بلک واتر، ظهور و سقوط یک امپراطوری

یک پرونده هفت ساله، دو ماه محاکمه، ۷۶ شاهد و استدلال و اختلاف نظرهای فراوان سرانجام پرونده پر سرو صدای قتل ۱۴ غیرنظامی در بغداد به دست پیمانکاران امنیتی آمریکایی برای اولین بار به محکومیت آنها انجامید.

در سال ۲۰۰۷ نیروهای شرکت امنیتی بلک واتر ۱۴غیرنظامی عراقی را به ضرب گلوله در میدان نیسور بغداد کشتند.

در محاکمه‌ای دیگر که چهار سال پیش به رد اتهامات این نیروها انجامید، قاضی ریکاردو اربینا یک قاضی آمریکایی اتهام‌های مطرح شده در مورد کارکنان بلک واتر را رد کرده بود. حالا بعد از یک دوره چهار ساله، سرانجام با رای هیات منصفه یک دادگاه فدرال، چهار محافظ شرکت "بلک واتر" راهی زندان شده اند.

شرکت بلک‌واتر هم اکنون بعد از فروش و تغییرات ساختاری در تمام رده های مدیریتی با یک شرکت رقیب ادغام شده است و نامی تازه گرفته است. اما به سرانجام نرسیدن پرونده تیراندازی در میدان نیسور از سال ۲۰۰۷ تا کنون فعالیت‌های سابق این شرکت را برای رسانه‌ها جالب توجه نگاه داشته است.

از کارآموزی کاخ سفید تا بنیانگذاری بلک واتر

حق نشر عکس Getty images
Image caption اریک پرینس سال ۱۹۹۷ شرکت بلک واتر را بنیان گذاشت

سال ۱۹۹۷ اریک پرینس یک عضو پیشین نیروی دریایی آمریکا که در زمان ریاست جمهوری جورج بوش پدر، به عنوان کارآموز در کاخ سفید کار می‌کرد، شرکت کوچکی را بنیان گذاشت که در ایالت کارولینای شمالی به ارتش و پلیس خدمات مربوط به میدان‌های تیر و تاسیسات آموزشی ارائه می‌کرد.

حادثه یازده سپتامبر که نقطه عطفی در تاریخ جهان بود و سیاست‌های ایالات متحده را در قبال خاورمیانه تغییر داد، برای این شرکت کوچک هم تغییرات بزرگی به دنبال داشت. بعد از حمله به افغانستان و بعدتر عراق که با هدایت ایالات متحده صورت گرفت این شرکت به جایگاه یک پیمانکار امنیتی بزرگ با قراردادهای میلیارد دلاری با وزارت امورخارجه آمریکا و سی آی ای صعود کرد. وظیفه اصلی این شرکت خصوصی امنیتی این بود که از دیپلمات‌ها و سیاستمداران ایالات متحده در عراق محافظت کند.

بر اساس تازه ترین آماری که ماه گذشته در خصوص عملکرد این شرکت در نیویورک تایمز منتشر شد مجموع ارزش قراردادهای بلک واتر با دولت آمریکا در طول سال‌های فعالیت در عراق، بیش از یک میلیارد دلاربوده است.

تیراندازی به شهروندان غیرنظامی عراق، نقطه عطفی در تاریخ اشغال عراق به دست آمریکا بود و عاملی شد برای این که عراق موافقت نکند که آمریکا یک سال بیشتر از آنچه مقرر شده بود در عراق بماند.

تهدید به قتل

حق نشر عکس getty images

براساس سندی که روزنامه نیویورک تایمزبرای اولین بار منتشر کرد ویکی از مکاتبات داخلی وزارت امور خارجه آمریکا را نشان می‌داد، از "صدر تا ذیل کارکنان این شرکت خود را فراتر از قانون می‌دانستند"، تا جایی که یک مدیر ارشد شرکت بلک‌واتر در یک مورد سر بازرس وزارت امورخارجه را در ملاقاتی در بغداد تهدید به قتل کرد.

این سند که یادداشت همین نماینده به وزارت امور خارجه است چند هفته پیش از تیراندازی در میدان نیسور بغداد نوشته شده و نشان می‌دهد که این وزارتخانه تحقیق خود را در مورد عملیات پیمانکارهای امنیتی در عراق پیش از این حادثه آغاز کرده بود.

