انتقاد از موارد نقض حقوق بشر در آسیای میانه‌

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption در گزارش سازمانهای دفاع از حقوق بشر از شورای علمای تاجیکستان انتقاد شده است که مخالفت با مقامات بلنپایه را "گناه کبیره" ارزیابی کرده بودند

سازمانهای دفاع از حقوق بشر از موارد نقض حقوق ساکنان تاجیکستان، قزاقستان و ترکمنستان در در سه ماه اخیر (ژانویه-اکتبر سال جاری) گزارشی منتشر کرده‌اند.

این گزارش از جانب سازمانهای حقوق بشر قزاقستان، “نوتا بینه” تاجیکستان و سازمان دفاع از حقوق بشر ترکمنستان، مستقر در اتریش، با مساعدت سازمان “مشارکت بین‌المللی در مسائل حقوق بشر” بلژیک تهیه شده است.

در این گزارش به افزایش موارد فشار بر رسانه‌های محلی و خبرنگاران در تاجیکستان اشاره‌ شده و این امر به انتخابات پارلمانی در اوایل سال آینده مربوط خوانده شده است.

به عنوان مثال، در این گزارش به احضار نظیر نصرت، خبرنگار نشریه “امروزnews” به دادستانی برای چاپ مطلبی انتقادی، بازداشت آلکساندر صادقف، پژوهشگر تاجیک به اتهام جاسوسی، و مسدود شدن سایت یا تارنماهای “ازادی”، “فرگنه.رو”، “سنتر ازیه.رو”، شبکه‌های اجتماعی “ادنوکلسنیکی”، “Youtube”، “Facebook” و “Vkontakte” اشاره‌ شده است.

دنیا میاتویچ، نماینده سازمان امنیت و همکاری اروپا در امور آزادی مطبوعات، مسدود شدن تارنماهای اینترنتی در تاجیکستان را “حادثه‌ای پراضطراب و نگران کننده” خوانده و از مقامات تاجیکستان دعوت کرده بود که برای تأمین حقوق ساکنان به دسترسی آزاد به منابع خبری تلاش کنند.

سازمانهای دفاع از حقوق بشر آسیای مرکزی از قول کارشناسان مسدود شدن سایتهای اینترنتی را به اعلام تظاهرات اعتراضی مخالفان دولت تاجیکستان در میدان مرکزی شهر دوشنبه ربط داده‌اند که انتظار می‌رفت روز ۱۰ اکتبر سال جاری برگزار شود، ولی نشد.

همچنین، در گزارش سازمانهای دفاع از حقوق بشر از دعوت شورای علمای تاجیکستان انتقاد شده است که مسلمانان کشور را به خودداری از انتقاد از مقامات تاجیکستان فرا خوانده و “دعوت برای مخالفت با مقامات را گناه کبیره” ارزیابی کرده بودند.

در این گزارش چنین اظهاراتی مغایر با قانون اساسی تاجیکستان و ناقض آزادی بیان تلقی گردیده است که طبق این سند حقوقی، این کشور دولت سکولار (غیرمذهبی) اعلام شده و در آن آزادی بیان تضمین شده است.

در گزارش بازداشت شهرت قدرت‌اف و فخر‌الدبن ذاکراف، وکیلان مدافع زید سعیداف، تاجر معروف کشور، “تعقیب برای فعالیت حرفه‌ای” ارزیابی شده است.

سازمانهای دفاع از حقوق بشر آسیای مرکزی همچنین به موارد فشار بر رسانه‌های مستقل در قزاقستان و ترکمنستان تأکید کرده‌اند.

از جمله، دولت قزاقستان برای بستن ویدیو-پُرتال مخالفان موسوم به “۱۶/۱۲” تلاش کرده و دفتر این نهاد در شهر مسکو از سوی کارمندان امنیتی روسیه تفتیش و تجهیزات آن مصادره شده است.

این اقدام دولت قزاقستان به پخش ویدیو انتقادی “بلخش: قتل فرمایشی” مربوط بوده است که از تظاهرات اعتراضی در این منطقه حکایت کرده است.

همچنین، مقامات دولت قزاقستان سایتهای خبری رادیو “ازاتیک” (آزادی)، “فرگنه.رو” و “ca-news” را بدون آگاهی پیشکی (قبلی) و اعلام دلایل مسدود کرده‌اند.

در روزهای ۳۰ اوت تا ۱۵ سپتامبر سال جاری در ترکمنستان نیز دسترسی به اینترنت محدود و به این ترتیب، برای ساکنان این کشور استفاده از منابع خبری مستقل و خارجی محدود شد.

در ماه اوت سال جاری سازمانهای دفاع از حقوق بشر از قضیه خدای‌قول نظراف، یک پزشک زاده تاجیکستان، خبر دادند که برای انتقاد علنی از وضع بیمارستان در ولایت مرو ترکمنستان با اتهامات "ساخته (واهی)" به مدت پنج سال زندانی شده بود.

پس از آزاد شدن آقای نظراف از حق فعالیت در بیمارستان محروم شده، پلیس شناسنامه (کارت هویت) ترکمنی او را بازپس نداده است و از این طریق او را وادار ساخته است که با شناسنامه دوران شوروی پیشین با فرزندان خود به تاجیکستان بازگردد.

سازمانهای دفاع از حقوق بشر از حضوری اجباری مردم به شرکت در تدابیر رسمی انتقاد کرده و نوشته‌اند که به طور مثال روز ۱۳ ژوئیه سال جاری ساکنان شهر عشق‌ آباد، پایتخت ترکمنستان، "تمام روز در گرمای تابستان به افتخار رئیس جمهوری" برنامه‌ای در جریان بوده که در نتیجه آن، دو زن بی‌هوش شده‌اند.

مطالب مرتبط