ابوبکر البغدادی: قوه محرکه 'دولت اسلامی'

حق نشر عکس Other

ابوبکر البغدادی، که طرفدارانش او را خلیفه ابراهیم خطاب می‌کنند، روز جمعه پنجم ژوئیه از تاریکی سایه ها خارج شد و برای اولین بار صورت خود را در خطبه های نماز جمعه در موصل نشان داد.

در حالی که تصاویری از او در گذشته 'لو رفته' بودند، بغدادی در طول مدت چهار سالی که رهبر گروه جهادی دولت اسلامی عراق (که بعدا تبدیل به دولت اسلامی عراق و شام شد) بود، چهره خود را نمایان نکرده بود.

او قبل از آوریل سال ٢٠١٣ پیامهای صوتی زیادی هم منتشر نکرده بود.

اولین بیانیه مکتوب او در ماه مه ٢٠١١ در تجلیل از اسامه بن لادن بوده است.

اولین پیام صوتی او در ژوئیه ٢٠١٢ منتشر شد و پیروزیهای آتی برای 'دولت اسلامی' پیشبینی می‌کرد.

از زمان احیا مجدد این گروه که پانزده ماه پیش آغاز شد، فعالیت رسانه ای بغدادی افزایش یافته است. میزان اطلاعات موجود در خصوص سابقه او نیز افزایش یافته است.

در ژوئیه سال ٢٠١٣، ترکی البنعلی که نظریه پردازی بحرینی است با نام مستعار ابو همام بکر بن عبدالعزیز العثاری زندگینامه بغدادی را نوشت.

بخشی از این زندگی نامه برای تاکید بر سابقه خانوادگی بغدادی بوده و ادعا می کند که او از نسل محمد، پیامبر اسلام بوده است. در تاریخ اسلام، منسوب بودن به پیامبر یکی از معیارهای کلیدی برای خلیفه شدن است.

بر اساس این زندگی نامه، بغدادی از قبیله بو بدری است که عمدتا در سامرا و دیاله در شمال و شرق بغداد متمرکز هستند و به لحاظ تاریخی به عنوان اعقاب حضرت محمد شناخته شده اند.

ترکی البنعلی همچنین می نویسد که بغدادی پیش از حمله آمریکا به عراق از دانشگاه اسلامی بغداد دکترا گرفت و تحقیقات او در خصوص فرهنگ، تاریخ، شریعت و فقه اسلامی بوده است.

او پیشتر در مسجد امام احمد بن حنبل در سامرا موعظه می کرد.

موسسات مذهبی معتبر سنی مثل دانشگاه الازهر قاهره (مصر) یا دانشگاه اسلامی مدینه در عربستان سعودی تحصیلات بغدادی را تایید نکرده اند.

با این حال، او نسبت رهبران کذشته و کنونی القاعده، اسامه بن لادن و ایمن الظواهری، آموزش اسلامی سنتی تری دیده است. بن لادن مهندس بود و ظواهری پزشک است.

این سابقه سنتی سبب شده که طرفداران بغدادی ستایش، ارزش و مشروعیت بیشتری برای او قائل باشند.

بغدادی و تعدادی از همراهان او در پی حمله آمریکا به عراق در سال ٢٠٠٣ 'جیش اهل السنه والجماعه'، گروهی سنی را تشکیل دادند که در سامرا، دیاله و بغداد فعال بود.

بغدادی در این گروه رییس کمیته شریعت بود. نیروهای تحت رهبری آمریکا او را از فوریه تا دسامبر ٢٠٠٤ تحت بازداشت داشتند ولی چون تهدید جدی تلقی نمی شد، او را آزاد کردند.

جیش اهل السنه والجماعه در سال ٢٠٠٦ به مجلس شورای مجاهدین پیوست که سازمان محلی وابسته به القاعده بود.

در این ساختار جدید، بغدادی باز به کمیته های شریعت پیوست و وقتی مجلس شورای مجاهدین نام خود را به 'دولت اسلامی عراق' تبدیل کرد بغدادی به عضویت شورای مشورتی عالی 'دولت اسلامی' در آمد و سرپرست کمیته های شریعت آن شد.

سپس، با مرگ ابو عمر البغدادی، رییس 'دولت اسلامی عراق' در آوریل ٢٠١٠، ابوبکر البغدادی جای او را گرفت.

بغدادی از زمان کسب رهبری 'دولت اسلامی' آن را بازسازی و احیا کرده است. اما سازمان او همچنان بی رحم و ظالم است و در خصوص پایداری بلند مدت آن تردیدهایی وجود دارد.

'دولت اسلامی' اکنون در کنار مجازاتهای خشن قضایی به دنبال برقراری یک نظام خدمات اجتماعی در مناطق تحت کنترل خود است تا در کنار نقش قدرت خشن، قدرتی نرم را هم نمایش دهد.

این گروه در طول دو سال گذشته رهبران اصلی قبایل سنی مخالف را یا به قتل رسانده و یا وادار به توبه و پیوستن به 'دولت اسلامی' کرده است.

همچنین، مناطقی که در عراق و سوریه تحت تصرف 'دولت اسلامی' در آمده اند، و یا هدف تصرف قرار دارند، یا در طول مسیر رودهای دجله و فرات هستند و یا مناطق نفت خیز هستند.

بغدادی و بقیه رهبران 'دولت اسلامی' به این نتیجه رسیده اند که در کنار قدرت نظامی رو به افزایش خود، در صورت کسب کنترل بر منابع انرژی می توانند به سادگی قدرت خود را تثبیت کنند، هر چند که مردم مناطق تحت کنترل آنها با ایدئولوژی حاکم موافق نباشند.

با این که آینده 'دولت اسلامی' را هیچ کس نمی داند، روشن است که بغدادی این سازمان را برجسته کرده و از موسس اصلی آن، یعنی ابو مصعب الزرقاوی از لحاظ شهرت، منابع و توان بالقوه پیشی گرفته است.

اهمیت واقعی او ممکن است پس از مرگش به طور کامل نمایان شود، آن گونه که در خصوص القاعده هم دیده ایم، ایمن الظواهری در نشستن در جایگاه بن لادن و پذیرفته شدن به عنوان جانشین او مشکل داشته است.

فعلا اما، خلیفه 'دولت اسلامی' ستاره این خلافت رو به صعود محسوب می شود.

مطالب مرتبط