'خطر استرداد' یک منتقد رحمان از اسپانیا به تاجیکستان

گدایف حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آقای گدایف اتهامات وارده از سوی مقامات تاجیک را 'کامیلا بی‌پایه' می‌خواند

شراف‌الدین گدایف، یک فعال مخالف دولت تاجیکستان و از اعضای "گروه 24" که به عنوان پناهنده سیاسی در اسپانیا به سر می‌برد، با خطر استرداد به دوشنبه روبروست.

در این باره انجمن حقوق بشر آسیای میانه‌، یک سازمان مدافع حقوق بشر بین‌المللی، که در فرانسه مستقر است، خبر داد. این سازمان همچنین با انتشار بیانیه ای از دولت اسپانیا خواسته است که از استرداد آقای گدایف به تاجیکستان خودداری کند.

در بیانیه این سازمان که روز 10 ژوئیه منتشر شد، آمده است که قرار بود روز 11 ژوئیه دادگاهی در مادرید، پایتخت اسپانیا، به درخواست استرداد آقای گدایف به تاجیکستان رسیدگی کند.

خود آقای گدایف در صحبتی آنلاینی به بی بی سی این خبر را تأیید کرد و گفت که روز گذشته دادگاه قضیه او را بررسی کرده و ادامه‌ بررسی را به روز دوشنبه هفته آینده موکول گذاشته است.

وی می‌گوید، که مقامات تاجیکستان او را بر اساس ماده‌های 289، 340، 131، 247 و 250 قانون کیفری این کشور به اتهامات طمع جویی، تقلب، جعل اسناد، قاچاق کالا و مواد و به طور غیرقانونی محروم کردن شخصی از آزادی متهم کرده‌اند.

ولی دادگاه اسپانیا در حال حاضر تنها اتهامات وارده بر اساس ماده‌های 289 و 340 قانون کیفری در باره قاچاق کالا (کم نشان دادن کالا در اسناد گمرکی ضمن عبور از مرز) و جعل اسناد را بررسی می‌کند. آقای گدایف همه اتهامات وارده علیه خود را بی‌پایه می‌داند.

وی گفت: "پرونده، تماماً بی‌اساس است! اصلاً اینها شرکت مرا از خود کردند، تمام داراییهای مرا گرفتند و می‌خواهند با این راه مردم را ترسانند و یک رقیب خود را از صحنه دور سازند. من از تمام معاملات تجاری خانواده رئیس جمهور و اسرار درگیریها در رشت و طویل دره و خارغ آگاهم. برای همین می‌خواهند مرا برگردانند و نیست کنند."

به گفته آقای گدایف، مقامات او را متهم کرده‌اند که در ماه فوریه سال 2012 تعداد 30 خودرو را وارد تاجیکستان کرده و هر کدامی را با قیمت 8000 دلار در گمرک به ثبت رسانده است، هرچند ارزش این ماشینها 49 هزار دلار بوده است. در نتیجه، دولت 280 هزار دلار خسارت دیده است.

این در حالی است که به گفته این مخالف دولت تاجیکستان، روز تحویل این خودروها از مرز و اندازه عوارض گمرکی که می‌بایست پرداخته شود، در اسناد پرونده جنایی ذکر نشده است. او می گوید هیچ دلیلی هم در باره این که خودروها با ارزش 49 هزار دلار خریده شده‌اند، وجود ندارد.

شراف‌الدین گدایف روز 2 فوریه سال جاری از سوی مأموران پلیس اسپانیا در مادرید بازداشت و به شرط خارج نشدن از این شهر آزاد شد. افراد نزدیک به او می‌گویند که وی نزدیک به یک و نیم سال است که در اسپانیا به عنوان پناهنده سیاسی ثبت نام شده و به طور قانونی زندگی می‌کرد.

آقای گدایف متولد سال 1985 در ناحیه فرخار در جنوب تاجیکستان است که در رشته حقوق بین‌المللی مدرک دانشگاهی دارد. وی قبلاً ریاست شرکت موسوم به "گالد تور ترنس" را در تاجیکستان به عهده داشته است.

ولی به گفته نزدیکانش، او در پی انتقادهایش از امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان، و پیوندان او، و آنجه آنها "افشای موارد فساد و تخلفات مالی" از سوی مقامات بلندپایه می خوانند، تحت فشار کشورش را ترک کرده است.

آقای گدایف در سال 2012 همراه با عمرعلی قوتف، تاجر سرشناس و رهبر "گروه 24"، و چندی دیگر از تاجران و سیاستمداران تاجیک این گروه را در روسیه تأسیس دادند. اخیراً چندی از ویدیوهای سخنرانی او که از آقای رحمان انتقاد می‌کند، در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است.

در بیانیه انجمن حقوق بشر آسیای میانه‌ آمده است که آقای گدایف با توجه به تعهدات بین‌المللی تاجیکستان در زمینه حقوق بشر، در باره روشهای قانونی مبارزه با فساد که در سطوح بالای دولت تاجیکستان وجود دارد، به جامعه خبر می‌داد.

این سازمان می‌نویسد: "واکنش به فعالیت او سریع بود. نهادهای امنیتی تاجیکستان به اتهام دست داشتن در جرایم اقتصادی او را مورد پیگرد قرار دادند. اتهامات مطرح شده علیه او ضد و نقیض و دور از منطق و ساختگی بوده و از نقض حقوق بشر شهادت می‌دهند."

در بیانیه همچنین آمده است: "در تاجیکستان شکنجه به طور گسترده رایج است، قوه قضایه (دادگاه) تابع حکومت است، وکیلان مدافع افراد مخالف همواره از وکالت خود محروم و با اتهامات ساختگی تعقیب می‌شوند. از این رو، استرداد گدایف به تاجیکستان زندگی و سلامت او را به خطر می‌‌اندازد، چون او ممکن است هدف اقدامات تلافی جویانه واقع شود."

با توجه به این، انجمن حقوق بشر آسیای میانه‌ از دولت اسپانیا خواسته است که با احترام به کنوانسیون سازمان ملل متحد علیه شکنجه و رفتارهای دیگر غیرانسانی، کنوانسیون سازمان ملل در باره پناهندگان و پیمان بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی که امضا کرده است، از استرداد شراف‌الدین گدایف به تاجیکستان خودداری کند.

نسخه هایی از بیانیه این سازمان به کمیسریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان و گزارشگر ویژه اسن شازمان در باره مسائل شکنجه و رفتارهای دیگر غیرانسانی ارسال شده است.

روز 22 می سازمان عفو بین‌المللی نیز دادگاه و دولت اسپانیا را از خطرات احتمالی در صورت استرداد شراف‌الدین گدایف به تاجیکستان، از جمله احتمال شکنجه شدن او از سوی مأموران امنیتی این کشور، هشدار داده بود.