موقعیت لرزان مالکی؛ عراق بر لبه پرتگاه

حق نشر عکس AP

نیروهای دولت اسلامی عراق و شام «داعش» دیشب توانسته اند بخش از محلات سنی نشین شهر بعقوبه در استان دیاله را به تصرف خود در آورند. این خطر بسیار بزرگی برای بغداد است. بعقوبه در ۶۰ کیلومتری بغداد واقع است و اگر داعش این شهر را کاملا تصرف کند، تا بغداد مانعی بر سر راه آنان نخواهد بود. اگر از اتوبان به طرف بغداد بیایند و با مانعی روبرو نشوند، در عرض نیم ساعت در بغداد خواهند بود. این بسیاری را نگران کرده است.

دولت عراق خطر را حس کرده. دیروز در جاده بغداد به طرف نجف، ده ها خودرو نظامی ارتش به طرف بغداد در حرکت بودند. به نظر می رسد ارتش نیروهایش را از مناطق امن شیعه نشین به طرف بغداد و سامره حرکت می دهد.

وزارت دفاع آمریکا اعلام کرد که حدود ۲۷۵ نیروی نظامی برای تقویت امنیت سفارتش به بغداد خواهد فرستاد. این به دنیال درخواست وزرات امورخارجه این کشور صورت گرفت. قرار است بخشی از کارمندان سفارت آمریکا در بغداد، که یکی از بزرگترین سفارت خانه های آمریکا در جهان است به کنسول گری های این کشور در بصره و اربیل منتقل شوند.

تصاویر منتشر شده از اعدام های دسته جمعی و آتش زدن سربازان در موصل و تکریت، بسیاری از مردم و نیروهای امنیتی عراق را وحشت زده کرده است. دولت عراق در یک اقدام پیشگیرانه تمامی سایت های اجتماعی را به روی کاربران عراقی به غیر از کاربران ساکن در اقلیم کردستان بسته است.

حال در بغداد نه تنها شیعیان، بلکه بسیاری از سنی ها که مخالف گروه های تندرو جهادی هستند، به شدت نگران وضعیت موجود هستند.

دیروز در نجف سلاح عبیدی، سخنگوی مقتدی صدر از نوری مالکی نخست وزیر عراق انتقاد کرد و او را عامل مشکلات موجود خواند و گفت که اگر شرایط موجود بدتر شود، شاید ایران به کمک عراق بیاید. «مالکی خودش مشکل بزرگی است. شیوه برخورد دو سال پیش او با معترضین سنی یکی از عوامل مشکل امروز ماست».

دیروز دادگاه عالی عراق نتیجه انتخابات آوریل گذشته را تایید کرد. ائتلاف آقای مالکی بیشترین کرسی ها را به دست آورده، اما برای تشکیل دولت به حمایت گروه های دیگر شیعه و کردها نیاز دارد. سلاح عبیدی می گوید که گروه صدر از او حمایت نخواهند کرد. کردها و سنی ها هم بارها گفته اند که با ملکی مخالفند.

نچیروان بارزانی نخست وزیر کردستان عراق امروز به بی بی سی گفت با این وضعیت احتمالا عراق از هم می پاشد. به دنبال تصرف موصل توسط داعش، نیروهای ارتش عراق پایگاه های خود را ترک کردند و پیشمرگان کرد جایگزین آنها شدند. کردستان عراق حال شهر کرکوک و بسیاری از مناطق مورد نزاع با بغداد را در کنترل خود دارد. برخی از نمایندگان حزب دمکرات کردستان عراق خواهان الحاق کرکوک به کردستان و برگزاری جلسه پارلمان کردستان درکرکوک شده اند.

موقعیت نوری مالکی بسیار شکننده است. جمعه گذشته آیت الله علی سیستانی از مردم عراق خواست برای دفاع از عراق به کمک نیروهای دولتی بروند. هزاران نفر به خواسته او جواب دادند. این درخواست آیت الله سیستانی عملا موقعیت نوری مالکی را به عنوان نخست وزیر تضعیف کرد. بسیاری از مردم حالا برای مقابله با بحران کنونی بیشتر به آیت الله سیستانی نگاه می کنند تا نوری مالکی.