داعش، همسایه جدید کردها در مرزی ۲۰۰۰ کیلومتری

داعش اخیرا در سوریه و عراق به جاهایی حمله کرده که نشان می‌دهد این گروه بسیار حساب شده مناطق با اهمیت و استراتژیک را هدف می‌گیرد.

اعضای مسلح داعش در چند هفته گذشته حملات خود را در سوریه، به خصوص در نزدیکی شهر کوبانی، علیه کردها تشدید کرده اند.

داعش همچنین از دو روز پیش توانسته در یک عملیات غافلگیرانه دو شهر زمار و سنجار و یک حوزه نفتی در نزدیکی موصل را از دست پیشمرگان کرد عراق درآورد. حوزه نفتی که می تواند منبع مالی برای داعش باشد.

امروز کردهای عراق و سوریه با واقعیتی تلخ روبر شده اند، با داعش، همسایه ای خطرناک که دارای حدود ۲۰۰۰ کیلومتر مرز مشترک با آنها است. در این مناطق نشانی از دولتهای مرکزی عراق و سوریه نیست.

کوبانی یا عین العرب شهری کردنشین از توابع استان حلب در شمال سوریه است. در سال ۲۰۱۲ این شهر به دست نیروهای کرد (واحدهای حفاظت خلق) افتاد. این شهر از آن زمان همچون خاری در چشم نیروهای جهادی بوده است.

کردستان سوریه از لحاظ جغرافیایی یکپارچه نیست. بخش هایی از کردستان سوریه با شهرهای کردنشین ترکیه همسایه است. مثلا تمامی شهرهای اطراف کوبانی در داخل سوریه عرب نشین هستند و در کنترل داعش. کوبانی ارتباط جاده ای داعش را با بخشی از مناطق سنی نشین تحت کنترل این گروه در سوریه قطع کرده است. به همین جهت داعش بارها برای تصرف کوبانی کوشیده است.

در چند هفته گذشته داعش توانسته چندین روستا در اطراف کوبانی را به تصرف خود درآورد و تلفاتی به کردها وارد کند.

کردهای کوبانی مدتهاست در محاصره هستند. از یک طرف دولت ترکیه مرزهایش را به روی این منطقه بسته، و از طرف دیگر داعش در سه طرف شهر، در سه جبهه و با واحدهای حفاظت خلق می جنگد.

دولت ترکیه واحدهای حفاظت خلق را بخشی از حزب کارگران کردستان (PKK) می داند و از همان روزهای اولیه که این شهر به کنترل کردها درآمد، مرزهایش را با کوبانی بست. در دو سال گذشته احزاب کرد ترکیه و سوریه بارها دولت ترکیه را متهم به حمایت از گروه های تندرو سنی کرده اند.

البته ترکیه نتوانسته مرزهایش را با کوبانی کاملا مسدود کند. ساکنان مناطق مرزی ترکیه با کوبانی کرد هستند. بسیاری از روستائیان بستگانی در سوی دیگر مرز دارند. مردم این منطقه بسیاری از مایحتاج شهروندان کوبانی را مخفیانه از ترکیه به این شهر می رسانند.

برزان عیسو، روزنامه نگار اهل کوبانی در تماسی تلفنی به بی‌بی‌سی گفت که هم اکنون جنگی شدید در روستاهای اطراف کوبانی بین داعش و واحدهای حفاظت خلق در جریان است. او گفت: "زن و مرد، پیر و جوان سلاح بر داشته و با داعش می جنگند، همه می دانند که اگر شهر سقوط کند، داعش حمام خون به راه خواهد انداخت، جنگ ما جنگ برای بودن و نبودن است".

در دو سال گذشته واحدهای حفاظت خلق توانسته بودند که حملات نیروهای تندرو سنی و داعش را دفع کنند و گروه های جهادی را در حتی در برخی از روستاها و شهرهای عرب نشین همجوار به عقب نشینی وادار کنند. اما با ضعیف شدن سایر گروه های مخالف دولت سوریه، داعش قدرت بیشتری گرفته و بر دامنه حملات خود افزوده است. داعش بسیاری از سلاحهای سنگین و پیشرفته ساخت آمریکا که از ارتش عراق به غنیمت گرفته بود را به سوریه منتقل کرده و از آنها علیه کردها و ارتش سوریه استفاده می کند.

در چند هفته گذشته صدها کرد ترکیه از مرز گذشت و برای جنگیدین با داعش به واحدهای حفاظت خلق پیوسته اند که این امر توانسته به مقاومت کردها در کوبانی کمک کند.

نگرانی کردها به حدی است که هفته پیش مقامات خودگردان محلی در کردستان سوریه با گذراندن قانونی خدمت سربازی برای مردان ۱۸ سال به بالا را اجباری کردند. آنان به شدت نگران پیشروی نیروهای داعش هستند.

مناطق کردنشین سوریه در نوامیر سال گذشته به سه کانتن که از سوئیس الگو گرفته شده است تقسیم شد. کانتونهای کوبانی، عفرین و جزیره دولتها و مجالس محلی خود را دارند. زبانهای کردی، عربی و سریانی سه زبان رسمی این منطقه هستند.

هفته پیش نیروهای دولتی سوریه شهر حسکه مرکز استان حسکه را تخلیه کرده و نیروهای واحدهای حفاظت خلق جایگزین آنها شدند. اکثریت ساکنان حسکه عرب و کرد هستند، اما جمعیت ترکمن، آسوری، ارمنی و چچن این منطقه نیز قابل توجه هستند. منابع مهم انرژی در استان حسکه قرار دارد و این استان هدف دیگر داعش بوده است.

واحدهای حفاظت خلق یکی از رهبران قبایل عرب سنی را به همراه یک زن کرد مشترکا به استانداری حسکه منصوب کرد.

ریدور خلیل، سخنگوی واحدهای حفاظت خلق در تماسی تلفنی به بی بی سی گفت: "انتصاب یک عرب سنی و یک زن به استانداری حسکه نشان می دهد که ما فرقه گرا و جنسیتگرا نیستیم، همه گروه های قومی، مذهبی و جنسی از حقوق یکسان برای اداره این مناطق برخوردارند".

در نزدیکی مرز سوریه، از دو روز پیش داعش توانسته دو شهر زمار و سنجار و یک حوزه نفتی در نزدیکی موصل را از دست پیشمرگان کرد عراق درآورد. گزارش ها همچنین از تصرف سد استراتژیک موصل که در کنترل کردها بود، حکایت دارد.

پیشروی های اخیر داعش در مناطق کردنشین عراق و دسترسی این گروه به منابع نفتی و سلاح، می تواند موقعیت این گروه را تقویت کند. این خطری جدی برای مناطق کردنشین سوریه و عراق است.

اختلافات زیادی بین کردهای سوریه و دو لت اقلیم کردستان عراق وجود دارد. از طرف دیگر دولت عراق و کردها نتوانسته اند اختلافاتشان را کنار بگذارند.

پیشروی های داعش نشان داده اگر تمامی گروه های درگیر با هم متحد نشوند، داعش می تواند نه تنها امنیت کردها و شیعیان را در عراق و سوریه، بلکه امنیت بسیاری از کشورهای منطقه را تهدید کند.

مطالب مرتبط