اوباما: هواپیما از داخل مناطق شورشیان هدف قرار گرفته است

حق نشر عکس AP

باراک اوباما، رئیس‌جمهوری آمریکا می‌گوید براساس مدارک موجود، هواپیمای مالزیایی با یک موشک زمین به هوا که از داخل محدوده تحت کنترل جدایی‌طلبان اوکراین پرتاب شده هدف قرار گرفته است.

پرواز ام.اچ. ۱۷ خطوط هوایی مالزی روز پنجشنبه در حالی که با ۲۹۸ سرنشین از آمستردام هلند عازم کوآلالامپور مالزی بود در آسمان شرق اوکراین و حوالی مرز این کشور با روسیه ساقط شد و تمامی مسافران و خدمه آن جان باختند.

آخرین اطلاعات منتشر شده در ارتباط با سرنشینان این پرواز نشان می‌دهد که ۱۸۹ شهروند هلند، ۴۴ مالزیایی (شامل ۱۵ نفر خدمه پرواز)، ۲۷ استرالیایی، ۱۲ اندونزیایی، ۱۰ بریتانیایی، ۴ آلمانی، ۴ بلژیکی، ۳ فلیپینی، یک آمریکایی، یک نیوزلندی و یک کانادایی در میان کشته شدگان بوده اند. هنوز ملیت دو مسافر دیگر شناسایی نشده است.

گزارشگران حاضر در محلی که لاشه هواپیما فرود آمده می‌گویند گستردگی محوطه ای که بقایا در آن پراکنده شده عملیات تجسس را دشوار کرده است.

دانیل سندفورد، خبرنگار بی‌بی‌سی که به محل حادثه در نزدیکی گرابوو اعزام شده مشاهدات خود را چنین نقل می‌کند:

بوی وحشتناک اجساد سوخته در هوا متراکم است. در هر گوشه چمدان‌های مسافران و صندلی‌های هواپیما دیده می‌شود. دفترچه‌های راهنمای گردشگران در مورد جاذبه‌های شهرهای بالی و لومبوک در کنار ساک دستی‌هایی افتاده‌اند که روی آنها نوشته شده: "من عاشق آمستردام هستم."

با مشخص شدن ملیت هلندی ۱۸۹ مسافر پرواز ام.اچ.۱۷ پرچم‌ها در آمستردام و دیگر شهرهای هلند نیمه افراشته شده اند و مردم این کشور در بهت و ماتم فرو رفته‌اند. در کیف پایتخت اوکراین و کوآلالامپور پایتخت مالزی، مردم برای هم‌دردی با خانواده‌های بازماندگان شاخه‌های گل در کنار دیوار سفارتخانه‌های هلند چیده‌اند.

همزمان با سخنان رئیس جمهوری آمریکا، نماینده این کشور و نماینده روسیه در شورای امنیت سازمان ملل متحد روز جمعه (۱۸ ژوئیه - ۲۷ تیر) رو در روی هم ایستادند. در حالی که سامانتا پاور، سفیر آمریکا در سازمان ملل متحد در نشست اضطراری شواری امنیت می‌گفت روسیه می‌تواند به بحران اوکراین خاتمه دهد، ویتالی چورکین نماینده روسیه در این جلسه، دولت مرکزی اوکراین را مقصر این واقعه برشمرد چرا که معتقد بود این نیروهای دولتی اوکراین هستند که جنگ را در جنوب شرقی با غیرنظامیان ادامه می‌دهند.

حق نشر عکس Reuters
Image caption دسته‌های گل و شمع در کنار دیوار سفارت هلند در کوآلالامپور به منظور هم‌دردی با بازماندگان

خانم پاور در این جلسه گفت: "آقای پوتین بارها وعده داده برای توقف بحران اوکراین اقدام خواهد کرد و هر بار قول خود را زیرپا گذاشته است. روسیه می تواند و باید به این جنگ خاتمه دهد."

