در نبرد سایبری حماس و اسرائیل چه کسی برنده می‌شود؟

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption تبلیغات ارتش اسرائیل (سمت چپ) در مقابل کارتون حامی فلسطین توییت شده توسط حماس

تازه ترین موج درگیری‌ها میان اسرائیل و پیکارجویان در نوار غزه باعث از سر گرفته شدن نبرد شدیدی در شبکه های اجتماعی شده که پیش از این در حمله اسرائیل به این منطقه، در "عملیات ستون دفاع"، در نوامبر سال ۲۰۱۲ دیده شده بود.

سایت هایی مانند توییتر، یوتیوب و فیسبوک از پست هایی پر شده اند که به دنبال دلها و افکار مردم خاورمیانه و دیگر نقاط جهان هستند.

ارتش اسرائیل و شاخه نظامی حماس، روش ها و فن آوری های پیشرفته ای را به این منظور به کار گرفته اند.

جنگ اعداد

از ۸ ژوئیه، ابتدای "عملیات لبه دفاعی"، نیروی دفاع اسرائیل یا آی دی اف، (نام رسمی ارتش اسرائیل) توییتر خود را هر روزه ده ها بار به روز می‌کند که به گفته آنها بدین گونه امکان "پوشش زنده اخبار" فراهم می شود.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption "موشک شمار" اسرائیل در توییتر

به نظر می رسد که چنین اقدامی اهداف متفاوتی از جمله وبلاگ نویسی زنده به منظور روایت وقایع از دید این کشور را دنبال می کند.

آی دی اف اخبار مربوط به حملات موشکی از غزه و فعالیت سیستم دفاع گنبد آهنی را با توییت هایی از این دست به روز رسانی می‌کند: "خبر فوری:گنبد آهنی هم‌اکنون جلوی هفت راکت به سمت اشکلون را گرفت".

همچنین آمار کلی راکت های شلیک شده از ابتدای عملیات لبه دفاعی در پست هایی که "موشک شمار" نام دارند، به اطلاع رسانده می شوند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption هشتگ های گوناگون حماس برای انتشار توییت ها

درطرف مقابل، حساب توییتر انگلیسی زبان گردان های عزالدین قسام، شاخه نظامی گروه حماس، شمار تلفات ناشی از حملات هوایی اسرائیل و گزارش مربوط به فعالیت های موشکی خود را به روز می کند.

گردان های قسام چندین حساب به زبان های گوناگون از جمله عربی و عبری را در توییتر اداره می‌کند که فعالیت تعدادی از آنها تا کنون به حالت تعلیق درآمده است.

این حساب ها با استفاده از هشتگ های GazaUnderAttack# (غزه زیر حمله)، Gaza#(غزه)، StopIsrael# (اسرائیل را متوقف کنید)، وPrayForGaza# (برای غزه دعا کنید) از عملیات گردان های قسام حمایت کرده و گرفتاری های شهروندان فلسطینی را نمایان می‌کنند. در توییتی که ظاهراً خطاب به جامعه بین الملی منتشر شده آمده: «تلفاتی که فلسطینی ها متحمل شده اند تنها عدد نبوده است».

دو طرف برای به تصویر کشیدن نسخه خود از ارقام به گونه فزاینده ای از تصاویر گرافیکی استفاده می کنند و در مواردی به طور فعال در رد ادعای یک دیگر تلاش کرده اند.

نوسان جهت گیری بین المللی

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption تصحیح توییت ارتش اسرائیل(سمت چپ) توسط حماس و انتشار مجدد آن در توییتر

آی دی اف در توییت های خود پرسش هایی فرضی را به همراه نمودار هایی به منظور انتقال مفهوم این پرسش ها از جامعه بین المللی می پرسد.

آی دی اف همچنین در وبلاگ خود اپلیکیشنی را ارائه کرده است که از افراد درخواست می کند متصور شوند که حماس در کشورشان فعال است و به شهرشان موشک شلیک می کند.

همچنین به منظور به تصویر کشیدن تهدید امنیتی که با آن مواجه است، نقشه هایی از کشور های مختلف مثلا ایالات متحده یا بریتانیا را ارائه می دهد که شامل نوار غزه می شوند.

آی دی اف برای بیان نسخه خود از حوادث و وقایع اخیر حتی از رویداد های پرطرفدار بین المللی نیز استفاده می کند.

پیش از بازی فینال جام جهانی ۲۰۱۴ بین آلمان و آرژانتین، آی دی اف تعداد راکت های شلیک شده توسط حماس از ابتدای شروع مسابقات را توییت کرده و از مردم خواست که آن را «به اشتراک بگذارند که به همه طرفداران بازی GERvsARG# (آلمان مقابل آرژانتین) اطلاع رسانی شود.»

استفاده از این هشتگ فوتبالی، بدون شک این توییت را به اطلاع مخاطبان گسترده‌تری رساند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption اپلیکیشن آی دی اف به منظور توصیف مقیاس تهدید حملات موشکی

فیلیپ هاوارد، استاد ارتباطات دانشگاه اروپای مرکزی و دانشگاه واشنگتن می گوید حماس و آی دی اف می دانند که مخاطبان گسترده ای دارند اما بخش عمده پیروان آنلاین آنها در خارج از کشور به سر می برند.

