همسایگان عراق نگرانند

جان کری، وزیر خارجه آمریکا به رهبران کشورهای خاورمیانه هشدار داده که گروه موسوم به دولت اسلامی عراق و شام (داعش) "نه تنها خطری برای عراق بلکه برای تمام منطقه" است.

کشورهای همسایه عراق از حملات تهاجمی این گروه و تصرف شهرهای این کشور بدون کوچکترین مقاومت سربازان و پلیس، به شدت ابراز نگرانی کرده‌اند. پس از این که چندین گذرگاه مرزی به دست نیروهای داعش افتاد، شماری از همسایگان عراق شروع به تقویت توانایی های دفاعی خود کردند.

سوریه

حق نشر عکس BBC World Service

نیروهای داعش هم اکنون بخش های وسیعی از شمال و شرق سوریه از جمله بخش اعظم استان‌های رقه و دیرالزور را کنترل می کنند. این افراد که با پیروزی های اخیرشان در عراق جسارت بیشتری پیدا کرده بودند، هفته گذشته شماری از شهرهای استراتژیک مهم مرزی واقع در داخل خاک سوریه را تصرف کردند. آنان همچنین از اسلحه و تجهیزات ارتش عراق که به دستشان افتاده استفاده کردند.

تا کنون گفته می شد به دلیل صدمه ای که این گروه به نیروهای شورشی میانه روتر سوریه وارد می کند، ارتش سوریه از هدف قرار دادن آنان خودداری می کند. ولی پیشروی این نیروها موجب نگرانی دولت سوریه شده تا آنجا که در طول هفته گذشته نیروی هوایی سوریه برای اولین بار به قرارگاه های پیکارجویان داعش حمله کرد.

ائتلاف ملی که ائتلاف اصلی مخالفان دولت سوریه است، می گوید از مدت‌ها قبل در مورد خطر متوجه از جانب پیکارجویان داعش و این که برای مقابله با این خطر باید به گروه های شورشی اسلامی و طرفدار غرب کمک های نظامی لازم کرده شود، هشدار داده بود. در ماه ژانویه گذشته نیروهای ائتلاف ملی برای بیرون راندن پیکارجویان داعش از سوریه دست به یک حمله تهاجمی زدند و موجب شروع زد و خوردهایی شدند که موجب کشته شدن هزاران تن شده است.

ایران

یکشنبه هفته جاری، آیت الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران، مداخله نظامی آمریکا را در عراق رد کرد و واشنگتن را متهم کرد که برای تصرف مجدد کشوری که زمانی اشغال کرده بود، سعی می کند از اختلافات فرقه‌ای بهره برداری کند. آیت الله خامنه ای گفت به اعتقاد او خود عراقی ها قادرند به خشونت ها پایان دهند.

حق نشر عکس BBC World Service

گزارش شده که ایران به عراق نیرو فرستاده تا برای مقابله با پیکارجویان داعش، نیروهای امنیتی عراق را آموزش دهد. قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی زبده قدس-واحد برون مرزی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران نیز به بغداد رفته تا قدرت دفاعی این شهر و وضعیت هزاران شیعه عراقی را که به دعوت به دست گرفتن اسلحه و دفاع از کشورشان پاسخ مثبت داده اند، از نزدیک بررسی کند.

از هنگام اشغال عراق توسط نیروهای به رهبری آمریکا در سال ۲۰۰۳، که به سقوط صدام حسین منجر شد ایران برای بسط نفوذش در عراق به طور مداوم تلاش کرده است. دو کشور در دهه ۱۹۸۰ در یک جنگ خونین هشت ساله درگیر بودند. بسیاری از رهبران عراقی سال ها در تبعید در ایران زندگی کرده و احزاب سیاسی و شبه نظامیان آنها از کمک ایران برخوردارند.

اردن

پس از آن که مناطقی در غرب استان انبار عراق به دست پیکارجویان سنی مذهب افتاد و آنان کنترل بخش عراقی تنها گذرگاه زمینی بین اردن و عراق را در تریبیل، به دست گرفتند، ارتش اردن با استفاده از تانک و موشک انداز، در صدد تقویت قدرت دفاعی خود در مرز مشترک با عراق برآمد.

