شورای امنیت از انتصاب نخست وزیر جدید عراق استقبال کرد

حق نشر عکس AFP
Image caption تصمیم فواد معصوم (چپ) در انتصاب عبادی (راست) استقبال طرفداران سابق مالکی را در پی داشته است

شورای امنیت سازمان ملل از انتصاب نخست وزیر جدید عراق استقبال کرده است.

رئیس دوره‌ای این شورای با صدور بیانیه‌ای گفته است که "اعضای شورای امنیت از اقدام فواد معصوم، رئیس جمهوری عراق، برای معرفی نخست وزیر جدید این کشور دلگرم شده‌اند."

متن این بیانیه را مرکز خبررسانی سازمان ملل منتشر کرده و در آن آمده است که انتصاب نخست وزیر جدید در عراق "گامی مهم به سوی تشکیل دولت فراگیری است که نمایندگی تمامی بخش‌های مردم عراق را داشته باشد و به یافتن راه حلی عملی و با دوام برای چالش‌های کنونی این کشور کمک کند."

رئیس دوره‌ای شورای امنیت به نمایندگی از سوی اعضای شورا به حیدر عبادی، نخست وزیر منتصب عراق توصیه کرده است تا "به سرعت و هرچه زودتر و در زمانبندی مقرر در قانون اساسی عراق، برای تشکیل چنین دولتی تلاش کند." وی از تمامی احزاب سیاسی عراق و طرفداران آنها خواسته است تا آرامش خود را حفظ کنند و به روند سیاسی مبتنی بر قانون اساسی احترام بگذارند.

طبق اصل ٧٦ قانون اساسی عراق، پس از اینکه رئیس جمهوری فردی را مامور تشکیل کابینه کرد، این فرد از زمان انتصاب سی روز فرصت دارد تا اعضای شورای وزیران (کابینه) را اعلام و جهت کسب رای اعتماد، به پارلمان معرفی کند. با آغاز به کار کابینه جدید، نخست وزیر قبلی موظف است از مقام خود کناره‌گیری کند.

در خاتمه بیانیه ریاست شورای امنیت آمده است که "اعضای شورای امنیت بر حمایت خود از روندهای دموکراتیک در عراق و حمایت از مردم عراق در مبارزه با تروریسم، به خصوص علیه دولت اسلامی عراق و شام، تاکید می‌نهند."

حق نشر عکس un news center
Image caption شورای امنیت ابراز امیدوار کرده دولتی فراگیر در عراق تشکیل شود

بیانیه شورای امنیت سازمان ملل پس از آن منتشر می‌شود که نوری مالکی، نخست وزیر عراق، رئیس جمهوری را متهم کرد که با دستور به حیدر عبادی برای تشکیل کابینه، قانون اساسی را نقض کرده است. آقای مالکی از این اقدام به دادگاه قانون اساسی شکایت کرده و گفته است تا صدور حکم دادگاه، از مقام خود کنار نمی‌رود.

در حالیکه عراق با بحران ناشی از پیشروی نیروهای دولت اسلامی - داعش سابق - و خطر فروپاشی مواجه است، آقای مالکی گفته است که همه باید به قانون اساسی پایبند باشند و هشدار داده است که "در غیر اینصورت، کشور گرفتار نا امنی خواهد شد."

در عین حال، پیشتر کشورهای دارای نفوذ در صحنه سیاسی عراق از اقدام فواد معصوم که عملا به منزله برکناری نوری مالکی از سمت نخست وزیری است استقبال کرده‌اند.

حق نشر عکس khamenei.ir
Image caption حامیان قبلی نوری مالکی نیز از او رویگردان شده‌اند

چند روز پیش، باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، انتصاب نخست وزیر جدید را "گامی به جلو" در راه حل مشکلات فعلی عراق توصیف کرد و دولت‌های فرانسه و بریتانیا نیز این اقدام را تایید کرده‌اند.

دو روز پیش وزارت خارجه ایران در بیانیه‌ای از "تکمیل مراحل تشکیل دولت جدید عراق" استقبال و "از تعیین هرچه سریعتر اعضای کابینه توسط نخست وزیر و طی شدن مراحل اخذ رای اعتماد در مجلس ملی عراق" حمایت کرد. روز گذشته هم آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، ابراز امیدواری کرد که انتصاب دولت جدید عراق گره از مشکلات آن کشور بگشاید.

