جانی‌بیک اکابر، نویسنده سرشناس تاجیک، درگذشت

جانی‌بیک اکابر حق نشر عکس BBC World Service
Image caption جانی‌بیک اکابر در اثر سکته مغزی در شهر دوشنبه درگذشت

جانی‌بیک اکابر، نیویسنده تاجیک، در سن 62 سالگی در اثر سکته مغزی در شهر دوشنبه درگذشت.

رسم تشییع جنازه او روز جمعه 25 ژوئیه در شهر دوشنبه برگزار و او در گورستان موسوم به "کالینین" در شمال این شهر به خاک سپرده شد.

جانی‌بیک اکابر که عنوان "نویسنده خلقی تاجیکستان" را دارد، در دهه‌های 80 و 90 قرن گذشته مدتی مدیر شعبه نثر مجله "صدای شرق" بود و از سال 1997 تا امروز سردبیری این مجله را بر عهده داشت.

او در سال 1992، در زمان حکومت مصالحه ملی تاجیکستان، مدتی سخنگوی اکبرشاه اسکندراف، رئیس پارلمان وقت تاجیکستان، هم بود.

طوری که عبدالحمید صمد، نویسنده تاجیک، می‌گوید، مجله "صدای شرق" در دوران سردبیری جانی‌بیک اکابر منتظم نشر می‌شد و و همواره تلاش می کرد برای چاپ آن هزینه ای پیدا کند.

آقای صمد همچنین گفت که این نویسنده در ادبیات معاصر تاجیکستان جایگاه ویژه‌ای داشت.

وی افزود: "جانی بیک اکابر بسیار برمحل از بین ما رفت و یکی از نویسندگان چیره‌دست تاجیک بود. از او به ما کتابهای بسیار خواندنی، با دید تازه و با قهرمانان دلنشین، به میراث مانده‌اند که در آینده نیز خوانندگان خود را خواهند داشت."

آقای صمد می‌گوید که جانی‌بیک اکابر در فعالیت ترجمانی خود نیز بی‌نظیر بود: "او از نویسندگان روس و خارجی حکایات و قصه و رمانهای زیادی را ترجمه کرد و فعالیت وی در محیط ادبی ما بسیار گسترده و پرثمر بود."

وی می‌افزاید که جانی‌بیک اکابر در زندگی نیز انسانی پاک‌کار و هدفمند بود. آقای صمد مرگ او را ضایعه‌ای گران برای ادبیات تاجیکستان خواند.

جانی‌بیک اکابر سال 1952 در ناحیه نور‌‌آباد در شرق تاجیکستان متولد شده و مکتب همگانی را در این منطقه به پایان برد. سپس او به شعبه شبانه بخش تاریخ دانشگاه ملی تاجیکستان پذیرفته و سال 1980 از این دانشگاه فارغ شد.

در سالهای اول بعد از دانشگاه او در چاپخانه “عرفان” کار کرد و بعداً در چندی از نشریه‌های زمان شوروی به عنوان خبرنگار فعالیت داشت.

در سال 1983 نخستین مجموعه داستانهای کوتاهش با نام "دنیا به امید" منتشر شد. در سالهای بعدی کتابهای دیگر جانی‌بیک اکابر با نامهای "خرمن ستاره" (1985)، "مرغ سمندر" و "کوهستانی" (1987) و "پزمانی" (1990) و در نهایت "قلمهای کوهستانی" (2012) چاپ شدند.

موضوع اصلی آثار اکابر زندگی ساکنان منطقه‌های کوهستانی تاجیکستان است.

وی همچنین برخی از اثرها و حکایات نویسندگان خارجی، مانند تورگنف، پروسکورین، باشو، ایوا آندریچ، واسیلی شوکشین و غیره را به زبان فارسی به خط سیریلیک ترجمه کرده است. برخی از آثار او نیز به زبانهای مختلف جهان ترجمه شده‌اند.

جانی‌بیک اکابر از سال 1984 عضو اتحادیه نویسندگان تاجیکستان بود. او در سال 1990 جایزه جوانان تاجیکستان و دیرتر جایزه ادبی صدرالدین عینی را برد.