یاس و امید هندی‌ها بعد از انتخابات

طرفداران حزب بهاراتیا جاناتا در حال شادی هستند حق نشر عکس Reuters
Image caption طرفداران حزب بهاراتیا جاناتا بعد از اعلام خبر پیروزی خود را جشن گرفتند

همه گزارش‌ها و آمارها خبر از پیروزی حزب ملی-مذهبی بهاراتیا جاناتا (بی‌جی‌پی) و شکست سنگین حزب کنگره ملی در هند می‌دهد، اگرچه هنوز نتایج نهایی انتخابات معلوم نشده است.

صبح جمعه، بعد از آنکه اعلام شد بهاراتیا جاناتا، با گرایش‌های افراطی هندوگرایانه، به تنهایی و بدون کمک متحدان انتخاباتی‌اش ۲۷۵ کرسی، حتی بیشتر از حد نصاب لازم ۲۷۲ صندلی پارلمان را که برای تشکیل دولت لازم است را به دست آورده، در اطراف مرکز انتخاباتی این حزب در دهلی صدای طبل و دهل و شادی به آسمان رفت و طرفداران انبوه هندو مذهب این حزب به انجام مراسم آیینی شادی و شکرگزاری اقدام کردند.

این اولین بار بعد از سه دهه است که یک حزب در هند می تواند چنین پیروزی روشنی را در انتخابات سراسری به دست آورد. این حزب می تواند پیروزی خود را مدیون رهبر خود، نارندرا مودی باشد، که فضایی نو در سیاست هند ایجاد کرده است.

انتظار می رود حزب بی‌جی‌پی و احزابی که با آن ائتلاف کرده‌اند، به تنهایی بتوانند بیشتر از ۳۰۰ کرسی پارلمان را در اختیار داشته باشند. این پیروزی عظیم حتی برای خود رهبران حزب هم غیر قابل انتظار بود.

یک خبرنگار بی‌بی‌سی در دهلی می‌گوید رهبران حزب بی‌جی‌پی در شروع انتخابات به او گفته‌ بودند آنها انتظار دارند که ۲۴۰ تا ۲۵۰ کرسی را به دست آورند.

بر خلاف مرکز حزب بی‌جی‌پی، در خیابانی دیگر در دهلی، اندوه بر مرکز حزب حاکم کنگره ملی هند که از ده سال پیش رهبری یک حکومت ائتلافی را داشته، حاکم شد، وقتی روشن شد که این حزب شکست سنگینی را متحمل شده است.

حزب کنگره تا به حال برای پیروزی ۴۹ کرسی کم دارد و این بدترین نتیجه یک انتخابات برای این حزب از زمان استقلال هند در سال ۱۹۴۷ میلادی است.

حق نشر عکس AFP GETTY
Image caption سونیا و رائول گاندی رئیس و معاون حزب کنگره برای بازانتخاب شدن دشواری داشته‌اند

گفته می شود هر دو رهبران این حزب، رائول و سونیا گاندی، از خانواده مشهور گاندی، برای بازانتخاب شدن در حوزه های انتخابی‌شان با دشواری روبرو بوده اند.

این اتفاقات برای حزب کنگره ملی هند که در انتخابات سال ۱۹۸۴، بعد از کشته شدن نخست‌وزیر وقت ایندیرا گاندی در یک سوءقصد، ۴۱۵ کرسی پارلمان را یکباره نصیب خود کرده بود، بسیار ناگوار به نظر می رسد.

در شهر مومبای، بزرگترین مرکز اقتصادی هند، این تغییر با خوشنودی تمام استقبال شد. بعد از اعلام خبر در مرکز بورس این شهر (سِنِکس) سهام بورس به سرعت جهش داشت که گاه تا ۶ درصد رسیده است. همچنین ارزش روپیه، واحد پول هند، که سومین اقتصاد بزرگ آسیا است، در واکنش به پیروزی حزب بی‌جی‌پی به سرعت بالا رفت.

افزایش ارزش سهام بورس واکنش به استقبال شهروندان اکثرا فقیر هندی‌ و همچنین سرمایه‌داران و سرمایه‌گذاران از این تغییر است که چشم به اصلاحات و اقدامات اقتصادی نارندرا مودی، رهبر حزب "بی‌جی‌پی" دوخته‌ و با این امید به او رای داده‌اند.

اقدامات اقتصادی این رهبر سیاسی ۶۳ ساله در ایالت گوجرات، در غرب هند سالهاست توجه‌ها را به خود جلب کرده است. "نارندرا مودی"، که زمانی در ایستگاه راه‌آهن شهر کوچک واندگا در غرب هند به کمک پدرش به مسافران چای می‌فروخت، در طول ۱۲ سال حکومت در ایالت گوجرات اقتصاد این منطقه را با رشدی بی‌سابقه متحول کرد که در مقایسه با بقیه مناطق هند به سرعت شکوفا شد.

گفته می شود فروشندگان و تاجران عمده چای از حامیان مهم اقتصادی رهبر بی‌جی‌پی هستند که او را به سمت گرایش‌های مثبت اقتصادی سوق داده‌اند. هند مدتهاست با دشواری های متعدد اقتصادی مثل تورم روبروست، چنانکه سال پیش در مرز بحران اقتصادی قرار گرفت. از طرف دیگر فساد و رسوایی‌های اقتصادی که در سالهای گذشته به دفعات در هند در سرخط خبرها قرار گرفت و همچنین کسری بودجه از دیگر عواملی هستند که می تواند به شکست حزب کنگره انجامیده باشد.

