گروه موسوم به 'دولت اسلامی' کیست؟

حق نشر عکس AP

گروه موسوم به "دولت اسلامی" گروهی بنیادگراست که بخش‌های وسیعی از شرق سوریه، و غرب و شمال عراق را در تصرف خود دارد.

اقدامات سبعانه گروه "دولت اسلامی" – از جمله اعدام‌های دسته جمعی، ربودن اقلیت‌های قومی و مذهبی، و بریدن سر روزنامه نگاران و سربازان – خشم و نفرت عمومی از این گروه را در سراسر جهان برانگیخته است و مداخله نظامی آمریکا را به دنبال داشته است.

'دولت اسلامی' چه می خواهد؟

هدف این گروه تاسیس "خلافت اسلامی" است، حکومتی که بر اساس قوانین شریعت تحت امر یک حاکم سیاسی و مذهبی باشد.

با اینکه محدوده "دولت اسلامی" در حال حاضر تنها بخش هایی از عراق و سوریه را در برمی گیرد اما این گروه وعده داده است با شکستن مرزهای اردن و لبنان، فلسطین را آزاد می کند.

"دولت اسلامی" از سوی برخی مسلمانان حمایت شده و این گروه همه مسلمانان را به بیعت با رهبر خود، ابراهیم بن عواد بن ابراهیم علی البدری السامرایی، معروف به ابوبکر البغدادی فرخوانده است.

ریشه‌های 'دولت اسلامی' چیست؟

ریشه شکل گیری "دولت اسلامی" را می توان به ابومصعب الزرقاوی، شهروند اردنی مرتبط دانست.

ابومصعب الزرقاوی در سال ۲۰۰۲ گروه توحید و الجهاد را تاسیس کرد.

یک سال بعد از آنکه نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا در سال ۲۰۰۳ به عراق حمله کردند ابومصعب زرقاوی با اسامه بن لادن بیعت کرد و شاخه القاعده در عراق را شکل داد.

القاعده عراق از این پس به نیرویی مهم در عملیات شبه نظامیان علیه آمریکا در عراق تبدیل شد.

حق نشر عکس Getty
Image caption اقدامات ابومصعب الزرقاوی از سوی رهبران القاعده هم تقبیح شده بود

پس از کشته شدن ابومصعب زرقاوی در سال ۲۰۰۶، بازماندگان گروه او "دولت اسلامی در عراق" را تشکیل دادند.

افزایش شمار نیروهای آمریکایی در عراق و شکل گیری "شوراهای بیداری" دولت اسلامی در عراق را تضعیف کرد.

شوراهای بیداری متشکل از آن دسته از عشایر سنی عرب بودند که با اقدامات سبعانه گروه "دولت اسلامی در عراق" مخالف بودند

ابوبکر البغدادی پس از به دست گرفتن رهبری دولت اسلامی عراق در سال ۲۰۱۰، قابلیت‌های آن را بازسازی کرد و تا سال ۲۰۱۳ ماهانه ده ها حمله را علیه عراقی ها و آمریکایی ها را به نام گروهش ثبت کرد.

به دنبال آغاز نا آرامی ها در سوریه، گروه البغدادی از مرزهای عراق فراتر رفت و با تشکیل جبهه نصرت به رویارویی با نیروهای حکومت بشار اسد پیوست.

در آوریل ۲۰۱۳، البغدادی از پیوستن نیروهایش در عراق و سوریه به یکدیگر و تشکیل "دولت اسلامی در عراق و سوریه" (داعش) خبر داد.

رهبران جبهه نصرت و القاعده این اقدام را نپذیرفتند و در نتیجه هواداران البغدادی با جدا شدن از جبهه نصرت کمک کردند که داعش در سوریه باقی بماند.

با اوجگیری اختلاف‌های سیاسی در عراق بین دولت شیعه نوری مالکی و سنی‌های این کشور در دسامبر ۲۰۱۳،بار دیگر توجه ابوبکر البغدادی به عراق معطوف شد.

در این زمان او توانست با همکاری عشایر سنی، کنترل شهر فلوجه در مرکز عراق را به دست گیرد.

"دولت اسلامی در عراق و سوریه" در ژوئن ۲۰۱۴ شهر موصل در شمال عراق را تصرف کرد و بعد عازم بغداد شد.

حق نشر عکس Reuters
Image caption اقلیت‌های قومی و مذهبی نظیر یزیدیان عراق هدف حملات "دولت اسلامی" قرار گرفته‌اند

البغدادی در پایان همین ماه، و همزمان با در دست گرفتن کنترل ده ها شهر و روستای دیگر در عراق، با اعلام تاسیس "خلافت اسلامی" نام گروهش را به "دولت اسلامی" تغییر داد. ‌

محدوده سرزمین 'دولت اسلامی' کجاست؟

بنا به برخی تخمین ها، "دولت اسلامی" حدود ۴۰ هزار کیلومتر مربع از خاک عراق و سوریه را در اختیار دارد، تقریبا مساحتی به وسعت کشور بلژیک.

تخمین‌های دیگر می گویند این گروه مساحتی را نزدیک به ۹۰ هزار کیلومتر، برابر با کشور اردن، زیر کنترل دارد.

حق نشر عکس 1
Image caption پس از آنکه گروه "دولت اسلامی" موصل را تصرف کرد برخی عرب‌های سنی عراق از آن حمایت کردند

محدوده سرزمینی "دولت اسلامی" در خاک سوریه شهر رقه و در عراق شهرهای موصل، تکریت، فلوجه و تل عفر را در بر می گیرد، باید چاه‌های نفت، سدها، جاده‌های اصلی و گذرگاه‌های مرزی بین دو کشور را نیز به این محدوده افزود.

