اردن، مکان مناسب جدیدی برای فعالیت‌های دولت اسلامی

حق نشر عکس BBC World Service

از آنجا که جهادی‌های دولت اسلامی (داعش سابق) همواره می خواهند از سرویس های امنیتی فاصله بگیرند، حضور آنها در یک مکان عمومی در اردن، یک اتفاق عادی نیست.

ولی من توانستم در یک نمایشگاه کتاب در عمان، با ابو محمد المقدسی، رهبر معنوی جنبش جهادی های سلفی اردن ملاقات کنم.

یک اندیشکده آمریکایی زمانی ابو محمد المقدسی، را بانفوذترین نظریه‌ پرداز جهادی در دنیا خوانده بود.

از او بیشتر از هر کس دیگری در ادبیات جهادی نام برده می شود و نوشته هایش الهام بخش ابو مصعب الزرقاوی، رهبر سابق شبکه القاعده در عراق، بود.

به همین جهت ناظران آنچه را که این روحانی فلسطینی ساکن اردن درباره دولت اسلامی می گوید، به دقت دنبال می کنند. دولت اسلامی که ریشه اش در شبکه القاعده در عراق است اکنون بخش های بزرگی از عراق و سوریه را کنترل می کند.

'یک سازمان غیرعادی'

حق نشر عکس BBC World Service

در ماه مه گذشته، هنگامی که المقدسی به ظن کمک به تروریست ها دوره محکومیت پنج سال زندان را می گذراند و نفرات دولت اسلامی هنوز شهر موصل در شمال عراق را تصرف نکرده بودند، وی بیانه ای انتشار داد که در آن عملیات گروه های جهادی که القاعده ارتباط خود را با آنها قطع کرده بود، محکوم شده بود.

وی دولت اسلامی را یک "سازمان غیرعادی" و متجاوز نسبت به مجاهدین خواند و نفرات دولت اسلامی در سوریه را ترغیب کرد که به جبهه النصرت، که یکی از شاخه های القاعده بود ملحق شوند. المقدسی همچنین ریختن "غیرقانونی" خون مسلمانان را محکوم کرد.

هنگامی که سه ماه پس از بیرون آمدن المقدسی از زندان در پایتخت اردن با او ملاقات کردم وی از انتقاد از دولت اسلامی خودداری کرد و گفت اکنون مقدمات یک "جنگ صلیبی علیه مسلمانان فراهم آورده می شود"

اشاره وی به حملات هوایی به رهبری آمریکا در عراق بود که اکنون به سوریه نیز کشیده شده است.

وی اضافه کرد که اختلاف بین القاعده و دولت اسلامی "سبب نشده که آنها از جرگه اخوت اسلامی خارج شوند".

ابو قتاده، یک روحانی فلسطینی-اردنی که در سال ۲۰۱۳ از بریتانیا اخراج شده و بعدا توسط دادگاهی در اردن از اتهامات تروریستی تبرئه شده بود، نیز از دولت اسلامی انتقاد کرده و این گروه را حبابی که به زودی خواهد ترکید توصیف کرده بود. وی همچنین کشتن روزنامه نگاران خارجی را محکوم کرده بود.

با این وجود، یک جوان اردنی طرفدار دولت اسلامی که نمی خواست نامش ذکر شود به بی بی سی گفت جهادی هایی مانند او به آنچه نظریه پردازها می گویند اهمیتی نمی دهند و همواره اظهار نظرها را براساس شریعت یا قوانین اسلامی ارزیابی می کنند اعم از این که بیان کننده این اظهارات چه کسی باشد.

حق نشر عکس BBC World Service

وی اضافه کرد: "روشن است که نیروهای دولت اسلامی کسانی اند که خود را متعهد به رعایت شریعت می دانند."

اختلاف بین جبهه النصرت و دولت اسلامی در جهادی های اردن نیز تاثیر داشته و در حالی که در گذشته گرایش اکثر آنان به القاعده بود، اکنون موضع خود را تغییر داده و موافق جدا شدن از القاعده اند.

از هنگامی که نیروهای دولت اسلامی شروع به پیشروی در عراق کرده و تاسیس حکومت خلافت اسلامی در مناطق تحت کنترلشان را اعلام کردند، شکاف بین جبهه النصرت و دولت اسلامی نمایان تر شده است.

طرفداران جوان

ابو محمد المقدسی اذعان کرد که دولت اسلامی طرفداران زیادی "بخصوص در میان نسل جوان تر" دارد و بر این نکته تاکید کرد که شمار طرفداران دولت اسلامی با توجه به موج حملات هوایی اخیر افزایش یافته.

مروان شهادت، یک کارشناس اردنی که درباره گروه های اسلامی تحقیق می کند می گوید در حال حاضر تعداد طرفداران دولت اسلامی در اردن از تعداد هواداران جبهه النصرت بیشتر است.

حق نشر عکس BBC World Service

به گفته آقای شهادت، عملیات نظامی آمریکا به این که لفاظی های دولت اسلامی عده بیشتری از جوانان طرفدارجهادی ها را به سمت خود بکشاند، کمک خواهد کرد.

او همچنین هشدار داد که "همدستی بعضی از رژیم های سیاسی منطقه با حملات آمریکا سبب خواهد شد که گروه های جهادی آنها را هدف قرار دهند"

بنا به گفته مقامات آمریکایی در حمله به مواضع دولت اسلامی در سوریه در تاریخ ۲۳ سپتامبر، علاوه بر چند کشور عرب حوزه خلیج فارس، اردن نیز شرکت داشته یا از آن پشتیبانی کرده است.

یک سخنگوی دولت گفت اردن می خواست "ثبات و امنیت مرزهایش" را تضمین کند. وی افزود مردم اردن به لزوم سرکوبی گروه های جهادی قبل از شروع فعالیتشان در اردن، پی خواهند برد.

مقامات اردن هم اکنون مبارزه با طرفداران دولت اسلامی را شروع کرده و از ماه اوت گذشته تا کنون بیش از ۱۴۰ نفر از آنان را دستگیر کرده اند.

روابط جهادی ها با دولت اردن در طول سال ها متغیر بوده و به وضعیت سیاسی وقت بستگی داشته است.

در پی حملات ۱۱سپتامبر و اشغال عراق توسط نیروهای به رهبری آمریکا، این رابطه به یک رویارویی آشکار منجر شد و این احتمال وجود دارد که حملات هوایی به سوریه موجب تغییر و تحول دیگری در این رابطه شود.

مطالب مرتبط