بر اساس این سند وزارت امور خارجه، در جلسه‌ای برای گفتگو درباره یافته‌های تیم تحقیقاتی وزارت خارجه، دانیل کارول مدیرپروژه عراق شرکت بلک‌واتر نماینده این وزارتخانه را به مرگ تهدید کرد و گفت می‌تواند او را "در دم بکشد" و کسی هم نمی‌تواند کاری بکند، "چون در عراق هستند".

در پی این درگیری لفظی کارکنان سفارتخانه آمریکا در بغداد بازرسان وزارت خارجه آمریکا را به پایتخت بازمی‌گردانند و تحقیقات بی نتیجه پایان می‌یابد.

بدنامی در عراق

این بازرس در گزارش خود نوشته که در سفرش به عراق و بررسی فعالیت‌های شرکت بلک‌واتر، موارد بی‌شماری از زیرپا گذاشتن مقررات دولتی شامل کاهش تعداد محافظان مشخص شده برای هر ماموریت، نگهداری از اسلحه و مهمات در مکان‌های غیرامن، استفاده از سلاح‌های تایید نشده، نگهداری نامطلوب خودروها، تبعیض و بی توجهی به مسائل کارکنان خارجی که اغلب از یمن و پاکستان بوده‌اند، نوشیدن بی ملاحظه الکل و مهمانی‌های مکرر با ملاقات‌کننده‌های زن را از نزدیک دیده است.

"کار را تمام می کردیم"

اریک پرینس، بنیان‌گذار و مدیرعامل پیشین بلک‌واتر، شرکت خود را در سال ۲۰۱۰ فروخت و سخنگویش گفت که آقای پرینس هرگز در جریان تهدید نماینده وزارت امور خارجه و بازرسی نیمه کاره این وزارتخانه نبوده است.

حق نشر عکس NA
Image caption سلحشوران غیرنظامی نام کتاب اریک پرینس است

سال ۲۰۱۳، اریک پرینس بعد از چند سال سکوت،کتابی درباره بلک‌واتر به نام "سلحشوران غیرنظامی" منتشر کرد و از خوانندگانش خواست آنچه را پیش از این درباره بلک‌واتر شنیده بوند فراموش کنند و روایت او را از ماجرای این شرکت بخوانند.

او تلاش می‌کند در کتابش نشان بدهد چطور کارکنان شرکتش به وزارت امور خارجه و سایر سازمان‌های غیرنظامی مستقر در عراق کمک کردند که در "محیط جهنمی" عراق در سا‌‌ل‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۷ فعالیت کنند؛ آن هم در شرایطی که توان نیروهای نظامی آمریکا برای حمایت از غیرنظامی‌هایی که مشغول بازسازی عراق بودند کفاف این پشتیبانی‌ها را نمی‌داد.

در روزهایی که با تاخت و تاز نیروهای داعش، "روزهای جهنمی عراق" دوباره بازگشته‌اند، اریک پرینس فرصت را غنیمت شمرده تا بگوید او و شرکتش چقدر می‌توانستند در جنگ با داعش موثر باشند.

او که اواخر ماه گذشته در یک برنامه جمع‌آوری کمک مالی برای یک گروه محافظه‌کار صحبت می‌کرد گفت که او و شرکتش می‌توانستند بحران مقابله با داعش را حل کنند. به گفته آقای پرینس اگر بلک‌واتر هنوز سرپا بود می‌توانست "مشکل حضور نیروهای زمینی را در عراق" حل کند: "ما می توانستیم با کسانی که می خواهند به عنوان پیمانکار و غیرنظامی به عراق بروند تماس بگیریم. دیگر مشکل اعزام نیروی زمینی ارتش و بازگرداندن سربازان به عراق مطرح نبود. می‌رفتیم و کار را تمام می کردیم و دیگر موضوع به یک افتضاح سیاسی طولانی مدت تبدیل نمی‌شد."

ماجرا ادامه دارد

وکلای کارکنان بلک واتر در پرونده تیراندازی نیسور گفته‌اند تقاضای تجدید نظر خواهند کرد.

اگر احکام فعلی نهایی شود نیکلاس سلاتن با اتهام قتل عمد ممکن است به حبس ابد محکوم شود.

احکام سه نفر دیگر احتمالا حبس‌هایی کوتاه‌تر خواهد بود.

مطالب مرتبط