او تاکید کرد: "از آنجا که سیستم موشک زمین به هوای اس.ای ۱۱ (باک) پیچیدگی‌های خودش را دارد، به نظر نمی‌رسد جدایی طلبان توانسته باشند بدون دریافت کمک از سوی نیروهای زبده از آن استفاده کنند، به همین علت ما نمی‌توانیم ارایه پشتیبانی فنی روسیه در این مورد را غیرممکن بدانیم. اوکراین سیستم موشکی اس.ای ۱۱ در اختیار دارد اما تا آنجا که ما می‌دانیم آنها سیستم موشکی اس.ای.ام در منطقه‌ای که این واقعه روی داده ندارند و مهم‌تر از آن این که از زمان آغاز درگیری‌ها سیستم پدافند هوایی اوکراین با وجود تجاوزهای متعدد جت‌های روسی به حریم هوایی این کشور هنوز حتی یک موشک هم شلیک نکرده است."

در مقابل روسیه دولت اوکراین را موظف به قبول مسئولیت این واقعه می‌داند. ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری این کشور روز گذشته گفته بود "دولتی که این هواپیما در حریم هوایی آن هدف قرار گرفته مسئول این واقعه است." اشاره آقای پوتین به مسئولیت کشورها از حفاظت و ایجاد مصونیت در حریم هوایی‌شان است اما مقامات اوکراین مدعی‌اند شورشیان با کمک روسیه توانسته‌اند به تجهیزات پیشرفته از جمله موشک‌های زمین به هوا دسترسی پیدا کنند.

محدودیت برای ناظران بین‌المللی

همزمان با آغاز عملیات تجسس و جمع آوری اجساد قربانیان، از شرق اوکراین خبر می‌رسد که جدایی‌طلبان هوادار روسیه به بازرسان بین‌المللی اجازه دسترسی کامل به منطقه سقوط لاشه و بقایای هواپیما را نداده‌اند.

توماس گرمینگر، سفیر سوییس در سازمان امنیت و همکاری اروپا می‌گوید او و ۲۰ بازرس بین‌المللی که امروز وارد اوکراین شده‌اند نتوانسته‌اند تحقیقات مورد نظرشان را انجام دهند.

این در حالی است که اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد صبح امروز (جمعه) در نشست اضطراری خود خواهان انجام تحقیقات کامل، دقیق و مستقل بین‌المللی شدند و همزمان باراک اوباما از دو طرف درگیر در اوکراین خواست به منظور انجام عملیات تجسس و امداد فورا آتش‌بس کنند.

به گفته یکی از سخنگویان سازمان امنیت و همکاری اروپا، جدایی‌طلبان هوادار روسیه در حضور بازرسان تیر هوایی شلیک کردند.

حق نشر عکس Getty
Image caption بسیاری از مسافران هواپیمای ساقط شده عازم تعطیلات تابستانی بودند

'مقصریابی'

دو طرف درگیر در اوکراین همچنان با رد هرگونه نقش داشتن در این واقعه، یکدیگر را متهم به سرنگونی هواپیمای مسافربری مالزیایی می‎کنند.

دولت اوکراین مدعی است مدارکی در اختیار دارد که نشان می‌دهد جدایی‌طلبان این هواپیما را ساقط کرده‌اند.

یکی از این مدارک محتوای منتشر شده شنود مکالمه‌ایست که به ادعای دولت اوکراین میان رهبران و رزمجویان جدایی‌طلب روی داده است و در آن صحبت از ساقط کردن یک هواپیما مطرح می‌شود. در این مکالمه ابتدا خبررسان از نوع هواپیمای منهدم شده مطمئن نیست اما با رسیدن به محل سقوط لاشه به مافوق خود خبر می‌دهد که هواپیما نظامی نیست و مسافربری است. صحت و سقم این شنود و مدارک مورد ادعای دولت اوکراین هنوز مستقلا تایید نشده است.

در برابر شورشیان هم مدعی اند که بوئینگ ۷۷۷ خطوط هوایی مالزی توسط ارتش اوکراین هدف قرار گرفته چرا که شورشیان به تجهیزاتی که بتوان با آن هواپیمایی را در ارتفاع ۱۰ هزار متری هدف قرار داد دسترسی ندارند.

هنوز علت سقوط هواپیمای مسافربری مالزیایی مورد بررسی کارشناسی قرار نگرفته اما با توجه به نحوه سقوط هواپیما، گفته می‌شود که به احتمال زیاد، هواپیما مورد اصابت موشک قرار گرفته است. در عین حال، از آنجا که هنگام وقوع حادثه، هواپیمای مسافربری در ارتفاع بسیار بالا پرواز می‌کرد، موشکی که احتمالا آن را هدف قرار داده، از نوع پیشرفته بوده است.

حق نشر عکس BBC World Service

مطالب مرتبط