اردوغان و داوود اوغلو در صدر حکومت جدید ترکیه

حق نشر عکس AFP

رجب طیب اردوغان تا آخرین لحظه، رهبری حزب عدالت و توسعه ('آک پارتی') را به کسی نداد. او یکی از بنیانگذاران این حزب است و می گوید 'آک پارتی' همچون فرزند اوست. شاید به همین جهت بود که او در ۱۳ سال گذشته به شیوه پدر سالارانه این حزب و اعضایش را کنترل می کرد.

با انتخاب احمد داوود اوغلو، یار نزدیک آقای اردوغان، به عنوان رهبر جدید حزب عدالت و توسعه، و به زودی نیز نخست وزیر جدید، به نظر می رسد سایه آقای اردوغان بر این حزب همچنان باقی بماند.

آقای اردوغان ۶۰ ساله اولین رئیس جمهوری است که با رای مستقیم مردم انتخاب می شود. بسیاری از مخالفین او حفظ سمت نخست وزیری همگام با رقابت های انتخاباتی ریاست جمهوری را مغایر با قانون اساسی خواندند. اما کسی نتوانست او را به چالش بکشد.

آقای داوود اوغلو، وزیر امورخارجه دولت آقای اردوغان، رهبری حزب عدالت و توسعه را دیروز به عهده گرفت. او تنها کاندیدای این پست بود و انتظار می رود او بزودی با معرفی کابینه جدید، نخست وزیر ترکیه شود. بسیاری از ناظران ترک می گویند نباید با تغییر نخست وزیر انتظار تغییر در سیاستهای دولت بود.

آقای داوود اوغلو ۵۵ ساله چهره ای دانشگاهی و نظریه پرداز در ترکیه است. او چهار سال پیش با شعار رابطه ای بدون مشکل با همسایگان سکان وزارت امور خارجه ترکیه را به دست گرفت.

اما تعدادی از کارشناسان ترکیه بر این باورند که او یکی از ناموفقترین وزرای امور خارجه آن کشور است. چرا که امروز همسایه ای نیست که با ترکیه اختلاف نداشته باشد. همچنین سیاست ترکیه در قبال حمایت از گروه های اسلامی مخالف دولت بشار اسد و اخوان المسلمین در مصر با بن بست روبرو شده است. قدری گورسل، از تحلیلگران روزنامه ملیت ترکیه، می گوید داعش بدون کمک ترکیه نمی توانست به قدرتی این چنینی مبدل شود.

اما چرا علی رغم ناموفق بودن سیاستهای آقای داوود اوغلو و شکست دکترین او، ایشان به عنوان نخست وزیر و رهبری "آک پارتی" معرفی شد؟

احمد داووداوغلو یکی از معدود سیاستمداران ترکیه است که توانسته اعتماد آقای اردوغان را جلب کند. او تاکید زیادی به بازگشت به گذشته دارد و می گوید ترکیه بایستی به گذشته و تاریخ عثمانی خود افتخار کند.

بسیاری او را معمار عثمانی نوین می خوانند که می خواهد از طریق نفوذ اقتصادی و سیاسی قدرت ترکیه را در منطقه افزایش دهد. ایدئولوژی آقای داووداوغلو به آقای اردوغان بسیار نزدیک است. از طرف دیگر آقای اردوغان نخست وزیری می خواهد که هماهنگ و همچنین فرمانبردار باشد. به نظر می رسد آقای داوود اوغلو این شرایط را داشته باشد.

از طرف دیگر آقای داوود اوغلو از طرفداران مذکرات صلح بین دولت و کردها است. به نظر می رسد نخست وزیر جدید در روند مذاکرات صلح همگام با آقای اردوغان حرکت کند.

آقای اردوغان بارها در مبارزات انتخاباتی خود گفت که او رئیس جمهوری بی طرف نخواهد بود و اگر لازم باشد در امور کشور دخالت خواهد کرد. انتظار می رود او برای تغییر قانون اساسی و گسترش اختیارات رئیس جمهور به سبک آمریکا تلاش کند.

رؤسای جمهور پیشین ترکیه معمولا از دخالت در امور اجرایی کشور پرهیز می کردند. عبدالله گل رئیس جمهوری پیشین گرچه از بنیان گذاران حزب عدالت و توسعه بود، اما به این سنت پایبند بود.

انتظار می رفت که با تغییر دولت او پست نخست وزیری را به دست گیرد، اما نزدیکان آقای گل می گویند دیدگاه های او با آقای اردوغان بسیار متفاوت است.

با توجه به وضعیت کشورهای همسایه و بی ثباتی در منطقه، حضور رهبری قدرتمند همچون آقای اردوغان می تواند به ثبات در ترکیه کمک کند. ثبات سیاسی می تواند سرمایه گذاران خارجی را به این کشور جذب کند، هر چند ممکن است به رکود توسعه سیاسی و دمکراسی منجر شود.

بسیاری از طرفداران آقای اردوغان توسعه اقتصادی را به به توسعه سیاسی ترجیح می دهند. اما مخالفان، حضور پرقدرت آقای اردوغان را حرکت به سوی دیکتاتوری می دانند.

مطالب مرتبط