ارتش پاکستان در وزیرستان شمالی چه کرد؟

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption روستائیان در وزیرستان شمالی ویرانی های ناشی از حملات هوایی را نشان می‌دهند

بی بی سی تصاویر اختصاصی از عواقب حملات هوایی ارتش پاکستان به مواضع طالبان در ایالت وزیرستان شمالی را به دست آورده است. این حملات در حالی انجام شده که گروهی از کارشناسان معتقدند که پاکستان هنوز هم به حمایت خود از برخی از گروههای پیکارجو که در گذشته از آنها پشتیانی کرده، ادامه می دهد.

ژنرال عاصم باجوا سعی کرد از این عملیات تصویر روشنی ارائه دهد. او در تشریح کارزار ارتش پاکستان علیه گروههای پیکارجو در وزیرستان شمالی به خبرنگاران گفت:"ما با گروههای تروریستی از هر رنگی که باشند مبارزه خواهیم کرد."

او گفت:"ارتش اکنون تمام منطقه را در محاصره خود دارد و آنها نمی توانند فرار کنند."

اما بسیاری از گزارشهای منتشر شده و از جمله تصاویری که به دست بی بی سی افتاده نشان می دهند که برخی از این گروههای پیکارجو توانسته‌اند از معرکه بگریزند و هنوز هم برخی از گروههای "تروریستی" در این منطقه از امنیت برخوردارند.

'انبار گروه‌های پیکارجو'

بسیاری در داخل و خارج از پاکستان معتقدند که این عملیات باید سالها پیش اجرا می شد چون در این مدت وزیرستان شمالی به انبار و لانه امن انواع و اقسام گروههای اسلام گرای تندرو بدل شده است.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption در این تصویر تعدادی از روستاییان در حال بررسی میزان تخریب هستند

طالبان پاکستان از همین مناطق اکثر عملیات خشونت بار و بمب گذاریهای انتحاری خود را هدایت می کنند که طی هفت سال گذشته هزاران نفر قربانی به جا گذاشته است. ظاهرا هدف اصلی این عملیات ارتش پاکستان که ضربِ عضب نام دارد، طالبان پاکستان است.

اما به نظر می رسد که ارتش پاکستان القاعده و شبه نظامیان ازبک را نیز هدف گرفته است که مسئول حمله خونبار ماه گذشته به فرودگاه شهر کراچی معرفی شده اند. همزمان با انتشار تصاویر دردناک حمله به فرودگاه کراچی، عملیات ارتش پاکستان پس از حدود یک سال انتظار و تاخیر جواز اجرا گرفت و آغاز شد.

ژنرال عطار عباس سخنگوی سابق ارتش پاکستان می گوید که این یک سال تاخیر به وجهه حکومت در داخل و خارج از کشور صدمه زده است.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption در حملات ارتش پاکستان هزاران نفر از مردم از محل سکونت خود رانده شده‌اند

تحت تاثیر عملیات ارتش در وزیرستان شمالی صدها هزار نفر از مردم از محل زندگی خود رانده شده اند. ولی در عین حال گزارشهای متعددی منتشر شده حاکی از آنکه تعداد زیادی از این شبه نظامیان قبل از وقوع حمله با خبر شده و توانسته اند از معرکه بگریزند. یکی از این گروهها شبکه حقانی است که مسئول حملات و بمب گذاریهای بسیار مهمی در افغانستان تلقی می شود.

دسترسی بی سابقه

با خبر شدن از آنچه اکنون در این مناطق قبیله ای می گذرد کار بسیار دشواری است. ورود به این مناطق برای یک غریبه کار همیشه کار سختی بوده و اکنون ارتش پاکستان تمام راههای ورودی به آن را مسدود کرده است.

اما بی بی سی توانسته تصاویری را به دست بیاورد که توسط یک فیلمبردار حرفه ای ضبط شده اند. او همزمان با آغاز عملیات ارتش با کمک تعدادی از اعضای گروه طالبان توانست وارد منطقه شود.