بنا به گزارش ها حدود هشت میلیون نفر به زیر سلطه کامل یا مقطعی "دولت اسلامی" هستند.

این گروه در محدوده سلطه خود قوانین سخت گیرانه شریعت اسلامی را به اجرا می گذارد: زنان باید پوشیده از خانه خارج شوند، غیرمسلمانان باید اسلام بیاورند و یا به خلافت اسلامی جزیه بپردازند، و مخالفان با مجازات هایی نظیر شلاق و اعدام مواجه هستند.

نیروهای 'دولت اسلامی' چند نفرند؟

حق نشر عکس NA
Image caption هزاران شبه‌نظامی خارجی با گروه "دولت اسلامی" همراهی می‌کنند

مقام‌های آمریکایی معتقدند گروه "دولت اسلامی" حدود ۳۱ هزار شبه نظامی در عراق و سوریه در اختیار دارد.

یک کارشناس عراقی به نام هشام الهاشمی می گوید نزدیک به ۳۰ درصد نیروهای "دولت اسلامی" کاملا به آنچه انجام می دهند معتقدند و باقی افراد با تهدید به این گروه پیوسته اند.

بخش قابل ملاحظه ای از نیروهای "دولت اسلامی" سوری و عراقی نیستند. گروه مطالعاتی صوفان اخیرا برآورد کرد در سه سال اخیر بیش از ۱۲ هزار نیروی خارجی از دستکم ۸۱ کشور جهان، از جمله ۲۵۰۰ نفر از کشورهای غربی، برای جنگ به سوریه رفته اند.

'دولت اسلامی' چه سلاح‌هایی دارد؟

حق نشر عکس Reuters
Image caption "دولت اسلامی" به یکی از رعب‌انگیزترین گروه‌های جهادی دنیا بدل شده است

نیروهای "دولت اسلامی" دسترسی و قابلیت استفاده از گستره وسیعی از سلاح‌های سبک و سنگین دارند از جمله؛ مسلسل‌های بزرگ متصل به وانت، راکت اندازها، پدافندهای هوایی، و سیستم‌های موشکی زمین به هوا.

آنها همچنین نفربرهای زرهی و تانک هایی را از ارتش‌های عراق و سوریه غنیمت گرفته اند.

در میان غنائمی که "دولت اسلامی" از ارتش عراق به دست آورده خودروهای نظامی هام-وی و زره پوش هایی به چشم می خورند که در اصل برای ارتش آمریکا ساخته می شوند.

بنا به گزارش ها، این گروه همچنین محموله مهمات انبوهی در اختیار دارد و به راحتی می تواند نیازهای شبه نظامیانش را تامین کند.

دسترسی گروه "دولت اسلامی" به مقدار قابل توجهی از مهمات و و توانایی آنها در بکارگیری آن پیروزی این گروه در برابر پیشمرگ‌های کرد را در ماه اوت به دنبال داشت، اقدامی که با تعجب بسیاری همراه بود.

پول 'دولت اسلامی' از کجا می آید؟

حق نشر عکس AFP
Image caption گروه "دولت اسلامی" در مناطق تحت کنترل خود از شهروندان مالیات می‌گیرد

گزارش شده که "دولت اسلامی" سرمایه ای بالغ بر ۲ میلیارد دلار، نقدی و غیرنقدی، در اختیار دارد که آنها را به ثروتمندترین گروه شبه نظامی جهان تبدیل می کند.

بخش اعظم سرمایه این گروه پیشتر از کشورهای حاشیه خلیج فارس می آمد.

امروز گروه "دولت اسلامی" تا حد وسیعی یک سازمان درآمدزا است که ماهیانه میلیون ها دلار از راه‌های مختلف کسب می کند از جمله؛ کنترل میادین نفت و گاز، وضع مالیات، قاچاق، اخاذی و آدمربایی.

حملات "دولت اسلامی" در عراق نیز برای این گروه پولساز بوده زیرا پول نقد فراونی را از بانک های تصرف شده در اختیارشان قرار داد.

چرا اقدامات 'دولت اسلامی' بی رحمانه است؟

حق نشر عکس AP
Image caption انتشار تصاویر مربوط به سربریدن از سوی گروه "دولت اسلامی"باعث شده که هزاران سرباز از مقابله با آنها پرهیز کنند

نیروهای "دولت اسلامی" افرادی هستند که به تفسیری بنیادگرا از اسلام سنی باور دارند و خود را تنها معتقدان حقیقی به دین اسلام می دانند.

به اعتقاد این افراد، کسانی که در جهان مثل آنها فکر نمی کنند کافرانی هستند که در پی نابودی اسلامند و از همین زاویه حملات خود به دیگر مسلمانان و نامسلمانان را توجیه می کنند.

قطع سر، به صلیب کشیدن، و اعدام‌های دسته جمعی از جمله اقداماتی است که گروه "دولت اسلامی" برای ارعاب دشمنانش انجام می دهد.

نیروهای "دولت اسلامی" با اتکا به آیاتی از قرآن درباره بریدن سر کافران، اقدامات بی رحمانه خود را جایز می دانند اما بسیاری از مسلمانان چنین اعمالی را تقبیح کرده اند.

حتی ایمن الظواهری، رهبر گروه القاعده، در ماه فوریه اقدامات "دولت اسلامی" را در سوریه رد کرد.

ایمن الظواهری پیشتر در سال ۲۰۰۵ به ابومصعب الزرقاوی هشدار داده بود که انجام کارهای بی رحمانه، مسلمانان را از اسلام رویگردان می کند.

مطالب مرتبط