حق نشر عکس AFP
Image caption نارندرا مودی رهبر حزب بی‌جی‌پی برنده اصلی انتخابات هند است

نارندرا مودی، رهبر حزب بهاراتیا جاناتا، در نطق‌های انتخاباتی وعده اصلاحات وسیع اقتصادی داده بود. شکوفایی اقتصادی، ایجاد کار و سرمایه‌گذاری بیشتر در زمینه انرژی، جاده سازی و خط‌ آهن از جمله وعد‌های انتخاباتی است که شهروندان هندی در انتظار عمل به آن به حزب او رای داده‌اند.

ولی انجام اصلاحات اقتصادی مشابه گوجرات در سراسر هند بوسیله حزب بی‌جی‌پی با شک ناظران اقتصادی روبروست، نه تنها به دلیل ظرفیت‌های اقتصادی کشور، بلکه بخصوص به این دلیل که در حال حاضر در ۲۸ ایالت هند، که بصورت فدرال اداره می شود، مخالفان این حزب در اکثریت هستند و می توانند برای سیاست های آن ترمز باشند.

با این وجود بعضی سیاستمداران هندی وعده‌های انتخاباتی آقای مودی، که به کمک نطق‌های آتشین، برای او جذابیت سیاسی ایجاد کرده اند را بیش از حد خوشبینانه ارزیابی کرده‌اند. با اینکه سونیا گاندی، رهبر حزب کنگره مسئولیت شکست حزب خود را پذیرفته ولی راجیو شوکلا، سخنگوی این حزب گفته: "مودی ماه و ستاره‌ها را به مردم قول داد و مردم خریدار این رویاهای او شدند."

اینکه یک حزب ملی-مذهبی با گرایش‌های افراطی هندوگرایانه، با میراث‌ بزرگترین سیستم دمکراسی جهان در دوره حکومتش چه خواهد کرد، هنوز نامعلوم و غیر قابل پیش‌بینی است. اما آنچه معلوم است نگرانی اقلیت‌های مذهبی و سیاسی آن کشور است.

نگران‌تر از همه، اقلیت بیش از ۱۳۰‌میلیونی مسلمان است که یک بار طعم تلخ درگیری با حزب آقای مودی را چشیده‌ است.

در سال ۲۰۰۲ در گوجرات درگیری‌هایی بین هندوها و مسلمانان بوجود آمد که در آن بیش از ۱۰۰۰ نفر، اکثرا افراد مسلمان کشته شدند.

نقش نارندرا مودی در این کشتار هیچگاه بررسی و معلوم نشد ولی او سال گذشته با اظهارات توهین‌آمیز خود نسبت به کشته شدگان در محافل سیاسی و رسانه‌ای هند سرو صدای زیادی به راه انداخت.

با وجود این، به نظر می‌رسد این اظهارات نه تنها نتیجه منفی برای آقای مودی نداشته بلکه اگر نتیجه انتخابات (حد نصاب لازم برای تشکیل حکومت) و مشارکت بالای شهروندان (بیش از نیم میلیارد شرکت کننده از ۸۱۴ میلیون واجد شرایط) معیار قرار گیرد، برای او محبوبیت هم آورده است.

در این شرایط که در کشور هند که سالها به عنوان یک دمکراسی عظیم در آسیا شهرت داشته و مردم و ادیان مختلف دینی آن را مهد صلح و آزادی و زندگی در کنار یکدیگر می‌خواندند، در شرایط جدیدی قرار گرفته است.

حداقل با داده های موجود، به نظر می رسد که دمکراسی هند از یک سو با تهدید حقوق اقلیت‌های دینی و ملی از سوی افراطی‌های هندو روبروست و از سوی دیگر با سیاست‌های ملی‌گرایانه که آینده آن در یک اقتصاد جهان‌وطن نامعلوم است.

هند از سده‌ها پیش به عنوان سرزمین آزادی و انعطاف به شمار می رفته و بسیاری از اقلیت‌ها، از جمله زرتشتیان ایرانی (پارسی‌ها) را طی نزدیک به هزار سال اقامت در آن کشور سپاسگزار خود ساخته است. از طرف دیگر این کشور طی یک قرن گذشته به دلیل سیاست‌ها و اندیشه‌های خشونت‌گریز رهبر مشهور استقلالش، مهاتما گاندی، سرمشق بوده است. با انتخاب نارندرا مودی هند می‌رود تا این گذشته درخشان را در چهارچوب سیاست‌هایی متفاوت در محک قرار دهد.

سیاست‌هایی که مدتهاست به صورت غیر رسمی در بدنه جامعه هند شکل گرفته بود. علیرغم همه اینها اگر هم نگرانی از سوی اقلیت‌ها یا از سوی ناظران وجود داشته باشد، اکثریت مردم هند با رای خود و انتخاب حزب بهاراتیا جاناتا برای خود آینده‌ای دیگر تصور کرده‌اند.

مطالب مرتبط