او حدود یک هفته در این مناطق سفر کرده و از عواقب حملات ارتش پاکستان فیلمبرداری کرده است. البته او اذعان دارد که اجازه داده نمی شد که از هر چیزی که می خواهد فیلمبرداری کند. بی بی سی به خاطر ملاحظات امنیتی نمی تواند نام او را اعلام کند.

او در بخشی از سفر خود یک فرمانده محلی طالبان را دید که با یک وانت قصد داشت از مرز عبور کرده و به افغانستان بگریزد که با ایالت وزیرستان شمالی فاصله اندکی دارد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption ظهیر وزیر یکی از فرماندهان طالبان پاکستان قبل از گریختن به خاک افغانستان قسم خورد که از پاکستان انتقام خواهد گرفت

این فرمانده طالبان قسم خورد که انتقام این حملات را تا روز قیامت از پاکستان خواهند گرفت. این نشان می دهد که انجام چنین عملیاتی علیه گروههایی مسلح اسلام گرا ممکن است با واکنش های سیاسی و نظامی آنها مواجه شود.

در برخی از این حملات اعضای گروههای مسلح کشته شدند. اما مردم در روستای مرزی گورباز به این فیلمبردار گفته اند که افراد غیرنظامی هم در این عملیات از بین رفته اند.

اینطور گزارش شده که گروه ازبک های اسلام گرا نیز از همین نواحی مرزی به عنوان پایگاه خود استفاده می کردند.

وفاداری

ارتش پاکستان می گوید فقط به "پناهگاههای تروریست ها" حمله می کند و ژنرال باجوا در کنفرانس خبری خود گفت که تاکنون حدود ۴۰۰ "تروریست" را کشته اند. او تصاویری از مراکز تولید بمب و مواد منفجره به خبرنگاران نشان داد که واحدهای نیروی زمینی ارتش پاکستان آنها را کشف کرده اند.

وقتی که از او در مورد هویت افراد کشته شده سئوال شد او توضیح چندانی نداد. خبرنگاران از او در مورد شبکه حقانی پرسیدند و سوال کردند که از نظر ارتش پاکستان آیا این گروه نیز "تروریست" قلمداد می شود یا نه.

بسیاری از کارشناسان می گویند که گسترش حملات خشونت بار گروههای اسلام گرا و تندرو طی سالهای اخیر نتیجه سیاست ارتش پاکستان است که از قدیم از همین گروهها برای پیشبرد اهداف سیاسی و استراتژیک خود استفاده کرده است.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption این تصویر ویرانه‌های یک خانه در وزیرستان شمالی را نشان می‌دهد

اداره امنیت پر قدرت ارتش پاکستان (آی اس آی) مسئول هدایت این سیاست بوده و در سالهای اخیر شبکه حقانی که پایگاه آن در وزیرستان شمالی است، مهمترین مهره این نهاد تلقی می شود. اما شبکه حقانی برخلاف بسیاری دیگر از این گروههای اسلام گرا و مسلح به ارتش پاکستان و اداره امنیت آن وفادار مانده است.

این شبکه مسئول حمله های بسیار مهمی در افغانستان و حمله به اهداف آمریکایی و هندی تلقی می شود و به نظر بسیاری از کارشناسان این حملات با اطلاع و حمایت پاکستان صورت می گیرند.

کاملا مشخص بود که در کنفرانس خبری هیچ یک از مقامات پاکستانی نمی خواست مستقیما علیه شبکه حقانی موضع بگیرد. عبدالقدیر بلوچ وزیر مسئول مناطق قبیله ای پاکستان گفت:"ما هیچ تروریستی، چه حقانی و چه غیرحقانی را در خاک پاکستان نمی خواهیم."

بنابراین پیام ارتش پاکستان در وزیرستان شمالی این است که گروههایی که تاکنون حمله می کردند اکنون مورد هجوم قرار گرفته اند.

ولی همه گروههای تندرو و مسلح هدف این هجوم قرار نبوده اند.

مطالب مرتبط