وزارت دفاع آمریکا: جنگ با دولت اسلامی چند سال طول خواهد کشید

حق نشر عکس Getty
Image caption کربی: حذف تهدید دولت اسلامی کار چند روز یا چند ماه نیست

مقامات آمریکایی گفته‌اند شکست نظامی گروه دولت اسلامی و متحدان آن به سال ها وقت نیاز دارد. همزمان، رئیس جمهوری ایران حمله هوایی آمریکا به مواضع دولت اسلامی در سوریه را ناقض موازین حقوق بین‌الملل دانسته است.

جان کربی، سخنگوی پنتاگون - وزارت دفاع آمریکا - در یک نشست خبری گفت که حملات ائتلاف به رهبری آمریکا به مواضع شبه نظامیان دولت اسلامی در سوریه به توانایی رزمی این گروه آسیب رسانده اما قطعا امکانات عملیاتی آن را از میان نبرده است.

شامگاه دوشنبه، ایالات متحده با همکاری تعدادی از کشورهای عرب منطقه، نقاطی در خاک سوریه را هدف حمله هوایی و موشکی قرار داد. این نخستین حمله هوایی آمریکا و متحدان منطقه‌ای آن به مواضع دولت اسلامی در داخل خاک سوریه بود. دریادار کربی گفت که هدف از حمله هوایی "تضعیف" رزمی طرف مقابل بوده و افزود "ما به این هدف خود دست یافتیم."

سخنگوی پنتاگون در عین حال تاکید کرد که نباید انتظار داشت این حملات باعث توقف عملیات نظامی دولت اسلامی شود و افزود که این گروه از توانایی انطباق خود با شرایط جدید به خوبی برخوردار است و همچنان یک "تهدید جدی" برای امنیت منطقه و جهان محسوب می‌شود. به گفته جان کربی، حذف این تهدید "کار چند روز یا چند ماه نیست بلکه مستلزم تلاش مستمر همگانی است و به اعتقاد ما، باید به مبارزه‌ای چند سال فکر کنیم."

پیشتر، باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، از دولت‌های عرب متحد این کشور در جنگ علیه دولت اسلامی تشکر کرد و گفت که این جنگ، جنگ آمریکا به تنهایی نیست. آقای اوباما در ملاقات با نمایندگان کشورهای عرب شرکت کننده در عملیات هوایی علیه سوریه، حضور آنان را برای مقابله با خطر داعش ضروری دانست.

حق نشر عکس ap
Image caption حملات هوایی به توانایی نظامی دولت اسلامی آسیب زده اما آن را از کار نیانداخته است

در جریان این عملیات هوایی، مقاومت و واکنشی از سوی هواپیماهای نظامی یا دفاع ضدهوایی سوریه صورت نگرفت و وزارت خارجه آمریکا تایید کرده است که پیش از این حمله، دولت سوریه از طریق نمایندگی آن کشور در سازمان ملل در جریان حمله قرار گرفته بود. در عین حال، آمریکاییان تاکید داشته‎‌اند که زمان اجرا و هدف‌های این عملیات به اطلاع دولت سوریه نرسیده بود. ظاهرا اسرائیل نیز از این حمله آگاه شده بود تا نسبت به حضور هواپیماهای کشورهای عربی در نزدیکی مرزهای خود واکنش خصمانه نشان ندهد.

پیشتر، مقامات سوریه هشدار داده بودند که حمله هوایی به هر نقطه‌ای در داخل خاک سوریه بدون دریافت مجوز از دولت این کشور به منزله تجاوز نظامی است و در پی عملیات شامگاه دوشنبه نیز، وزارت خارجه روسیه گفت که این حمله بدون کسب موافقت دولت سوریه انجام گرفته و در نتیجه، مغایر اصل حاکمیت ملی در حقوق بین‌المللی است.

ایران نیز، به عنوان متحد اصلی بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه، عملیات شامگاه دوشنبه را مورد انتقاد شدید قرار داده و حسن روحانی، رئیس جمهوری، گفته است که انجام چنین عملیاتی بدون اجازه دولت سوریه یا کسب مجوز شورای امنیت، وجهه قانونی ندارد.

