شورای رسانه‌ها آرزو عیسی‌اف را در نقض اصول اخلاقی مقصر دانست

آرزو عیسی‌اف حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آقای عیسی‌اف از نخستین روزنامه‌نگاران در تاجیکستان بود که فععالیت شرکت "کویستنت" را زیر سؤال برد

شورای رسانه‌های تاجیکستان آرزو عیسی‌اف، خبرنگار سابق رادیوی "امروز" را، در نقض پنج بند آیین‌‌نامه اخلاق روزنامه‌نگاری مقصر دانسته است.

این شورا روز پنج‌شنبه‌ 21 اوت با صدور اطلاعیه ای خبر داد که پس از دو مرحله بررسی شکایت مسئولان شرکت "کویستنت" علیه آقای عیسی‌اف به این نتیجه رسیده است.

در این اطلاعیه آمده است که در جریان بحثها پیرامون فعالیت این شرکت در برنامه "بحث روز" رادیوی "امروز" که آقای عیسی‌اف مجری آن بود، مقررات بندهای 1 در باره رسالت رسانه و روزنامه‌نگار، 4 در باره عقیده، دلیل و گمان و تخمین، 7 در باره حفظ شأن و شرف و اعتبار شخص، 8 در باره "احتمال بی‌گناهی (اصل براعت) و 16 در باره همرأیی کسبی "خللدار" شده است.

شورای رسانه‌ها هیچ دلیل یا شاهدی در باره چگونگی نقض این مقررات از سوی آرزو عیسی‌اف ارائه نکرده و فقط آورده است: "...از بس که آرزو عیسی‌اف فعالیتش را در رادیوی "امروز" قطع نموده است، به اداره رادیوی "امروز" توصیه داده می‌شود که از این به بعد هنگام آماده کردن چنین برنامه‌ها به احساسات داده نشوند و از مصلحت متخصصان ساحه استفاده کنند."

قرانشاه شریفزاده، رئیس این شورا، در پاسخ به این سؤال که چه دلیلهایی در زمینه نقض این پنج مقررات موجود است، گفت که رجب میرزا، یکی از اعضای این شورا، ضبط همه برنامه‌های مربوط به این قضیه را گوش کرده و گزارشی در این زمینه به اعضای شورا ارائه داده است.

خود آقای میرزا در صحبتی تلفنی به بی بی سی گفت که برای شرکت در جلسه‌ای عجله دارد و متن گزارشی را که تهیه کرده بود، در دست ندارد. او گفت که دلایل زیادی در باره نقض این مقررات هست، ولی "چون متن گزارش پیشم نیست، نمی‌توانم شرح دهم."

خود آرزو عیسی‌اف، روزنامه‌نگار شناخته که اخیرا فعالیتش را در رادیوی "امروز" متوقف کرده، هنوز هیچ واکنشی به تصمیم شورای رسانه‌های تاجیکستان نکرده است. تلاش ما برای ارتباط با او بعد از ظهر روز پنج‌شنبه‌ نتیجه‌ای نداد.

قرانشاه شریفزاده گفت که آقای عیسی‌اف به دلایلی نامعلوم در جلسه نخست برای بررسی این قضیه هم که قرار بود طرفهای دعوا روبروی هم قرار بگیرند، شرکت نکرده و به همین دلیل تصمیم اعضای شورا بدون حضور طرفها اتخاذ شده است.

ضمنا، شورای رسانه‌های تاجیکستان که در مورد بحثهای رسانه‌ای داوری می‌کند، به نمایندگی شرکت "کوستنت" نیز توصیه داده که در صورت دعوت شدن به نشستهای مطبوعاتی و یا برنامه‌های رادیو و تلویزیونی شرکت مسئولانش را در این همایشها و برنامه‌ها تأمین کند.

این شورا به راهبران و کارمندان رسانه‌ها نیز توصیه کرده که "به خاطر تأمین آزادی سخن" در فعالیت روزمره‌اشان اصول بنیادی اخلاق روزنامه‌نگاری را رعایت کنند.

منابع این سازمان می‌گویند که بررسی این قضیه پس از شکایت سیدحامد محموداف که به عنوان رهبر نمایندگی شرکت "کوستنت" در تاجیکستان معرفی شده، صورت گرفته است. همچنین، جلسه این شورا برای بررسی این قضیه "بینا بر حجما کلان بودن مواد برنامه "بحث روز" در دو دور" برگزار شده است.

شرکت بحث برنگیز "کوستنت" که طی سالهای اخیر بیشتر با نام "کیونت" (QNet) فعالیت می‌کند (در گذشته با نامهای QuestNet, GoldQuest و QI Limited شهرت داشت)، در سال 1998 در هنگ کنگ تأسیس شده و از اوایل دهه 2000 به این سو در تاجیکستان نیز مشتریان زیادی پیدا کرده است.

بر اساس گزارشها، فعالیت این شرکت که بسیاری از آن به عنوان یک شرکت حرمی نام می‌برند، در برخی از کشورها، مانند ایران، ترکیه و برخی ایالات هند ممنوع شده و تعدادی از مدیران و اعضای آن به اتهام کلاهبرداری بازداشت شده‌اند.

به گفته مسئولان "کوستنت"، شیوه فعالیت این شرکت چنین است که یک نفر در عوض پرداخت مبلغی و دریافت اشیایی مانند ساعت و بیودیسک عضو آن می‌شود و سپس وادار می‌شود که دست کم دو مشتری دیگر را به آن معرفی کند. هر کدامی از این دو مشتری باز دو مشتری دیگر پیدا و معرفی می‌کنند و این سلسله همین طور ادامه‌ می‌یابد.

با معرفی افراد بیشتر و دوام یافتن زنجیره مشتریان، اعضای آن با توجه به مقامی که در این سلسله مراتب دارند، سهم خود را از شرکت دریافت می‌کنند. برخی از اقتصاددانها این شیوه فعالیت را خاص شرکتهای حرمی می‌دانند که در بسیاری از کشورهای پیشرفته ممنوع است.

مسئولان "کوستنت" از آن به عنوان یک شرکت جهانی نام می‌برند که در بیش از 100 کشور فعالیت داشته و کمک به مردم از اهداف اصلی‌اش است. اما آن گونه که از تارنمای این شرکت برمی‌آید، دفاتر آن بیشتر در کشورهای آسیایی و آفریقایی و جماهیر شوروی سابق فعال است.

خبرگزاری "آزادگان" قبلا در استناد به سیدحامد محموداف، رئیس نمایندگی این شرکت در تاجیکستان، نوشته بود که او از پیوندان محمدسید عبیدالله‌اف، شهردار دوشنبه، است. آرزو عیسی‌اف از نخستین روزنامه‌نگاران در تاجیکستان است که مشروعیت کار این شرکت را زیر سؤال برده است.

مطالب مرتبط