مهناز افشار در فیلم تازه ناصر سعیداف نقش اجرا می‌کند

ناصر سعیداف و دزله‌یف حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آقای سعیداف می‌گوید که برای ادامه‌ تهیه فیلم به سرمایه نیاز دارد

ناصر سعیداف، کارگردان سرشناس تاجیک، به تهیه فیلمی شروع کرده که یکی از نقشهای اصلی آن را، مهناز افشار، هنرپیشه معروف ایرانی، اجرا می‌کند.

به نوار گرفتن (فیلمبرداری) این فیلم که عنوان موقتش "آموزگار" است، چندی است که در دره خوش‌منظره ورزاب، در شمال شهر دوشنبه، ادامه‌ دارد.

آلبوم عکس در باره تهیه این فیلم

هنگامی که به مکان فیلمبرداری نزدیک شدیم، تهیه‌کنندگان فیلم مشغول تهیه یکی از صحنه‌های آن بودند. ناصر سعیداف، کارگردان سرشناس، پشت دستگاه کاری خود قرار داشت و با صدا زدن "موتور" به فیلمبرداران در باره ضبط صحنه‌های آن دستور می‌داد.

ناچار بودم دو ساعت منتظر بمانم، تا با آقای سعیداف در باره جریان تهیه فیلم صحبت کنم. تهیه‌کننده فیلم می‌گفت که ضبط آن با نور آفتاب بستگی دارد و آنها دقیقه‌هایی در اختیار دارند، تا از روشنی آن بخوبی استفاده کنند.

در محل فیلمبرداری هنرپیشه‌های تاجیک و ایرانی مشغول اجرای نقشهای خود بودند. کارگردان صدا و آرایشگر هنرپیشگان نیز از جمله کارمندان سینمای ایران بودند.

پدر چشم به راه

اسم موقتی فیلم جدید استودیوی "تاجیک فیلم" "معلم" یا "آموزگار" است. داستان آن را صفر حقداد، کارگردان و فیلم‌نامه نویس از تاجیکستان نوشته است.

فیلم "آموزگار" از سرنوشت یک آموزگار بزرگ سال و پسران او که نیز شغل پدری را اختیار کرده‌اند، در سالهای بعد از فروپاشی اتحاد شوروی سابق در تاجیکستان حکایت می‌کند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption خانم افشار می‌گوید که سرنوشت قهرمان او به تقدیر صدها زن در غرب و شرق شبیه است

این آموزگار کهن‌سال که نظر نام دارد، در یک روستای کوهستانی به سر می‌برد و تمام زندگی خود را صرف آموزاندن شاگردان در مکتب همگانی این روستا کرده است.

در سالهای بعد از فروپاشی شوروی، یوسف، پسر بزرگتر او به روسیه می‌رود. در آن کشور واقعه‌ای با او رخ می‌دهد و یوسف محکوم به زندان می‌شود.

نظر در فراق پسرش معلول می‌شود و زمانی که یوسف در راه بازگشت از روسیه به وطن بود، پدر چشم به راه، به دیدار فرزند نرسیده از عالم می‌گذرد.

نقش آموزگار بزرگسال را مارات عاریف‌اف، هنرپیشه معروف، اجرا می‌کند. ناصر سعیداف، کارگردان فیلم، اجرای نقش پسر کوچک او را به عهده عبدالکریم مشرب، هنرمند جوان سینما و تیاتر، واگذاشته است.

'سرنوشت مشابه زنان'

مهناز افشار، هنرپیشه سرشناس ایرانی، نقش هدیه، دوست دختر یوسف را اجرا می‌کند. خانم افشار که در بیش از ۲۰ فیلم در ایران نقش‌های قهرمانان مختلفی را ‌بازی کرده، می‌گوید، نخستین بار است که او با سینماگران تاجیکستان همکاری می‌کند.

وی افزود: "من شاد هستم که با هنرمندان تاجیکستان در فیلمی نقش ‌بازی می‌کنم و از آنها تجربه جدیدی می‌آموزم. سرنوشت قهرمان من به سرنوشت صدها زن در جهان، چه در شرق و چه در غرب مانند است."