در پی سقوط صدام حسین توسط نیروهای به رهبری آمریکا، و به خصوص از زمان آغاز زمامداری نوری مالکی در راس دولتی به رهبری گروه‌های شیعه، جمهوری اسلامی از نفوذ روزافزونی در عراق برخوردار بود تا جایی که گاه گفته می‌شد که حکومت ایران برنده واقعی سقوط صدام حسین بوده است. با پیشروی سریع نیروهای داعش، مقامات ایرانی امکان مداخله نظامی در عراق را رد کردند و تاکنون تنها ایالات متحده آمادگی خود را برای نوعی مداخله نظامی برای متوقف کردن پیشروی این نیروها ابراز داشته است.

برخی از ناظران گفته‌اند که در شرایط کنونی، هر نوع دخالت احتمالی حکومت به رهبری روحانیون شیعه در ایران صرفا باعث رویگردانی بیشتر سایر گروه های قومی و دینی عراق از دولت مرکزی این کشور می‌شود در حالیکه ایالات متحده نیز به دلیل نگرانی از اینکه مداخله نظامی بدون تغییر دولت، نوعی حمایت از یک دولت تحت تسلط شیعیان تلقی شود، بر تشکیل دولتی فراگیر تاکید داشته است.

حق نشر عکس Reuters
Image caption برخی ناظران نگران واکنش نهادهای وابسته به مالکی در برابر تغییر دولت هستند

آقای مالکی در راس یک ائتلاف متشکل از گروه‌های شیعی از سال ٢٠٠٦ تا کنون سمت نخست وزیر را بر عهده داشته و منتقدان او معتقدند که در این مدت با استبداد رای حکومت کرده و با نادیده گرفتن مشارکت سایر گروه‌های قومی و دینی در عراق، عملا باعث رویگردانی اقلیت عرب سنی شده و زمینه ظهور و پیشرفت داعش را فراهم آورده است.

وی همچنین به انتصاب افراد طرفدار خود به سمت های مهم سیاسی، نظامی و امنیتی و ترویج فساد گسترده در تشکیلات حکومتی متهم است. در جریان حمله شبه‌نظامیان گروه داعش، واحدهای ارتش عراق با وجود کمک‌های گسترده تسلیحاتی و آموزشی که از آمریکا دریافت کرده بودند، از برابر نیروهای مهاجم گریختند و مقاومت در برابر این گروه را به نیروهای تحت امر دولت خودگردان اقلیم کردستان عراق سپردند که به تسلیحات سبک مجهز هستند.

داعش در مناطق تحت تصرف خود در عراق و سوریه تشکیل دولت اسلامی را اعلام کرده و با معرفی ابوبکر البغدادی به عنوان خلیفه و رهبر مسلمین جهان، خواستار حمایت و بیعت مسلمانان با او شده است.

در انتخابات پارلمان ماه آوریل در عراق، ائتلاف دولت قانون به رهبری نوری مالکی بار دیگر به عنوان بزرگترین جناح پارلمانی، بیشترین کرسی ها را در اختیار گرفت و از آن زمان، وی در صدد بوده است با جلب حمایت سایر احزاب و گروه ها، اکثریت لازم برای تشکیل دولت جدید را به دست آورد.

با افزایش خطر پیشروی داعش و تجزیه عراق، برخی از حامیان قبلی آقای مالکی از او کناره گرفته‌اند. نخست وزیر منتصب عراق که عضو حزب الدعوه، به رهبری نوری مالکی بوده، از جمله این افراد است.آقای عبادی در انتخابات اخیر به نمایندگی پارلمان انتخاب شد و نمایندگان او را به عنوان نایب رئیس مجلس برگزیدند.

برخی مخالفان آقای مالکی نگران آن هستند که افرادی که وی در راس نهادهای نظامی و امنیتی قرار داده در صدد برآیند در برابر دولت جدید مشکلاتی را ایجاد کنند.

مطالب مرتبط