اینجا روی داده است. به نظر من وقوع یک چنین حوادثی به این معنا نیست که در آینده نزدیک خطرهای جدی یهودیان را تهدید می کند. ولی همه این اقدامات بخشی از یک تلاش گسترده برای تحریک کردن مردم به رویاروئی های خشونت بار است."

خانواده آسیا کریمر با احساسات و اقدامات ضد یهودی آشنایی تاریخی دارد. در سال ۱۹۴۱ که ارتش آلمان نازی این مناطق را تصرف کرد پنج تن از اعضای خانواده او توسط آلمانها زنده به گور شدند. در سالهای بعد نیز تعداد دیگری از اعضای خانواده‌اش به قتل رسیدند.

اما بخش اعظم زندگی آسیا کریمر که اکنون ۶۶ ساله است، در شرق اوکراین صلح آمیز و در آرامش طی شده است. از زمان فروپاشی اتحاد شوروی او برای مهاجرت به خارج فرصت های متعددی داشت ولی هیچگاه تصمیم نگرفت اوکراین را ترک کند. اما از چند هفته پیش فراگیری زبان آلمانی را شروع کرده است.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آسیا کریمر(راست) این اطلاعیه را روی شبکه فیس بوک دید. او برای اولین بار در عمرش به فکر مهاجرت افتاده است.

خانم کریمر می گوید:"من دارم در مورد رفتن به آلمان فکر می کنم و این اولین باری است که به مهاجرت فکر می کنم . من از روسیه، نه مردم آن کشور بلکه از دولت روسیه می ترسم. به نظر من غرب خطر ولادیمیر پوتین را دست کم گرفته است."

پینخاس ویشندسکی خاخام ارشد ناحیه دونباس در شرق اوکراین می گوید:" اینطور به نظر می رسد که افراد و یا گروهی آگاهانه دارد ما را به سمت کشمکش و رقابت سیاسی بین روسیه واوکراین سوق می دهد." او بارها از نهادهای امنیتی اوکراین خواسته است که اقدامات لازم را برای حفاظت از امنیت یهودیان انجام دهند ولی تاکنون به هیچیک از این درخواست ها پاسخ داده نشده است.

پخش این اطلاعیه ها بخشی از یک کارزار گسترده تر، ناشناس و پنهانی برای تهدید و ارعاب اقلیت های قومی و مذهبی ساکن اوکراین است.

در روند الحاق ناحیه کریمه به فدراسیون روسیه، تاتارها نیز که از قدیمی ترین گروههای قدمی ساکن ناحیه کریمه هستند، به اشکال مشابهی مورد تهدید قرار گرفتند. در سالهای دهه ۱۹۴۰ استالین تقریبا تمامی جمعیت تاتارهای ساکن کریمه را که مسلمان هستند به نقاط مختلف آسیای میانه تبعید کرد.

بسیاری از آنها در دهه ۱۹۸۰ به کریمه بازگشتند. ولی ماه گذشته و همزمان با تصرف پایگاههای نظامی و نقاط استراتژیک ناحیه کریمه توسط ارتش روسیه، گروهی از مردان جوان و مسلح به چماق به محله هایی که ساکنان آن تاتارها هستند رفته و روی در و دیوار خانه های آنها علامت صلیب کشیدند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption پینخاس ویشندسکی خاخام ارشد ناحیه دونباس در شرق اوکراین از دولت خواسته است که با اقدامات ویژه ای امنیت یهودیان را تضمین کند.

رستم قدیرف یک تاتار ساکن شهر باغچه سرای در ناحیه کریمه که روی در خانه او نیز علامت صلیب کشیده بودند به بی بی سی گفت:" پلیس استالین هم درست در روزهای قبل از تبعید کردن ما به آسیای میانه همین کار را کرد. من دقیقا نمی دانم که چه افرادی این کار را می کنند ولی هدف آنها ارعاب ما است."

ولادیمیر پوتین دولت موقت اوکراین را به نقض حقوق شهروندان روس ساکن اوکراین متهم کرده است. دولت روسیه می گوید که گروههای ناسیونالیست اوکراینی و به خصوص گروه ناسیونالیست تندرو موسوم به "جناح راست" فاشیست هستند.

از زمان فروپاشی اتحاد شوروی، هیچیک از دولتهای حاکم بر اوکراین قوانین لازم برای حمایت و دفاع از زبان، مذهب و سایر حقوق اقلیت های ساکن این کشور را تصویب نکرده اند.

با این وجود اکثر یهودیان و تاتارهای کریمه که به آنها گفتگو کرده ایم معتقدند که یک اوکراین طرفدار نزدیکی به اتحادیه اروپا برای این اقلیت های قومی و مذهبی به نسبت روسیه امنیت بیشتری فراهم خواهد کرد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption بسیاری از یهودیان ساکن اطراف شهر دونتسک می گویند که در یک اوکراین طرفدار اتحادیه اروپا به نسبت روسیه احساس امنیتی بیشتری خواهند کرد.

آسیه کریمر که مثل اکثر یهودیان اوکراین روس زبان است می گوید:"من از گروه اوکراینی موسوم به جناح راست نمی ترسم، ترس اصلی من از روسیه است. این اعلامیه ها فقط یک بخش کوچک از کل ماجراست. به نظر من نکته مهم این است که روسیه می کوشد بحران ایجاد کند. دولت روسیه یک نوع جدید از نسل کشی، یک شکل جدید از جنگ را خلق کرده است. وقتی که از بیرون به این حوادث نگاه می کنیم شاید چندان خطرناک به نظر نرسند چون در مجموع تلفات و خشونت در آن زیاد نبوده. اما روسیه با این اقدامات دارد مملکت و ملت ما را می کشد."

همزمان با تشدید اختلاف بین روسیه و اوکراین، خلاء قدرتی که به وجود آمده هر روز عمیق تر و خطرناک تر می شود. مثل تمام بحرانها و درگیریهای دیگر یکی از اولین پیامدهای این شرایط زنده شدن تنش و اختلاف میان گروههای قومی و مذهبی است که سالها در کنار یکدیگر با آرامش زندگی کرده اند.

اقلیت های ساکن اوکراین نگران هستند که در این کشمکش بین دو کشور اسلاو تبار و ارتودکس مذهب، قربانیان اصلی اقلیت های قومی و مذهبی خواهند بود.

مطالب مرتبط