چرا ترکیه و آمریکا در کوبانی 'تعلل' می‌کنند

حق نشر عکس BBC World Service

با تنگ‌تر شدن محاصره شهر کردنشین کوبانی در سوریه و ورود پیکارجویان گروه دولت اسلامی (داعش) به این شهر در روزهای اخیر، این پرسش مطرح شده است که چرا ترکیه و آمریکا برای جلوگیری از پیشروی پیکارجویان اسلامگرا سریعتر و موثرتر وارد عمل نشدند.

بسیاری از کردها دولت ترکیه را به حمایت از داعش متهم می کنند. گفته می شود که ترکیه به اسلامگرایانی که از نقاط مختلف جهان قصد پیوستن به داعش را داشتند، اجازه داده که از خاک ترکیه به سوریه وارد شوند. بخش قابل توجهی از کمک های مالی و تسلحیاتی ترکیه و بعضی دیگر از کشورهای منطقه به مخالفان حکومت بشار اسد هم عملا به دست داعش افتاده است.

همچنین این انتقاد از ائتلاف به رهبری آمریکا مطرح است که حمله به مواضع اسلامگرایان در اطراف کوبانی را با تأخیر آغاز کرده و در این کار ضعیف بوده است.

اما ملاحظات ترکیه و آمریکا در این ماجرا چیست؟

ترکیه

  • واحدهای حفاظت خلق، (نیروی مسلح کردهای سوریه) که از کوبانی دفاع می کنند، روابط نزدیکی با حزب کارگران کردستان (پ.ک.ک) دارند که دهه ها با ارتش ترکیه جنگیده است. کردها و ترکیه به هم اعتماد ندارند. پل آدامز، خبرنگار بی‌بی‌سی که در مرز کوبانی مستقر است، به نقل از تعدادی از کردهای حاضر در محل گفت که آنها به هیچ وجه مایل نیستند که تانک ها و سربازان ترکیه وارد کوبانی شوند. کردها از ترکیه انتظار دارند که اجازه ورود داوطلبان دفاع از کوبانی و سلاح و مهمات را به این شهر بدهد. اما نکته اینجاست که ترکیه نمی تواند از قدرت گرفتن نظامی کردها در آن منطقه راضی باشد.
  • وارد شدن ترکیه به رویارویی مستقیم با گروه دولت اسلامی می تواند آغاز یک رویارویی گسترده باشد که معلوم نیست چه عواقبی برای ترکیه دارد و تا کی ادامه خواهد داشت.
  • ترکیه سرمایه گذاری سیاسی بزرگی روی سقوط دولت بشار اسد در سوریه کرده و هزینه سنگینی برای آن پرداخته است. ترک ها از مدتها پیش از آمریکا انتظار داشته اند که علیه ارتش سوریه حملات هوایی انجام دهد. اکنون آنها تلاش می کنند موضوع دفاع از کوبانی را با این خواسته قدیمی پیوند بزنند و در مقابل وارد شدن به مخاطره رویارویی با داعش، دست کم علیه اسد از آمریکا امتیاز بگیرند.

آمریکا

  • یکی از وعده های انتخاباتی باراک اوباما، خارج کردن نیروهای آمریکایی از عراق و افغانستان بود، اما ظهور گروه داعش آمریکا را وادار به مداخله نظامی مجدد در منطقه کرده است. دولت آمریکا می کوشد که این مداخله را در حد حملات هوایی نگه دارد. این استراتژی هنگامی نتیجه می دهد که یک نیروی محلی قابل اعتماد روی زمین علیه داعش بجنگد و بتواند از حمایت هوایی آمریکا و متحدانش بهره‌مند شود. پیشروی های داعش در عراق عامل اصلی نگرانی آمریکا و ورود به این مناقشه بود. بنابراین تمرکز اصلی حملات هوایی آمریکا علیه داعش بر عراق است که ارتش این کشور و پیشمرگ های کرد روی زمین با پیکارجویان اسلامگرا می جنگند.
  • داعش پیش از ورود به کوبانی، آنجا را به مدت چند روز گلوله‌باران کرد. پیکارجویان داعش تانک ها و سلاح های سنگین خود را به خوبی استتار می کنند و شناسایی آنها از آسمان بسیار دشوار است. ضمن اینکه دیدبانان این گروه به سادگی حضور هواپیماهای ائتلاف را تشخیص می دهند. بنابراین بدون وجود هماهنگی کامل با نیرویی که در روی زمین اهداف را شناسایی و حملات هوایی را تنظیم کند، وارد کردن آسیب جدی به توان نظامی پیکارجویان بسیار دشوار است. به همین دلیل در دو روز اخیر که ظاهرا این هماهنگی برقرار شده است، حملات هوایی شدت گرفته و گفته می شود که موثر واقع شده است.
  • عدم همراهی کامل ترکیه به این معناست که هواپیماهای آمریکایی ناچارند از پایگاه های هوایی یا ناوهای هواپیمابر که در فاصله بسیار دور قرار دارند به منطقه پرواز کنند. این مسئله بر تعداد حملات هوایی و شدت آنها تأثیر بسیار زیادی می گذارد.
  • کوبانی مثل یک جزیره جدا افتاده در گوشه شمالی مرز سوریه و ترکیه قرار دارد و تمام مناطق اطراف آن در خاک سوریه از مدت ها پیش در تصرف گروه داعش بوده است. این وضعیت حفظ این شهر را در دراز مدت بسیار دشوار کرده است.