رئیس جمهور چین جا پای دنگ شیائوپینگ می‌گذارد؟

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption "هدف آقای شی جین‌پینگ این است که آنچه در قدرت دارد انجام دهد تا عده بیشتری ثروتمند شوند"

هر کس که به برنامه های تلویزیونی، کتاب ها و زندگی روزمره مردم چین در چند ماه گذشته توجه کند، به این واقعیت پی خواهد برد که یک بار دیگر این کشور وارد مرحله ای شده که آن را تنها می توان "دوره دنگ شیائوپینگ" خواند.

این اولین بار نیست که میراث به جا مانده از دنگ شیائوپینگ، یکی از مشهورترین رهبران چین ناگهان مطرح می شود. آقای دنگ سیاستمداری بود که بر برنامه آزادسازی اقتصادی و گشودن درهای این کشور و همچنین کشتار میدان تیان‌آن‌من نظارت داشت.

ولی چیزی که این بار متفاوت است مقایسه کردن او با شی جین‌پینگ، رهبر کنونی چین است.

بهتر است به روزنامه خلق چین که متعلق به حزب حاکم کمونیست است نگاهی بیاندازیم. هفته گذشته این روزنامه مقاله ای در باره ۱۸ ماه اول زمامداری آقای شی چاپ کرده بود که درآن به اشتیاق فراوان وی در این مدت برای برای دنبال کردن آنچه که "رویای چین" خوانده شده، تاکید شده بود.

در این مقاله به مصمم بودن وی برای انجام برنامه اصلاحات با شدت و سرسختی، "مشت آهنین" او در مبارزه با فساد و نیز تلاش های دیپلماتیکش در طراحی سیاست خارجی چین اشاره شده بود.

یک بررسی اخیر رسانه ای نیز نشان می دهد از زمان روی کار آمدن آقای شی، این روزنامه ۴۱۶۸ بار نام او را ذکر کرده است که از دفعات ذکر نام هو جینتائو، و جیان زمین، رهبران قبلی چین در مدت مشابه، به مراتب بیشتر است.

حقیقت این است که از نظرکثرت مواردی که نام شی جین‌پینگ، آورده شده تنها مائوتسه تونگ، مقدم بر اوست.

تا کونگ-پائو، یک روزنامه طرفدار دولت در سرمقاله ای که در ماه ژوئن انتشار یافت از شی جین‌پینگ، به عنوان طراح و معمار ارشد برنامه گسترش اصلاحات نام برد؛ اصطلاحی که قبلا برای توصیف دنگ شیائوپینگ به کار برده می شد.

حق نشر عکس BBC World Service

دنگ یوون، تحلیلگر سیاسی چینی به بی بی سی گفت: "تردیدی نیست که آقای شی پس از دنگ شیائوپینگ قدرتمندترین رهبر محسوب می شود."

دنگ یوون، به دو جنبه قدرت آقای شی اشاره می کند: "اولین و واضح ترین جنبه این است که آقای شی، به عنوان رئیس جمهوری چین و دبیرکل حزب کمونیست، ارتش و حزب کمونیست را تحت سلطه خود دارد.

"او اکنون مسئولیت اداره روزمره نهادهای دولتی و اقتصاد کشور را دارد. این مسئولیت ها قبلا به عهده نخست وزیر بود ولی آقای شی این اختیارات را عملا خود به دست گرفته و نخست وزیر لی گیاگیانگ، تنها نقش حاشیه ای دارد."

"از این لحاظ، او (آقای شی) حتی قدرتمندتر از دنگ شیائوپینگ است."

"دوم این که او متن یک رشته از سخنرانی هایش را تحت عنوان "مهمترین سخنرانی ها" وارد بازار کرد که گفته می شود در طول دو ماه گذشته بیش از ۱۰ میلیون نسخه آن فروش رفته. تلاشی که برای جلو بردن او می شود از دوره مائو تا کنون به ندرت دیده شده."

