آمادگی تاجیکستان برای پیوستن به کنوانسیون آپوستیل لاهه

برناسکونی حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آقای برناسکونی (راست) می‌گوید که تاجیکستان همه مراحل برای پیوستن به کنوانسیون آپوستیل را سپری کرده است

تاجیکستان برای پیوستن به کنوانسیون آپوستیل لاهه که مقررات تأیید یا قانونی ساختن اسناد رسمی خارجی را در کشورهای عضو این کنوانسیون لغو می‌کند، آماده کرده است.

در این باره کریستوف برناسکونی، دبیر کل کنفرانس لاهه در باره حقوق بین‌المللی خصوصی، بعد از ظهر پنج‌شنبه‌ 25 سپتامبر در نشستی خبری در وزارت خارجه تاجیکستان خبر داد.

به گفتهه او، تاجیکستان مراحل قانونی برای پیوستن به کنوانسیون آپوستیل لاهه را پشت سر کرده و انتظار می‌رود تا آخر سال 2014 به این کنوانسیون پیوندد.

آقای برناسکونی گفت: "همه ساله دهها هزار نفر از شهروندان تاجیکستان برای تحصیل، دریافت شغل و مراقبتهای پزشکی به خارج از این کشور سفر می‌کنند. در این زمینه صدور اسناد رسمی و تأیید و قانونی ساختن آنها در کشورهای دیگر مسئله‌ای مهم است. قبلاً برای تأیید و قانونی ساختن این اسناد وقت و انرژی و مخارج زیادی لازم بود. پیوستن به کنوانسیون آپوستیل این کار را به طور قابل توجهی آسان می‌کند."

بر اساس کنوانسیون آپوستیل که 5 اکتبر سال 1961 تصویب شده و مقررات در باره قانونی ساختن اسناد رسمی یک کشور در کشورهای دیگر را لغو می‌کند، کشورهای عضو نهادی را برمی گمارند که به اسناد رسمی مهر "آپوستیل" می‌زند.

اسنادی که مهر "آپوستیل" دارند، در کشورهای دیگر به خودی خود به رسمیت شناخته می‌شوند و صاحب سند نیاز ندارد که برای تصدیق یا تأیید اصالت این سند درِ سفارتخانه و کنسولگریهای کشورش را در کشور خارجی کوبد و روزهای زیادی را برای این کار سپری کند.

هم اکنون این روند بویژه در شرایط تاجیکستان که در بسیاری از کشورها سفارتخانه یا نمایندگیهای رسمی ندارد و همچنین، با توجه به این که شمار کمتری از کشورهای خارجی در تاجیکستان نمایندگی یا سفارت دارند، زمان بر و پُرهزینه است.

خورشید اسم مستعار یک ساکن شهر دوشنبه است که چندی پیش می‌خواست اسنادی را به یک دانشگاه در بریتانیا بفرستد. او می‌گوید هنوز به کشور مورد نظر نرسیده، برای تأیید اسناد تحصیلات دانشگاهی اش در داخل تاجیکستان با مشکلاتی روبرو شده است.

وی گفت: "برای تأیید دیپلمم مجبور بودم به چندین نهاد دولتی سر بزنم. اول اسناد را به نزد مترجم بردم، به مترجم پول دادم، بعد به ناتاریوس (دفتر اسناد رسمی) رفتم، در آن جا هم ساعتهای زیادی در صف ایستادم. و باز برای پرداخت پول ناتاریوس به بانک رفتم، آنجا هم نوبت (صف) زیاد بود. در وزارت خارجه هم همه این مراحل باید طی شود که خیلی دردسرساز است."

خورشید می‌افزاید: "ساختمان کنسولگری وزارت خارجه هفت-هشت روزنه برای کارافتادگان دارد، اما با وجود افراد زیادی که در صف ایستاده بودند، فقط سه روزنه باز بود. دهها و گاها صدها نفر از اتباع داخلی و خارجی همه باید پشت سرهم ساعتها در صف ایستند و منتظر بمانند."