حق نشر عکس BBC World Service

به نظر نمی رسد سقوط گذرگاه مرزی تریبیل، یک تهدید امنیتی فوری برای اردن باشد. ولی یکشنبه گذشته منابع ارتشی این کشور به خبرگزاری رویترز گفتند که واحدهای ارتش اردن به حال آماده باش درآمده‌اند.

برخی از تحلیلگران معتقدند که اردن می تواند هدف بعدی نیروهای دولت اسلامی عراق و شام باشد. با این وجود، آنان یادآور می شوند که دولت اردن در مقایسه با دولت عراق از ثبات بیشتری برخوردار است، ارتش کارآمدتری دارد و اردنی هایی که به ایدئولوژی جهادی تمایل دارند، وحشیگری نیروهای داعش را محکوم می کنند.

ترکیه

نفرات داعش چند شهر نزدیک به مرز ترکیه را در خاک سوریه و عراق اشغال کرده و دهها شهروند ترکیه را ربوده اند.

حق نشر عکس BBC World Service

اگر چه دولت ترکیه تهدید کرده که در صورت آسیب به ربوده شدگان، تلافی خواهد کرد، هفته گذشته رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه در مورد خطر حملات هوایی به نیروهای به رهبری داعش در عراق، به دلیل خطر "جدی" تلفات غیرنظامیان هشدار داد.

تحلیلگران می گویند دولت ترکیه در حال تغییر موضع خود نسبت به ایجاد یک دولت مستقل کرد در شمال شرق عراق است. ترکیه برای مدت طولانی مخالف تاسیس یک چنین کشوری بود. به قرار گزارش ها مقامات ترکیه اکنون به این نتیجه رسیده اند که عراق سرانجام به صورت یک کشور فدرال با پیوندهای سست، با سه هویت جداگانه کرد، عرب های سنی و عرب های شیعه درخواهد آمد یا بکلی تفکیک خواهد شد.

مخالفان آقای اردوغان می گویند دولت ترکیه با دادن اجازه به جهادی های عازم سوریه که آزادانه از خاک ترکیه عبور کنند، به نیروهای داعش کمک کرده است.

عربستان سعودی

حق نشر عکس BBC World Service

هفته گذشته نوری المالکی نخست وزیر عراق، دولت عربستان سعودی را که مهمترین قدرت سنی مذهب حوزه خلیج فارس است متهم کرد که با کمک مالی و معنوی به پیکارجویان داعش "جنایاتی را ممکن است معادل نسل کشی" باشد ترغیب می کند. دولت عربستان این اتهامات را "دروغ های بدخواهانه" خوانده و آن را رد و تاکید کرد که عربستان سعودی خواهان متلاشی شدن داعش است. این کشور همچنین "سیاست های انحصارطلبانه" دولت آقای مالکی را محکوم کرده است.

ولی با وجود چنین تاکیدهایی، تصور عمومی این است که برخی از اشخاص ثروتمند عربستان سعودی به گروه داعش کمک مالی می کنند. همچنین گفته می شود طی دهه گذشته صدها شهروند این کشور در عراق و سوریه جنگیده اند.

مقامات ریاض به طور فزاینده ای نگرانند که جهادی های سعودی بازگشته و فعالیت های خود را بر داخل کشور متمرکز کنند.

کویت

شیخ صباح الخالد الصباح، وزیر خارجه کویت تحولات اخیر عراق را "بسیار نگران کننده" ولی "قابل انتظار"خوانده است.

حق نشر عکس BBC World Service

ژنرال شیخ محمد آل یوسف، وزیر مسئول امنیت مرزی کویت هفته گذشته به شهروندان و ساکنان این کشور در مورد امن بودن مرزهای شمالی کویت اطمینان داد و گفت به دلیل آرام بودن وضعیت در بخش جنوبی عراق که عمدتا شیعه نشین است، لزومی به افزایش سطح آمادگی نیروهای نظامی کشورش نیست.

گفته می شود بعضی از ثروتمندان کویتی به گروه داعش و سایر گروه های شورشی سنی مذهب افراطی در سوریه، کمک نقدی کرده اند.

مطالب مرتبط