حق نشر عکس Getty
Image caption روحانی حمله هوایی به مواضع داعش در داخل خاک سوریه را مغایر قوانین بین‌المللی دانسته است

عملیات هوایی آمریکا علیه مواضع داعش در عراق از چند هفته پیش و با موافقت دولت مرکزی و دولت اقلیم خودگردان کردستان عراق آغاز شد اما ایالات متحده در صدد کسب حمایت بین‌المللی برای گسترش این عملیات به خاک سوریه بوده است. هفته گذشته، اجلاسی برای کسب چنین حمایتی با شرکت شماری از کشورهای غربی و اسلامی در پاریس برگزار شد و وزیر خارجه آمریکا گفته است که اینک "بیش از پنجاه کشور" به ائتلاف بین المللی علیه این گروه پیوسته و با شرکت در این جنگ موافقت کرده‌اند.

از ایران برای شرکت در این اجلاس دعوت نشده بود و مقامات آمریکایی گفتند که مشارکت جمهوری اسلامی در جنگ با دولت اسلامی مطرح نیست. این گفته، خشم مقامات ایرانی را برانگیخت و رهبر جمهوری اسلامی گفت آمریکاییان خواستار همکاری ایران شده بودند اما جواب رد شنیدند.

در واکنش به این اظهارات، منابع رسمی آمریکا گفتند که خواستار مشارکت همه کشورهای جهان در مقابله با دولت اسلامی هستند اما این همکاری در همه موارد جنبه نظامی ندارد و ایران می‌تواند در زمینه‌های دیگر کمک و همکاری کند. به گفته ناظران، ایران در قانع کردن نوری المالکی، نخست وزیر سابق عراق به کناره‌گیری از قدرت و در نتیجه، تشکیل دولت فراگیر مورد نظر آمریکا و کشورهای غربی نقش مهمی ایفا کرد و می‌تواند از نفوذ خود بر برخی گروه‌ها و احزاب شیعه در جهت کاهش تنش فرقه‌ای در عراق استفاده کند.

حق نشر عکس Reuters
Image caption اوباما از مشارکت دولت‌های اسلامی در حمله به مواضع داعش در سوریه قدردانی کرده است

گفته شده بود که احتمالا ایران در برابر همکاری نظامی علیه داعش، خواستار دریافت امتیازاتی از آمریکا از جمله در زمینه فعالیت‌های هسته‌ای خود و شناسایی موقعیت حکومت کنونی سوریه شده بود که برای آمریکاییان قابل قبول نبود. برخی دیگر از تحلیلگران مطرح شدن همکاری نظامی ایران و آمریکا را مردود دانسته و معتقدند که کشورهای غربی و بسیاری از کشورهای اسلامی مشارکت نظامی ایران در جنگ علیه دولت اسلامی را، که خود را نماینده و مدافع مسلمانان سنی می‌داند، سازنده و مفید نمی‌دانند.

به گفته آنان، یکی از عوامل ایجاد نارضایی فرقه‌ای و افزایش نفوذ داعش در عراق، فساد گسترده، سیاست تبعیض‌آمیز و سوء‌استفاده از قدرت در دولت نوری المالکی بود که رهبری آن را شیعیان در دست داشتند و با ایران هم روابط نزدیکی داشت. در سوریه نیز، گروه‌های تندرو سنی، از جمله داعش، جنگ علیه حکومت را، به خاطر علوی بودن رهبری این کشور و حمایت ایران از آن، به یک جنگ فرقه‌ای تبدیل کرده‌‌اند.

بر این اساس، مشارکت حکومت روحانیون شیعه در ایران در جنگ علیه دولت اسلامی در عراق و سوریه صرفا می‌توانست خوراک تبلیغاتی بیشتری را در اختیار دولت اسلامی قرار دهد تا به تحریک افراطگرایی فرقه‌ای و جذب نیروی بیشتر دست بزنند.

حق نشر عکس BBC World Service
حق نشر عکس BBC World Service

مطالب مرتبط