حلقه جاسوسان کمبریج؛ 'مست‌های بی‌مصرف'

حق نشر عکس GETTY IMAGES
Image caption حلقه جاسوسان کمبریج در طول دوره جنگ جهانی دو م تا دهه پنجاه میلادی برای شوروی جاسوسی می‌کردند

اسنادی که به تازگی توسط دانشگاه کمبریج بریتانیا منتشر شده، نشان می‌دهد که رابط‌های حلقه جاسوسی "پنج دوست کمبریجی" که برای شوروی جاسوسی می‌کردند، اعضای این حلقه را مست‌های بی‌مصرفی می‌دانستند که قادر به نگه داشتن اسرار نبودند.

دونالد مک‌لین، گای برجس، کیم فیلبی و آنتونی بلانت زمانی که در دهه ۱۹۳۰ میلادی دانشجوی کمبریج بودند به استخدام سرویس اطلاعاتی شوروی درآمدند.

احتمالا نفر پنجمی هم با نام جان کیرن‌کراس عضو این حلقه جاسوسی بوده است.

اسنادی که کمبریج برای اولین بار در دسترس عموم گذاشته بخشی از "آرشیو میتروخین" از اسناد شوروی سابق است.

اف‌بی‌آی، پلیس فدرال آمریکا، از این اسناد به عنوان کامل‌ترین مجموعه اطلاعاتی یاد کرده که از شوروی سابق به دست آمده است.

این اسناد را سرگرد واسیلی میتروخین در طی ۱۲ سالی که برای کاگ‌ب، سرویس اطلاعاتی روسیه، کار می‌کرد به صورت مخفیانه خارج کرد.

او خود در سال ۱۹۹۲ به بریتانیا فرار کرد.

در میان هزاران صفحه این مجموعه، پرونده‌های مربوط به بریتانیایی‌هایی به چشم می‌خورد که برای شوروی جاسوسی می‌کردند؛ از جمله توصیفاتی و ماجراهایی از دونالد مک‌لین و گای برجس، دو نفر از پنج جاسوس کمبریجی هم در این اسناد دیده می‌شود.

به عنوان نمونه از برجس به عنوان کسی یاد شده که "همواره تحت تاثیر الکل است."

در این اسناد که به زبان روسی نوشته شده به موقعیتی اشاره شده که برجس در حالت مستی در آستانه لو دادن هویت دوگانه‌اش بوده است.

در این بخش آمده: "وقتی داشت از مشروب‌خوری برمی‌گشت، یکی از پرونده‌هایی که از وزارت خارجه (بریتانیا) برداشته بود از دستش افتاد و در پیاده‌رو پخش شد."

جاسوس کاگ‌ب، رئیس دایره ضدشوروی

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption پلیس فدرال آمریکا مجموعه اسناد منتشر شده از آرشیو متروخین را کامل‌ترین مجموعه اطلاعاتی از شوروی سابق خوانده است

درباره مک‌لین هم نوشته شده که "چندان راز نگه‌دار خوبی نبود" و مدام در حال عرق خوردن و مست کردن بود.

در این پرونده این احتمال داده شده که دونالد مک‌لین زمانی در حالتی خسته و پریشان به برادر و یکی از معشوقانش لو داده که به عنوان جاسوس برای شوروی کار می‌کند.

این اسناد همچنین چشم‌اندازی از دامنه فعالیت این حلقه جاسوسی و این که چگونه راه نفوذ کاگ‌ب به بالاترین رده‌های شبکه‌های اطلاعاتی بریتانیا را هموار کردند، ترسیم می‌کند.

در این پرونده‌ها شرح ماجرایی داده شده که در آن گای برجس توانسته به تنهایی ۳۸۹ سند فوق محرمانه را در شش ماه اول سال ۱۹۴۵ و ۱۶۸ سند دیگر را در سال ۱۹۴۹ در اختیار سرویس اطلاعاتی شوروی قرار دهد.

این "پنج دوست کمبریجی" در طول دوره جنگ جهانی دوم و بعد از آن دست کم تا دهه ۱۹۵۰ اطلاعات بریتانیا را در اختیار شوروی قرار می‌دادند.

آنها بعد از آن که در زمان دانشجویی به استخدام شوروی در آمدند، توانستند در وزارت خارجه بریتانیا، ام‌آی۵ (سازمان اطلاعات داخلی) و سرویس اطلاعات مخفی (SIS) به رده‌های بالا نفوذ کنند.

تا آنجا که کمی قبل از پایان جنگ، کیم فیلبی به ریاست بخش ضد شوروی در سرویس اطلاعات مخفی بریتانیا رسید و در حالی که مامور کاگ‌ب بود، مدیریت عملیات علیه شوروی را هم بر عهده گرفت.

مطالب مرتبط