چرا تظاهرات هنگ‌کنگ برای تایوان مهم است؟

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption فعالان دانشجویی تایوان در برابر دفتر نمایندگی هنگ کنگ در شهر تایپه تظاهرات کردند

در ماه ژانویه ۲۰۱۴ سیزده گروه از فعالان سیاسی و مدنی هنگ کنگ و تایوان در یک کنفرانس دو روزه شرکت کردند. این جلسه توجه چندانی به خود جلب نکرد ولی این اولین باری بود که طرفداران دموکراسی، از جمله نمایندگان گروههای سیاسی هنگ کنگ و تشکلهای دانشجویی دو طرف در یک شکل سازمان یافته با هم ملاقات و همکاری می کردند.

با وجود نزدیکی جغرافیایی، در گذشته فعالان تایوان و هنگ کنگ به ندرت با هم همکاری کرده اند. تایوان از سال ۱۹۹۶ از حق رای جهانی برخوردار شد. یک سال بعد اداره امور هنگ کنگ که تا آن زمان در دست دولت بریتانیا بود به حکومت چین بازپس داده شد. به نظر می رسید تایوان و هنگ کنگ سرنوشت متفاوتی دارند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption دانشجویان قطعنامه اعتراضی خود را به مدیر دفتر تجارت و بازرگانی هنگ کنگ در شهر تایپه تسلیم کردند

با این همه نگرانی در مورد افزایش قدرت و اقدامات دولت چین دو طرف را به یکدیگر نزدیک کرده است و در نتیجه شاهد بودیم که در ماههای گذشته فعالان تایوانی از جنبش "اشغال نقاط مرکزی" در هنگ‌کنگ حمایت کرده و در مقابل فعالان هنگ کنگی هم از جنبش "اشغال پارلمان" در تایپه پایتخت تایوان حمایت کردند.

لای چونگ چیانگ وکیل و از فعالان مدنی با سابقه در تایپه می گوید: "دموکراسی در تایوان و هنگ کنگ با یک خطر واحد روبرو هستند که حکومت چین است."

اکنون دو طرف احساس می کنند که اهداف مشابهی دارند و همکاری آنها بدون تردید حکومت چین را نگران خواهد کرد. تایوان برای هنگ کنگ می تواند یک الگوی به اصطلاح خطرناک باشد و تجارب آن در مبارزه برای دموکراسی می تواند روی جنبش های موجود در هنگ کنگ تاثیر بگذارد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption در ماه مارس تظاهر کنندگان در اعتراض به توافقنامه های تجاری بین دولتهای تایوان و چین پارلمان تایوان را اشغال کردند

بخشی از مردم تایوان احساسات به شدت ضد چینی دارند و تظاهرات آن جسورانه‌تر و گستاخانه‌تر از هنگ کنگ بوده و به همین خاطر بسیاری معتقدند که موفقیت اعتراضات در تایوان، فعالان مخالف دولت در هنگ کنگ را تشویق کرده است.

دو ماه پس از ملاقات مشترک ماه ژانویه، دانشجویان تایوانی پارلمان را به مدت ۲۴ روز اشغال کرده و تا زمانی که دستگاه قانونگذاری تایوان متعهد نشد که تمام توافقات با دولت چین را به تایید افکار عمومی بگذارد، پارلمان را ترک نکردند.

لای چونگ چیانگ می گوید: "بعد از موفقیت این جنبش، مردم در هنگ کنگ نیز به این نتیجه رسیدند که آنها هم می توانند موفق شوند."

بسیاری از فعالان جنبش دانشجویی هنگ کنگ به تایوان آمدند تا از تجارب آنها از جمله نحوه انتشار و اشتراک اطلاعات و یا جمع آوری اعانه و تدارکات برای این اعتراضها درس بگیرند.

