واشنگتن؛ پایتختی که هنوز اسیر آسمان‌خراش‌ها نشده است

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.

شهری که سیاستمدارانش را بسیاری - خوب یا بد - به گردن‌فرازی می‌شناسند، خودش هنوز فروتن است و کم‌ارتفاع.

واشنگتن، پایتخت آمریکا، بیش از یک قرن است محدودیت سفت و سختی در سرتاسر شهر برای ارتفاع ساختمان‌ها داشته؛ محدودیتی که این شهر را مسطح نگه داشته است.

هرجای این شهر بایستید، آسمان به‌خوبی پیداست. افق شهر از کناره‌های آن، افقی کم‌ارتفاع است و ساختمان‌های نماد شهر را به‌راحتی می‌توان پیدا کرد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption کار مانی کردستانی و آزیتا سلطانی‌فر، دو معمار ایرانی ساکن واشنگتن، در نمایشگاه طراحی‌های انتزاعی از واشنگتن بدون سقف محدودیت معرفی شد

همین خصلت، آن را از بقیه شهرهای عمده آمریکا که اغلب سر به فلک کشیده‌اند، متمایز کرده است؛ از جمله متفاوت از شهرهای مجاورش در آن سوی رود پوتومک.

طبق قانونی که ۱۰۴ سال پیش در کنگره ایالات متحده تصویب شد، ارتفاع ساختمان‌ها به ۱۳۰ پا، چیزی کمتر از ۴۰ متر، محدود شده است.

این محدودیت در بخش تجاری کوچکی از شهر، ۹ متر بیشتر است و به ۱۶۰ پا می‌رسد.

اما شاید قانون سقف ارتفاع و به دنبال آن ریخت شهر، به این شکل باقی نماند.

در هفته‌های گذشته قانونی در کنگره آمریکا تصویب شده و به امضای رئیس‌جمهوری رسیده که با آن، راه برای تجدیدنظر درباره این محدودیت باز می‌شود.

حق نشر عکس 1
Image caption لوسی کمف، از کمیسیون برنامه‌ریزی پایتخت، بر مخالفت مدیران شهر با رفع محدودیت ارتفاع تاکید می‌کند

هرچند این تغییرات در مصوبه جدید هم خیلی محدود شده است، اما دست‌اندرکاران ساخت و ساز مدت‌هاست به تغییر احتمالی این قانون چشم دارند.

خیال‌پردازی درباره واشنگتن بلندمرتبه

برخی از ایده‌پردازان و معماران فراتر رفته‌اند و طرح‌هایی برای واشنگتن بدون محدودیت ارتفاع زده‌اند.

از جمله در نمایشگاهی که دانشکده معماری دانشگاه کاتولیک آمریکا در مرکز شهر واشنگتن برپا کرد تا سه اثر تمثیلی از آسمان‌خراش‌های فرضی برای این شهر معرفی کند.

در گروه طراحی دو اثر از این سه، دو معمار جوان ایرانی حضور داشتند.

آزیتا سلطانی‌فر، یکی از این دو معمار جوان، می‌گوید در طرحش به فکر هم‌زیستی کهنه و نو بوده است.

حق نشر عکس 1
Image caption آزیتا سلطانی‌فر در این طرح انتزاعی‌اش تلاش کرده بین یک ساختمان قدیمی و یک سازه جدید، نوعی هم‌زیستی پیدا کند

او می‌گوید گروه‌هایی از بازدیدکنندگان از این نماشگاه، اساسا آمده بودند که مخالفت سرسختانه خود را با هرگونه دست‌کاری در ریخت پایتخت آمریکا، مطرح کنند.

از جمله این مخالفان، حامیان میراث فرهنگی واشنگتن اند که مخالف قد کشیدن ساختمان‌های این شهر هستند.

مانی کردستانی، دیگر معمار ایرانی شرکت‌کننده در ایده‌پردازی برای واشنگتن فرضی سربه‌فلک‌کشیده، می‌گوید نگرانی این حامیان میراث فرهنگی از این بابت است که ارتفاع اندک شهر، به نوعی به هویت پایتخت آمریکا گره خورده است.

فروتنی به عنوان هویت کالبد شهر

مسئولان شهری در واشنگتن هم از مخالفان جدی افزایش ارتفاع آن هستند.

لوسی کمف، از کمیسیون برنامه‌ریزی شهر واشنگتن، می‌گوید این که هیچ آسمان‌خراشی منظره شهر را مخدوش نکرده، جزوی از هویت شهر است.

خانم کمف می‌گوید واشنگتن یکی از معدود شهرها و شاید بتوان گفت تنها پایتختی است که سرتاسر شهر، شامل محدودیت ارتفاع می‌شود.

حق نشر عکس philip
Image caption فیلیپ کنیکات، دبیر هنر و معماری روزنامه واشنگتن‌پست، می‌گوید حامیان افزایش ارتفاع به افزایش جمعیت ساکنان اشاره دارند

حامیان افزایش ارتفاع هم به تغییرات عمده در این باره امید چندانی ندارند.

استدلال‌های اصلی آنها در دفاع از سبک‌کردن این محدودیت، به افزایش جمعیت شهر هم نگاهی دارد.

فیلیپ کنیکات، دبیر هنر و معماری روزنامه واشنگتن‌پست، می‌گوید حامیان افزایش ارتفاع شهر، امیدواراند که به این ترتیب جای بیشتری برای ساکنان پایتخت باز شود.

آنها از سوی دیگر می‌گویند با افزایش تراکم شهر، بهتر می‌توان به این جمعیت خدمات داد؛ خدماتی از جمله حمل و نقل عمومی.

آقای کنیکات همچنین می‌گوید شاید با رفع محدودیت ارتفاع، ساختمان‌ها هم تنوع بیشتری بگیرند و پشت‌بام ساختمان‌ها این‌طور مثل الآن، در یک خط ساده باقی نماند.

برنامه‌ریزان شهر واشنگتن می‌گویند ارتفاع اندک آن، خودش یک میراث تاریخی است.

حق نشر عکس 1
Image caption امروز از حاشیه جنوبی رود پوتومک، نمای واشنگتن این‌شکلی است

لوسی کمف می‌گوید خودش هم شهری پر از آسمان‌خراش مانند نیویورک را دوست دارد: "ولی طراحی شهری واشنگتن فرق می‌کند. از زمان بناشدن این شهر، نقشه‌اش ریخته شده بود. قرار است قلب این شهر در فضاهای عمومی بتپد و بلندمرتبه‌سازی، این خصلت را می‌گیرد."

حامیان حفظ سقف ارتفاع برای واشنگتن، در این باره مصمم هستند. آنها خشنود اند که فعلا دولت و کنگره هردو به تغییر عمده در این باره بی‌میل به نظر می‌رسند.

حدسش ساده نیست که ده سال دیگر یا یک قرن بعد، وقتی در حاشیه جنوبی رود پوتومک بایستیم، افق پایتخت آمریکا چه ریختی خواهد بود. اکنون که هنوز باز است و فراخ. بنای یادبود واشنگتن و ساختمان کنگره که از نمادهای این شهر هستند، هنوز از هر ساختمان دیگری سرکشیده‌تر اند.