او می‌گوید: «بخش مهم و استراتژیک مخاطبان آنها روزنامه نگارانی هستند که حساب های آنلاین آنها را دنبال می کنند. آنها می دانند که توییت به موقع می تواند به تغییر جهت پوشش خبری کمک کند.»

آقای هاوارد همچنین معتقد است حماس در استفاده از شبکه های اجتماعی به دو دلیل مهارت بیشتری پیدا کرده است.

در نظر او، آنها نه تنها قصد دارند در افکار روزنامه نگاران و رهبران غربی جا باز کنند.بلکه سعی دارند ارتباط خود را با پیروان جوان فلسطینی که امکان دارد دیگر حماس یا دولت خودگردان را "به عنوان بهترین گزینه قبول نداشته باشند" حفظ کنند.

ضد حمله

آی دی اف و حماس هر دو تصاویر و فیلم هایی از تخریب و تلفات ناشی از خشونت های اخیر منتشر می کنند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption تلاش حماس برای تاثیر بر افکار عمومی با ارسال تصاویر مجروحان فلسطینی

حماس تمایل به ارسال تصاویر تکان دهنده بیشتری در خوراک خبری (نیوز فید) توییتر خود دارد. این تصاویر شامل اجساد خونین کودکانی است که در حملات هوایی اسرائیل کشته شده اند. ابهاماتی در مورد صحت برخی از عکس هایی که با هشتگ GazaUnderAttack# به وفور در توییتر به اشتراک گذاشته شده‌اند مطرح شده است.

آی دی اف هم، همچون حماس، در شبکه های متعدد اجتماعی از جمله سایت اشتراک عکس فلیکر فعال است.مثلا شهروندان اسرائیلی را نشان می دهد که به همراه نظامیان از موشک های پرتاب شده از سمت غزه پناه گرفته اند.

تصاویری ویدیویی نیز از سوی هر دو گروه با هدف تغییر افکار عمومی به نفع خود به اشتراک گذاشته می‌شود.

آی دی اف در حساب یوتیوب خود فیلمی به عنوان «پانزده ثانیه: زمان کافی نیست» منتشر کرده است. این ویدئو وقتی که ورزشکاران برای یک دور دویدن به دور مسیر مسابقه احتیاج دارند را با زمانی مقایسه کرده که برای پناه جستن غیرنظامیان اسرائیلی از حملات موشکی لازم است.

حق نشر عکس BBC World Service

در عنوان فیلم آمده: «هنگام یک حمله موشکی، اسرائیلی هایی که در نزدیکی غزه زندگی می کنند تنها پانزده ثانیه فرصت دارند تا به پناهگاه برسند. در این زمان حتی سریع ترین دونده جهان هم نمی‌تواند پناهگاهی پیدا کند.»

اخطار

به گزارش خبرگزاری فرانسه حماس برای اولین بار شهروندان اسرائیلی را با انتشار یک ویدئو موسیقی که به عبری و عربی خوانده شده مخاطب قرار داده است.

این کلیپ که « امنیت اسرائیل را به لرزه اندازید» نام دارد، شبه نظامیان حماس را نشان می دهد که موشک هایی را حمل و به سمت اسرائیل شلیک می کنند. هدف این ویدئو کلیپ تشویق اسرائیلی ها به مقابله با دولت خود است.

همچنین گزارش هایی حاکی از این وجود دارد که هکرهایی متعلق به گروه حماس کنترل صفحه فیسبوک پیتزا دومینوی اسرائیل را در دست گرفته و اخطار هایی به انگلیسی، عربی و عبری منتشر کرده‌اند.

این هکرها در فیسبوک نوشتند: «امروز بیش از دوهزار موشک به اسرائیل، تل آویو، حیفا، بیت المقدس، اشکلون و اشدود اصابت خواهند کرد. سر ساعت هفت شروع می‌کنیم. شمارش معکوس برای پایان اسرائیل آغاز شده...حواستان جمع باشد!»

آی دی اف هم هشدارهای آنلاین برای ساکنان غزه فرستاده است.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption دو طرف توسط شبکه های اجتماعی برای یکدیگر اخطار می فرستند

آن‌ها اخیراً در یک توییت نوشته اند: «آی دی اف به منظور هشدار درباره یک حمله قریب الوقوع، برای غیر نظامیان از هوا بروشور می‌فرستد، تماس شخصی می گیرد و پیامک ارسال می‌کند. چه تعدادی از ارتش ها این کار را انجام می دهند؟»

در همین حال مقامات حماس در یک فیلم ویدیویی دستورالعمل هایی برای استفاده شهروندان غزه از شبکه های اجتماعی ارائه داده اند.

در این ویدیو به غیرنظامیان گفته می شود که تصویری از راکت ها یا موشک ها در مرکز غزه منتشر نکنند و همواره هنگام نوشتن درمورد تلفات از واژه "شهروندان بی گناه" استفاده کنند.

همچنین در این ویدیو گفته شده که «انتشار تصاویر زخمی ها اشکالی ندارد.»

مطالب مرتبط