حمایت از یکدیگر

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption هزاران نفر در تظاهرات اعتراضی روزهای اخیر در هنگ کنگ شرکت کرده‌اند

در روزهای اخیر فعالان تایوانی به هنگ کنگ رفته تا به اعتراضات آنها کمک کنند. یکی از این افراد به نام کارن چنگ که اخیرا از هنگ کنگ بازگشته می گوید:"مبارزات هنگ کنگ برای ما بسیار مهم است چون برای ما آزادی و دموکراسی حیاتی است. به نظر ما آنچه که امروزه در هنگ کنگ اتفاق می افتد ممکن است در آینده و در صورت اتحاد مجدد تایوان با چین برای ما نیز اتفاق بیفتد."

دولت چین که در سالهای اخیر برنامه جذب تایوان را در دستور کار قرار داده است قاعدتا وقوع چنین اعتراضاتی را باید پیش بینی می کرد. چین معتقد است که بخشهایی مثل تایوان و هنگ کنگ در زمانی که دولت مرکزی آن کشور ضعیف بوده به شکل ناعادلانه ای تجزیه شده و قصد دارد همه آنها را به سرزمین اصلی چین بازگرداند.

حکومت چین امیدوار بود که دادن امتیازهای اقتصادی به هنگ کنگ پس از الحاق مجدد آن ناحیه به قلمرو چین در سال ۱۹۹۷، تایوان و مردم آن را نیز در مورد بازگشت آن به دامن چین قانع کند. اما به نظر می رسد که موضوع اصلی برای تصمیم گیری تایوان و مردمش در مورد آینده رابطه آن با حکومت چین، دموکراسی است.

بیانیه اخیر رییس جمهور چین که در آن تاکید کرد که تایوان هم باید مثل نمونه هنگ کنگ همان فرمول "یک کشور ولی دو سیستم " را بپذیرد، نشان می دهد که او از مهمترین موضوع برای مردم تایوان که حق حاکمیت مستقل است درک درستی ندارد.

رییس جمهور تایوان این پیشنهاد چین را رد کرده و گفت :"ما درخواست هنگ کنگ برای استقلال کامل را درک کرده و از آن حمایت می کنیم. او افزود که دادن حق انتخاب رهبران خود به مردم هنگ کنگ بهترین توافق و حالت "برد برد" برای چین و هنگ کنگ است.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption برخی از تظاهر کنندگان برای جلوگیری از رفت و آمد به نقاط کلیدی هنگ کنگ شب را در خیابان خوابیدند

ولی ریس جمهور تایوان در اظهار نظر صریح تر در این مورد محدودیت دارد. قرار است روسای جمهور چین و تایوان در اجلاس بعدی اپک در ماه نوامبر ملاقات کنند و رهبر تایوان نمی خواهد آینده مذاکرات با چین را به خطر بیاندازد.

آرتور دینگ شو فان یکی از پژوهشگران روابط بین الملل در دانشگاه ملی تایوان معتقد است که حکومت چین اکنون باید با دو موضوعی که با یکدیگر مرتبط هستند به طور جداگانه برخورد کند. او می افزاید:"حکومت چین باید راهی برای قانع کردن تایوان پیدا کند که از مبارزات در هنگ کنگ حمایت نکند."

در عین حال حکومت چین با تنظیم یک فهرست سیاه از مشخصات فعالان تایوانی سعی خواهد کرد از سفر آنها به هنگ کنگ جلوگیری کند. تاکنون از ورود دو تن از رهبران جنبش دانشجویی تایوان به خاک هنگ کنگ جلوگیری شده است.

اما گذشته از فعالان و رهبران جنبش دانشجویی اکنون بخش بیشتری از مردم تایوان با حوادث هنگ کنگ احساس همبستگی می کنند.

خانم چنگ می گوید:"فعالان و مردم هنگ کنگ از مبارزات ما در ماههای مارس و آوریل حمایت کردند و حالا نوبت ماست که به آنها کمک کنیم. حمایت و کمک متقابل به نفع هر دو طرف خواهد بود."

مطالب مرتبط