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آقای مشرب می‌گوید که شرکت در فیلم با هنرمند سرشناس ایرانی برایش افتخاری بزرگ است

خانم افشار شرکت هنرمندان سینمای ایران در تهیه فیلم در تاجیکستان را نشانه‌ای از همکاری‌های سازنده میان فرهنگیان این دو کشور همزبان ارزیابی کرد.

هدیه، قهرمان این فیلم، در اجرای خانم افشار، بر خلاف خواهش خود و با فشار پیوندانش (خانواده‌اش) ازدواج می‌کند. وی از سرنوشت خود راضی نیست و از جمله معدود زنان در کشورهای مسلمانیست که شوهر خود را در میان ازدحامی از مردم طلاق می‌دهد.

عبدالکریم مشرب، هنرپیشه جوان که یکی از نقشهای اصلی را در فیلم "آموزگار" ‌بازی می‌کند، می‌گوید که شرکت خانم افشار در این فیلم برای بسیاری از هنرمندان تاجیک درس مهارت است.

قربان صابر، هنرمند دیگر تاجیک، نقش ودود، برادر هدیه را، و سهراب جنجال‌اف نقش جنگی، شوهر او را، ‌بازی می‌کنند. نقشهای قهرمانان دیگر فیلم "آموزگار" را زلفیه صادق‌اوا، رحماندوست قربانیان، علاءالدین عبدالله‌یف و سارا مضافیرشاه‌یوا ‌بازی می‌کنند.

در صحنه‌هایی از فیلم ساکنان روستای موسوم به زیدی، محل فیلمبرداری، نیز شرکت می‌کنند. گیورگی دزله‌یف، فیلمبردار و دلیر نظر، آوازخوان معروف، برای این فیلم موسیقی می‌آفرینند. نقاشی و دکور فیلم را مارینا یاکونینا بر عهده دارد.

'ارج‌‌گذاری به آموزگاران'

بالاخره با شنیدن صدای ناصر سعیداف، کارگردان فیلم که دستور می‌داد "فیلمبرداری پایان یافت" من به نزد او رفتم و خواهش کردم که به چندی از سؤالات بی‌بی‌سی در باره فیلم جدید پاسخ دهد.

آقای سعیداف گفت که یکی از سبب‌های انتخاب داستان فیلم "آموزگار" ارج‌‌گذاری او و کارمندان دیگر این گروه به شغل آموزگاری است.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آقای سعیداف گفت که هنرمندان خوبی را برای اجرای نقشهای قهرمانان فیلم گردهم آورده است

وی افزود: "ما کوشش می‌کنیم که با تهیه این فیلم، بزرگی و احترام به آموزگار را احیا کنیم، آن چیزی که امروزها از جامعه ما دور می‌شود. برای من این موضوع که آموزگار باید همیشه در سطح بالای احترام قرار گیرد، خیلی مهم است."

این کارگردان سینمای تاجیک می‌گوید که بدون آموزگاران جامعه رشد نخواهد کرد: "آموزگار این مردم آموزش و پرورش، فرهنگ معاشرت و ریشه اصلی رسیدن انسان به خودآگاهی است."

به گفته ناصر سعیداف، فیلم جدید در نوار سلولوئید یا نوار سینمایی فیلمبرداری می‌شود. او گفت که هرچند دولت مبلغی را برای فیلمبرداری فراهم کرده، ولی برای ادامه‌ فیلمبرداری آنها هنوز به سرمایه بیشتر نیاز دارند.

آقای سعیداف می‌گوید شاد است که در تهیه فیلم هنرمندان از ایران، کشور همزبان، شرکت می‌کنند. او گفت که هنرمندان خوبی را برای اجرای نقشهای قهرمانان فیلم گرد هم آورده است.

این کارگردان سینمای تاجیک می‌گوید که اگر سرمایه‌گذاران وطنی در تهیه فیلمها و یا تاترها در تاجیکستان سرمایه گذارند، این امر به رشد سینمای ملی تکانی خواهد بخشید، زیرا تهیه فیلمهای بلند و خوب به سرمایه هنگفت نیاز دارد.