این برنامه ها که صرفا یک تبلیغ شخصی است، پدیده قابل توجهی است.

بائو تونگ، منشی سابق ژائو زیانگ، دبیر کل اخراج شده حزب کمونیست چین در مصاحبه با روزنامه نیویورک تایمز، گفته است شی جین‌پینگ به شیوه مائوتسه تونگ، کار را شروع کرد ولی بعدا مسیر دنگ شیائوپینگ را ادامه داد.

دوران متفاوت

اما قدرت لزوما به معنی توانایی و اختیار نیست و نمی تواند موفقیت های تاریخی را تضمین کند. هنگامی که مقایسه بین آقای شی، و دنگ شائوپینگ پیش می آید، همین عامل می تواند بزرگترین تصور نادرست باشد.

دکتر کری براون، استاد مسائل سیاسی چین در دانشگاه سیدنی، معتقد است مقایسه آقای شی، با دنگ کاری بی معنی است: "آنها به دو دوره متفاوت تعلق دارند. دنگ شیائوپینگ در دوره جنگ های انقلابی با چالش های کاملا متفاوتی مواجه بود. او هنگامی که هفتاد و چند سال داشت رهبر چین شد درحالی که آقای شی، قبل از رسیدن به ۶۰ سالگی زمام امور حزب را به دست گرفت. به همین جهات مقایسه بین این دو نفر معنایی ندارد."

دکتر براون اضافه می کند که آقای شی امیدوار است به موفقیت دست یابد و بتواند با میراث دنگ شیائوپینگ، رقابت کند ولی هنوز خیلی زود است بتوان در این باره قضاوت کرد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آقای شی، برای دست یافتن به موقعیتی مشابه دنگ شیائوپینگ، چه کاری می تواند بکند؟

دکتر براون می گوید: "آنچه آقای دنگ انجام داد منحصر به فرد بود و تمام مسیر توسعه چین را کاملا عوض کرد. شی جین‌پینگ، چارچوب سیاست های دنگ شیائوپینگ را دنبال می کند ولی هنوز نتوانسته چیز تازه ای خلق کند."

اما آقای شی، برای دست یافتن به موقعیتی مشابه دنگ شیائوپینگ، چه کاری می تواند بکند؟

یک استاد مدرسه حزب مرکزی چین که نمی خواست نامش ذکر شود به بی بی سی گفت بخشی از برنامه آقای شی، در مبارزه با فساد به منظور " کم کردن فاصله بین ثروتمندان و فقراست"

وی افزود: "در زمان حکومت دنگ شیائوپینگ چینی های معدودی ثروتمند شدند. هدف آقای شی این است که آنچه در قدرت دارد انجام دهد تا عده بیشتری ثروتمند شوند. اگر او بتواند چینی ها را به رفاه عمومی برساند در آن موقع می توان او را یک رهبر بزرگ دانست."

ولی دنگ یوون، معتقد است میراث دنگ شیائوپینگ این بود که او مسیر تاریخ چین را تغییر داد. ممکن است شی جین‌پینگ، امیدوار باشد که بتواند یک چنین دستآوردی داشته باشد ولی توانایی او برای انجام این کار هنوز مورد سئوال است. اگر کسی بخواهد از نظر اقتصادی وضعیت را ارزیابی کند، چنانچه قدرت ملی بهبود بیشتری یابد، می توان گفت (برای آقای شی) موفقیت بزرگی بوده است."

ولی ممکن است این موفقیت برای هم‌ترازی آقای شی با دنگ شیائوپینگ کافی نباشد. دنگ یوون به عنوان حرف آخر می گوید: "اگر شی جین‌پینگ، بتواند از قدرت خود برای برقراری آزادی و دموکراسی در چین استفاده کند، در آن صورت خواهد توانست به یک موقعیت تاریخی جدید در سطحی بالا دست یابد. فراموش نکنیم که دنگ شیائوپینگ در این زمینه کار زیادی نکرد."

مطالب مرتبط