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آقای نیت بیک اف می‌گوید که پیوستن تاجیکستان به کنوانسیون آپوستیل هیچ گونه پیامد منفی نخواهد داشت

در بسیاری موارد اتباع تاجیکستان برای تأیید اسنادشان نیاز دارند که آنها را از یک کشور به کشور دیگری فرستند، جای که سفارت یا کنسلوگری کشورشان موجود است. اما پس از پیوستن به کنوانسیون "آپوستیل" نیازی به این همه خرج و مخارج و اتلاف وقت وجود نخواهد داشت.

آقای برناسکونی در باره فایده پیوستن تاجیکستان به کنوانسیون آپوستیل لاهه گفت: "از یک سو، اسناد "آپوستیله شده" اتباع تاجیکستان در همه کشورهای عضو اعتبار قانونی پیدا می‌کند و همه این اسناد را به رسمیت می‌شناسند. از سوی دیگر، اسناد "آپوستیله شده" شهروندان خارجی در تاجیکستان از اعتبار و سندیت مشابهی برخوردار خواهند شد."

ضمناً، مقامات تاجیک پیوستن به این کنوانسیون را همچنین برای جلب سرمایه‌گذاران خارجی به اقتصاد این کشور هایز اهمیت می‌دانند. به گفته آنها، بسیاری از سرمایه‌گذاران خارجی با اسناد دارای مهر "آپوستیل" می‌توانند با اعتماد بیشتری وارد بازار سرمایه و تولیدات تاجیکستان شوند.

در پاسخ به این سؤال که آیا پیوستن به کنوانسیون آپوستیل هیچ گونه الزامات یا تعهداتی را هم پیشاروی تاجیکستان می‌گذارد که شاید اجرای آنها از توانش خارج باشد، وفا نیت بیک اف، یک مسئول وزارت خارجه این کشور، گفت که هیچ نگرانی ای در این زمینه وجود ندارد. وی افزود که پیوستن به این کنوانسیون هیچ گونه پیامد منفی هم برای تاجیکستان نخواهد داشت.

گفته می‌شود تا کنون 107 کشور جهان کنوانسیون آپوستیل لاهه در باره لغو مقررات قانونی ساختن اسناد خارجی را امضا کرده‌اند. بانک جهانی در گزارش خود در باره "سرمایه‌‌گذاری فارغ از مرزها" (Investment across borders) در سال 2010 کشورهای جهان را به امضای این کنوانسیون توصیه کرده است.

کنفرانس لاهه در باره حقوق بین‌المللی خصوصی یک سازمان بین‌المللی است که تأسیس آن به سال 1893 برمی‌گردد. این سازمان حالا 77 عضو دارد که از 76 دولت و یک سازمان (اتحادیه اروپا) عبارت هستند. تاجیکستان هنوز عضو این سازمان نشده است.

کنفرانس لاهه تا کنون حدود 40 قرارداد بین‌المللی را که از آنها بیشتر به عنوان "کنوانسیونهای لاهه" نام برده می‌شود، تصویب کرده و کشورهای زیادی این اسناد را امضا کرده‌اند.

کنوانسیونها در باره فرزندخواندگی و کودک ربایی، در باره رسیدگی به دعواهای مدنی، در باره حمایت از کودکان و بزرگسالان آسیب‌پذیر، در باره ستاندن معاش کودکان از والدان پس از طلاق، در باره به رسمیت شناختن ازدواجها و طلاقها از جمله این اسناد به شمار می روند.

تاجیکستان هنوز هیچ یکی از این کنوانسیونها را امضا نکرده و کنوانسیون آپوستیل در باره لغو مقررات تأیید یا قانونی ساختن اسناد رسمی خارجی که انتظار می‌رود تا پایان سال میلادی جاری امضا شود، نخستین سندی خواهد بود که به آن می‌پیوندد.

مطالب مرتبط